Klınıkalyq zerthanalyq dıagnostıka salasyndaǵy alǵashqy otandyq óndirýshilerdiń biri «KAZ-DIA-TEST» kompanııasynyń tarıhy ótken ǵasyrdyń sekseninshi jyldarymen tuspa-tus keledi. «Qalqaman» shaǵyn aýdanyndaǵy aýrýhana jertólesindegi eki bólmeden bastaý alǵan zerthana jıyrma jyldan astam merzimde otandyq testileý óndirisinde básekege qabiletti ónimder shyǵaratyn kompanııaǵa aınaldy.
«KAZ-DIA-TEST» JShS bas dırektory Kúlbarshyn Jıembaeva kompanııanyń óndiristik áleýetin jetildirýdi basshylyqqa ala otyryp, qoldanystaǵy jelini keńeıtý maqsatynda ártúrli jedel tester men daıyn ónimder shyǵaratyn zaýyt jumysynyń jolǵa qoıylǵanyn jetkizdi. Almaty Indýstrııalyq aımaǵynda bıyl iske qosylatyn zaýyttyń qazirgi kezde ınfraqurylymy jasalǵan. О́ndiristik ónerkásip aımaǵynda iske asatyn jobanyń maqsaty – besinshi býyn jedel tehnologııalaryn damyta otyryp, ISO 13485 halyqaralyq standarttaryna sáıkes medısınalyq-dıagnostıkalyq synaq júıelerin óndirý aıasyn keńeıtý. Esepti kezeńde kiris kólemin 40 paıyzǵa jetkizip, joba iske asqan merzimnen bastap 3-4 jyl ishinde alǵashqy ınvestısııany qaıtarý josparlanýda.
Medısınada jáne klınıkalyq mıkrobıologııada juqpaly aýrýlardyń dıagnostıkasyn anyqtaýda kóshbasshy bolýdy maqsat ete otyryp, kompanııa álemge tóngen koronavırýs ınfeksııasyn anyqtaý testilerin shyǵarýdy jolǵa qoıýda. Naqty aıtqanda, óndiris PTR test jıyntyqtary, koronavırýsqa jedel testilermen qatar onkologııalyq aýrýlardy erte kezeńde anyqtaýdyń avtomattandyrylǵan zamanaýı jelisin iske qosýymen erekshelenedi. K.Jıembaevanyń aıtýynsha, kompanııa óndirisi respýblıka jurtshylyǵynyń densaýlyǵyn jaqsartýda, onyń ishinde juqpaly aýrýlar men vırýstarǵa qarsy kúreske, aǵzadaǵy ózgeristerdi bildiretin arnaıy markerlerdi jyldam anyqtaýǵa múmkindik beredi. Al zerthanalardyń senimdi nátıjelerge jyldam qol jetkizýi – naýqastar men emdeý mekemeleri úshin asa mańyzdy. «KAZ-DIA-TEST» JShS ónimderiniń jelisi alǵashqy dıagnostıkalyq ekspress-testilerdi anyqtaý IHED formatynda júzege asady. Bul ımmýnohromatografııalyq jedel dıagnozdy (ICED) qoldaný múmkindigin azaıtady ári tehnologııalyq turǵydan alǵanda jańa óndiristik sala.
Kompanııa áleýmettik mańyzdy aýrýlardy jedel dıagnostıkalaýda kardıomarkerler, isik markerleri, AQTQ, gepatıt, jynystyq jolmen beriletin ınfeksııalar, nashaqorlyqty dıagnostıkalaýdaǵy júıelik serııalyq óndirispen qatar, qan quramyndaǵy qant mólsherin, esirtki men ishimdikti, sondaı-aq júktilikti, qan quramyn, Rh faktoryn, gormondardy, sonymen qatar veterınarııa salasyndaǵy ınfeksııalardy da anyqtaý múmkindigine de ıe.
Búgingi tańda ELISA negizinde IFA jańa býynyn jedel testileýdiń úsh túrin, onyń ishinde: jedel dári-dármek synaǵynyń 2 túri, V, S gepatıti, týberkýlezdiń jedel synaǵyn shyǵarady. Reseı, Qyrǵyzstan, Armenııa jáne Belarýs, t.b. eldermen jumys isteıtin kompanııa zamanaýı tehnologııalardy óndiriske engizýde zor tájirıbe jınaqtaı otyryp, medısınasy damyǵan Izraıl, AQSh, Japonııa, t.b. elderdiń óndiris salasyndaǵy kompanııalarmen áriptestik yntymaqtastyǵyn jolǵa qoıǵan.
«Qazirgi kezde óte jyldam taralatyn COVID-19 vırýsymen der kezinde kúresý jáne jedel anyqtaý, oqshaýlaý, jan-jaqty baqylaý sııaqty keshendi densaýlyq saqtaý sharalary qoldanylǵan jaǵdaıda kórsetkishti tómendetip, adam óliminiń aldyn alýǵa bolady. Degenmen álemdik ahýalǵa baılanysty elimiz buryn-sońdy bolmaǵan aýyrtpalyqty bastan keshirýde. COVID-19 vırýsyn jeńýdiń jalǵyz joly – ǵalamdyq yntymaqtastyqpen birlesip áreket etý», deıdi K.Jıembaeva. Al aýrý qaıtalanbas úshin adam densaýlyǵy turaqty baqylaýda bolýy ári vırýstyń taralýy men jańa ınfeksııalardy boldyrmaý úshin ýaqtyly synaq jumystary júrip otyrýy tıis. Osy baǵytta kompanııanyń ınnovasııa jáne damý jónindegi arnaıy bólimderi, sondaı-aq jeke óndiris alańdary joǵary sapaly ónimdermen qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Kúlbarshyn Amantaıqyzy óz isine tabandylyǵy arqyly shaǵyn zerthanany zamanaýı kompanııa deńgeıine jetkize otyryp, osy ýaqyt ishinde kedergilerge moıymaı, otandyq óndiristi jolǵa qoıý jolynda kóptegen qıyndyqpen betpe-bet kelgenin aıtady.
«Alǵashqy kezeńde ónimderimizdiń joǵary sapaly ekenine kúmánmen qaraǵan mekemeler boldy. Biraq bolashaǵy zor óndiristiń múmkindikterin otandyq mamandar emes, Izraıldiń úzdik óndiristeri nazar aýdaryp, qoldaý kórsete bastady. Tipten, alǵan qaryzdardy keshiktirip ótegen kezderimizde de sheteldik áriptesterimiz túsinistikpen qarady», deıdi kompanııa basshysy. Degenmen de otandyq ónim Úkimettiń qoldaýynsyz damymaıtyny anyq. Osy turǵydan alǵanda óndiristi qoldaıtyn kóptegen mekemeniń áreketsizdigine qynjylǵan Kúlbarshyn Amantaıqyzy elimizde óndiristiń damýyna kedergi bolatyn jaıttar kóp ekenin aıtady. Desek te, qandaı jaǵdaıda da óndiristi toqtatyp almaýdyń, zamanaýı keńistikke shyǵarýǵa yqpal etip, ákimshilik kedergilermen kúresýge týra keldi. Búginde álemdik naryqta básekege qabilettigin dáleldep úlgergen óndiristiń damýyna jekelegen azamattardyń qosqan eńbeginiń zor ekenin atap ótken kompanııa basshysy otandyq óndirisshilerdiń qoldaýymen medısına salasynyń barlyq múmkindikterin álemge pash ete otyryp, koronavırýspen kúreske jumyldyrýǵa negiz bar ekenin jetkizdi.