Koronavırýs pandemııasyna baılanysty eki aıǵa jýyq karantınde jatqan otandastarymyz mamyr aıynyń ortasynan bastap sanıtarlyq talaptardy saqtap, úılerinen shyǵa bastady. Qala turǵyndarynyń basym bóligi saıabaqtarda boı jazyp, buqaralyq sportpen shuǵyldanyp jatyr. Endigi bir top elimizdegi sport keshenderiniń ashylǵanyn kútip júr.
Ázirshe úkimet sporttyq is-sharalardy ótkizýge, jabyq keshende jattyǵý jumystaryn jasaýǵa ruqsat bergen joq. Eger sport ǵımarattary ashylar bolsa, turǵyndardyń sport keshenderine aǵylatyny ras. Sondyqtan da elde sport zaldaryna degen suranys artady. О́ńirlerdegi sport ǵımarattaryn aıtpaǵannyń ózinde elordadaǵy keshender qanshalyqty talapqa saı? Sportpen shuǵyldanamyn degen árbir astanalyq turǵynǵa qoljetimdi me?
Jalpy Elbasy Nursultan Nazarbaev ta, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ta ózderiniń ár Joldaýynda únemi buqaralyq sportty damytý kerektigin basa aıtyp, osy salaǵa jaýapty mınıstrlikke, qala, oblys ákimderine naqty tapsyrmalar berip keledi. Máselen, Qasym-Jomart Kemeluly 2019 jyldyń 2 qyrkúıegindegi «Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty Joldaýynda elimizde buqaralyq sportty damytýǵa baılanysty keshendi baǵdarlama qabyldaý kerektigin jetkizdi. «Ult densaýlyǵyn bekemdeý máselesi de óte ózekti. Barlyq jas sanattary arasynda buqaralyq sport túrlerin nasıhattaı berý kerek. Balalar úshin sporttyq ınfraqurylymnyń barynsha qoljetimdi bolýyn qamtamasyz etý kerek. Buqaralyq sportty damytý – pıramıdaǵa aınalýy tıis. Onyń basyna chempıondar shyqsa, onyń negizinde biz saý ári sanaly urpaqty, myqty ultty qalyptastyramyz. Bul baǵytty zańnamalyq turǵyda jalǵastyryp, buqaralyq sportty damytýda keshendi baǵdarlama qabyldaý kerek», dedi Memleket basshysy Qazaqstan halqyna Joldaýynda.
Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Osy maqsatta elordamyzda jyl saıyn ártúrli sport alańdary salynyp, turǵyndar ıgiligine berilýde. Sonymen qatar salamatty ómir saltyn nasıhattaý maqsatynda, jastardy sportqa baýlý úshin elordada kópshilikke arnalǵan saıystar men sporttyq festıvaldar jıi ótkizilip turady. Búginde bas qalada eresekterge de, balalarǵa da sportpen shuǵyldanýǵa arnalǵan irili-usaqty 600-den astam sport nysany jumys istep tur.
Sonyń biri – «Astana» sport kesheni. Bul sport nysany qala turǵyndaryna basseın men jattyǵý zalyn usynady. Sonymen qatar balalar skalodrom, fýtbol jáne basketbol men voleıbol úıirmelerine jazylyp, úlkender jaǵy oıyn alańdaryn jalǵa alyp, jattyǵýlaryna bolady. Sporttyq seksııalardan kıkboksıng, karate, boks jáne taǵy basqa úıirmeler jumys isteıdi.
Sport kesheninde jattyǵý men basseın zaly bar. Balalar úshin jattyǵý zalyna jazylý aıyna orta eseppen 4500 teńge bolsa, eresekter úshin 8 500 teńge. Júzý basseıninde balalar toppen jattyqsa aıyna 13 000 teńge, al jekeleı jattyqsa 18 000 teńge tóleıdi. Úlkender úshin toppen jattyǵý 18 000 teńge, jekeleı jattyǵý úshin 20 000 teńge.
2011 jyly paıdalanýǵa berilgen respýblıkalyq «Saryarqa» velotregi – veloshabandoz shlemi túrinde jasalǵan, erekshe sport ǵımaraty, álemdegi eń úzdik sport keshenderiniń biri retinde tanylǵan. Velotrektiń ishine jattyǵý zaly, trek, muz syrǵanaǵy, taekvondo, gımnastıka, oıyn zaly jáne shaǵyn fýtbol alańdary kiredi. Jattyǵý zalyna 5 jasqa deıingi balalarǵa kirý tegin. Al mektep oqýshylaryna, stýdentterge jáne zeınetkerlerge bir jolǵy kelýge 50 paıyz jeńildik qarastyrylǵan.
«Saryarqa» kesheninde basseıinge túsý úshin eresekterge arnalǵan toptyq sabaq 18 000 teńge (aptasyna 3 ret), al balalarǵa arnalǵany 15 000 teńge (aptasyna 3 ret). Sondaı-aq osy baǵaǵa jattyǵý zalyna da kire alasyz. Velosport jáne begovel seksııalaryna jazylýdyń bir rettik quny – 2 000 teńge bolsa, toppen jattyǵý aıyna 22 myń teńgege deıin. Taekvondo sportyn jeke úırenemin degenderge – 25 000 teńge (12 sabaq), toppen jattyǵamyn degenderge – 10 000 teńge (aptasyna 3 ret). Sonymen qatar 4-5 jastaǵy qyzdar kórkem gımnastıkamen de aınalysa alady.
