Aýrý adam talǵamaıtynyna taǵy bir márte kózimiz jetti. Koronavırýs baı men kedeıdi birdeı álekke salýda. Osy kúnge deıin qarjysyna sengen qaltalylar pandemııa aldynda qaýqarsyz. Shetel asyp shıpa izdeıtinder aýylǵa qaraı aýa kóshti. Indettiń oty tutanǵan qalalardan qashqan halyqtyń sanynda shek bolǵan joq. Blok-beketterden ótken qymbat kólikterge qarap-aq, aqshanyń ajalǵa arasha bolmaıtynyn túısindik. Áıtse de atqaminerler buǵan da amal tapqan kórinedi.
Býnkerler, jeke ushaqtar men reanımasııalar. Búgingi álem baılarynyń úreıine arasha, ómirine ózek bolatyn qundy múlikterdiń qatarynda. Oǵan mehanıkalyq jeldetkishti qosyńyz. Quny teńgege shaqqanda 1,5 mln-nan bastalyp 15 mln-ǵa deıin jetetin aýa tazartatyn aparattar búginde úlken suranysqa ıe. Vırýs juqtyrǵan jaǵdaıda bul baǵa záýlim úıleri men keńselerin emhana esebinde paıdalanyp, medısınalyq quraldarmen jabdyqtaýdy oılaǵan dáýlettilerdi shoshyta alǵan joq. Qabat-qabat dollarlaryn densaýlyǵy úshin qurban etken aýqattylardyń bul isi aldymen ózderiniń kóńiline demeý bolsa, ekinshiden el ekonomıkasyn daǵdarystan qutqarýdyń tóte jolyndaı kórindi.
Iá, bul negizinen dál osy kúrdeli kezeńde ekonomıkasyn turalatpaýǵa tyrysqan memleketterdiń baılyǵyn bankke basqandardan aqsha sýyrýdyń amaly syndy. «Jeke ushaqty jalǵa alyńyz!», «VIP bólmege tóleńiz!», «Mıllıondardy jeldetkishke jumsańyz!» sekildi pafosqa toly jarnamalar áleýmettik jelide jeldeı esip, jańbyrdan keıingi sańyraýqulaqsha qaptady. Árıne, jyltyraqqa jany qushtar jaqybaılar Úkimet usynǵan taýarǵa magnıtteı jabysýda. Japatarmaǵaı jabyla satyp alyp jatyr. Tipti aldy 8 aılyq kezekte turǵan kórinedi. Máselen, Reseıde hırýrgııa, reanımasııa jabdyqtaryn satatyn kompanııalar jeke tutynýshylardan túsken suranystardyń kóptigin habarlady. Amerıkalyq óndirýshiler sońǵy kezde portatıvti jeldetkishterge qyzyǵýshylyqtyń artqanyn aıtady. Al ıtalııalyq dárigerler qurylǵy jetispeı jatqanyna narazy. Keıbir damýshy memleketter jan saýǵalar jer tappaı álekke túsýde.
Mamandar aýrýhanadan tys reanımasııalyq bólimsheler qurý múmkin emestigin túsindirip baǵýda. Alaıda oǵan tutynýshylar kóner emes. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń mamandary úıdegi jeldetkishterdiń kómektespeıtinine senimdi. Qatty aýyrǵan naýqas qarqyndy terapııa men únemi medısınalyq baqylaýdy qajet etedi. Bul pikirdi otandyq dárigerler de quptap otyr.
Oılap qarańyz, býnkerlerdiń baǵasy 60 mln teńgeden bastalady. 30 mln-ǵa bólmeni bakterııalardan saqtaıtyn arnaıy brondalǵan esikter men terezeler satyp alýǵa múmkindik bar. Álem basylymdary «Nıý-Iorktegi elıta arasyndaǵy shynaıy shaıqas – aýrýhana tósegin rezervteý», dep jazýda. Osydan-aq qoǵamnyń jaı-kúıin ańdaýǵa bolatyndaı. Aqsha ne istetpeıdi dep abdyrap qalasyz.
Karantın kezinde jeke áýekompanııalarynyń jumysy jandana túskendeı. Olardyń qyzmetine kúnnen-kúnge suranys artyp keledi. Tutynýshylardy qyzyqtyrý úshin Florıda shtatyndaǵy «South Jet» charterlik kompanııasy «О́zińizdi koronavırýstan qorǵańyz – jeke ushaqta ushyńyz. Búgingi kitap!» jobasyn qolǵa alǵan. Iri kompanııalar men aýqatty otbasylar vırýs juqtyrmaý úshin jeke ushaqtardy jıi paıdalanady. Máselen, Gonkongtan bir otbasy Balıge, al Gollıvýd kınostýdııasy Tokıodan Los-Andjeleske 50 adamǵa reıs uıymdastyrypty. Nıý-Iorkten Londonǵa barý úshin 12 jolaýshy sııatyn shaǵyn ushaqtar shamamen 140 myń AQSh dollary turady. Tolyq júkteme kezinde bir adamǵa 12 myń AQSh dollarynan keledi. Sonymen qatar adamdar ózin-ózi oqshaýlaý úshin ıahtalardy jaldap, teńizge saıahattaýda. Bir aılyq azyq-túligin alyp, otbasymen elden jyraqqa ketkenderdiń de qarasy mol.
Al Qazaqstannyń baılary qaıtti eken degen saýal sizge de maza bermeı turǵan bolar. Árıne, bul suraqtyń jaýaby asa qıyn da emes. Bul joly baılar jaz shyǵa ǵana demalýǵa baratyn qala syrtyndaǵy záýlim úılerine erte kóktemde jaıǵasty. Qymbat antıseptıkter men tumaýǵa qarsy dári-dármekterdi úıip-tógip alǵan el azamattary vırýstan osylaısha qorǵanýdy jón dep sanaǵan syńaıly.
Allaǵa shúkir, bizdegi ahýal sheteldegideı shekten shyǵyp turǵan joq. Sodan da bolar, Eýropadan óris izdegen qazaqtar elge oralyp jatyr. Bizge qyzyǵy, olar indet jaılaǵan Eýropaǵa bıyl bara qoıar ma eken?