«Alaý» muzaıdyny Nur-Sultan turǵyndary jaz mezgilinde de sportpen shuǵyldaný úshin ortalyq ashqan. Muzaıdyn saraıy qysqy ýaqytta sport- súıer qaýymǵa mynadaı qyzmet túrlerin usynady: konkımen syrǵanaý (hokkeı alańy), rolıkpen syrǵanaý (400 metrlik konkımen júgirý joly), al jazda batýt, ústel tennısi, badmınton, bılıard jáne shaǵyn golf. Bir kúndik tolyq bılettiń baǵasy – 1000 teńge, al jeńildik bıleti – 500 teńge. Sonymen qatar 7 jasqa deıingi balalarǵa, I jáne II top múgedekteri, kóp balaly otbasynan shyqqan, kámeletke tolmaǵan balalar jáne balalar úıleriniń tárbıelenýshilerine keshenge kirý tegin. Oqytýshylar, stýdentterge jeńildik bıleti qarastyrylǵan.
Qajymuqan Muńaıtpasov atyndaǵy stadıonnyń esigi jaz maýsymynda jeńil atletıka men fýtbolǵa áýes jandarǵa árdaıym ashyq. Kez kelgen qala turǵyny jeńil atletıka jáne fýtbolmen tegin aınalysa alady. Q.Muńaıtpasov atyndaǵy ortalyq stadıonda halyqaralyq standartqa sáıkes (105h68m) tabıǵı kógaldy fýtbol alańy bar jáne ol 12 250 oryndy trıbýnamen jabdyqtalǵan. Fýtboldan basqa, stadıonda 400 metrlik júgirý joly, uzyndyqqa, bıiktikke sekiretin arnaıy oryndar bar.
Ishki ister mınıstrligine qaraıtyn «Alataý» sport kesheni qala turǵyndaryna olımpııalyq basseın, júgirý joly, eki shaǵyn fýtbol, voleıbol alańy, birneshe jekpe-jek sport túrleri, jattyǵý zalyn jáne birqatar bı úıirmeleri qyzmetin usynady. Máselen, bir saǵat basseınge túsý úshin eresekterge – 1 200, 15 jasqa deıingi balalarǵa – 650 jáne stýdentterge – 800 teńge. Al jattyǵý zalyna kirýdiń bir rettik júgirý jolaǵyn qosa eseptegende quny (2 saǵat) eresekterge – 1 250, 16 jasqa deıingilerge – 800 jáne stýdentterge – 900 teńge. Sonymen qatar 1 saǵat ústel tennısimen shuǵyldanǵyńyz kelse – 950 teńge, bir saǵatqa fýtbol alańyn kúndizgi ýaqytta jaldaǵyńyz kelse – 20 000, keshki ýaqytqa 25 000 teńgeńiz bolýy kerek. Al voleıbol alańyna kúndiz 15 myń, keshki ýaqytqa 17 myń teńge tóleısiz.
«Dáýlet» sport kesheninde úlken tennısten dárister júrgiziledi. Búginde elimizdegi eń úlken tennıs ortalyǵynda balalar jekeleı jáne top bolyp jattyǵady. Bul jerde tennıstiń álippesin úıretýden bastap, túrli jarystarǵa daıyndap shyǵarady. Sondaı-aq qala turǵyndary qalaǵan ýaqytynda kortty jalǵa ala alady.
Sport keshenderi úshin standartty júzý, fıtnes, dzıýdo, aıkıdo, djıý-djıtsý, ózin ózi qorǵaý sııaqty sport túrlerimen «Qazaqstan» sport saraıynda aınalysýǵa bolady. Júzý úıirmesine bir aı qatysý úshin mektep jasyndaǵy balalar men stýdentterge 5000 teńge, al úlkenderge 10 000 teńge kóleminde aqy belgilengen. Bulshyq etińizdi damytyp, deneńizdiń symbatty bolýyn qalasańyz jáne ádemi beıneleýshi qozǵalystar úırengińiz kelse fıtnes stýdııasyna jazylýǵa bolady. Baǵasy – 7 myń teńge. Balalardy bı toptaryna qabyldaý 4, 5 jastan júrgiziledi. Bı úıirmesinen shyǵys, álem halyqtarynyń, balalar, klýbtyq bıler, strıp plastıka, BreakDance, ıoga, shoý balet (saltanatty keshterde bıleý) bıin úırene alady. Aılyq baǵasy 10 000 teńge shamasynda. «Qazaqstan» sport kesheni búginde elordanyń sporttyq jáne qoǵamdyq ómirinde mańyzdy ról atqarady. Degenmen, qazirgi tańda atalǵan sport kesheninde rekonstrýksııa júrgizilip jatyr.
Sondaı-aq sý sporty túrlerine áýes jandar júzý, sýǵa sekirý, akademııalyq esý, baıdarka men kanoe esý, jelkendi sportqa mamandandyrylǵan «Tolqyn» sport mektebine barýyna bolady. Biraq qazirgi ýaqytta bul sport kesheninde de aýqymdy rekonstrýksııa júrgizý josparlanǵan.
Mine, elorda turǵyndary sportshylar men halyq ıgiligi úshin salynǵan sporttyq ǵımarattardy óz ıgilikteri úshin osylaısha paıdalana alady. Sondaı-aq qazirgi tańda Nur-Sultandaǵy ár turǵyn úı kesheniniń aýlasynda sport alańqaılary bar. Elordada salamatty ómir saltyn ustanamyn degen janǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan, tek ózińizde ynta men jiger bolsyn!