Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimettiń selektorlyq otyrysynda elimizde qabyldanyp jatqan epıdemııaǵa qarsy sharalardyń, Memleket basshysy júktegen tapsyrmalardyń oryndalý barysy qaraldy.
Ahýal baqylaýǵa alyna bastady
Otyrysta atap kórsetilgendeı, elimizde epıdemııalyq jaǵdaı birshama turaqtala bastady. Respýblıka boıynsha koronavırýs juqtyrǵandardyń ósimi 2,1 %-dy quraıdy, eń tómengi ósim Shymkent qalasynda, táýligine – 1%, odan keıingi kórsetkishter Qyzylorda oblysynda – 0,9%, Túrkistan oblysynda – 0,8%, Aqtóbe oblysynda – 0,5% tirkeldi.
Respýblıka boıynsha naýqastarǵa arnalǵan tósektik oryn qory 30,4 myńnan 49,7 myń tósektik orynǵa deıin ulǵaıtyldy. Bos emes provızorlyq tósektik oryndar 20%-ǵa (89%-dan 69%-ǵa deıin), bos emes reanımasııalyq tósektik oryn 6%-ǵa (73%-dan 67%-ǵa deıin) azaıdy. Covid-ten saýyǵyp ketkenderdiń sany 60%-ǵa ósti, jedel járdemdi shaqyrýlar sany 23%-ǵa tómendedi.
Ambýlatorlyq deńgeıde úıde medısınalyq kómek kórsetý úshin 2962 BMSK mobıldi brıgadasy quryldy. Osy aıdyń sońyna deıin mundaı brıgadalar sany 3500-ge jetýge tıis.
Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı aıtqandaı, búgingi tańda ınfeksııalyq jáne provızorlyq stasıonarlarda 1958 О́JJ apparaty bar, oǵan qosymsha 4183 apparat satyp alynady. 21 myńnan astam tósektik oryn ottegige, 6237 oryn ottegi konsentratorlarynyń esebinen qosylady. Búginde PTR-testileýdiń qýaty táýligine – 32 myń. 1 tamyzǵa qaraı bul kórsetkish táýligine 35,6 myńǵa deıin, qyrkúıekte 64 myńǵa deıin kóbeımek.
Elimizde 59 memlekettik jáne jeke zerthana bar. Bir ret paıdalanylatyn medısınalyq úsh qabatty betperdeniń shekti bólshek baǵasy 28%-ǵa tómendetildi. Birinshi jeli qyzmetkerleriniń (medısına jáne quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri) tamyz aıyn qosa alǵanda jeke qorǵanysh quraldarynyń rezervi qalyptasty. Úkimet rezervinen osy maqsattarǵa 7,2 mlrd teńge bólindi.
«Sonyń aıasynda 41 mln betperde, 27 mln qolǵap jáne 379 myń qorǵanysh kostıým, sondaı-aq 1,2 mln PTR testi satyp alynady. Jeke qorǵanysh quraldarynyń osy rezervi qyrkúıekten bastap 2021 jylǵy aqpanǵa deıin jasalady», dedi mınıstr.
A.Soı atap ótkendeı, Memleket basshysy aýyldaǵy jaǵdaıdy jaqsartý sharalaryn ázirleýdi tapsyrdy. Koronavırýs ınfeksııasyna PTR rastaǵan jáne pnevmonııamen syrqattanǵan pasıentterge medısınalyq kómek kórsetý úshin aýyl deńgeıinde 2,5 myń ınfeksııalyq jáne 11 myń provızorlyq tósektik oryn qarastyryldy. Ambýlatorlyq kómek kórsetý úshin aýylda 1493 mobıldi brıgada qurylady, bul qajettiliktiń 94%-yn óteýge tıis. Aýyldarda 641 jedel járdem mashınasy bar.
Nur-Sultan ákimi Altaı Kólginov óz kezeginde qatań karantındi engizý nátıjesinde elordada jaǵdaı turaqtala bastaǵanyn atap ótti. Bas qalada koronavırýs juqtyrǵandardyń sany – 8 619 adam, 5 511 adam emdeldi, 212 adam kóz jumǵan, 2 262 adam stasıonarda em alyp jatyr. Aýyr haldegi naýqastar sany 30%-ǵa tómendedi. Stasıonarlar 16-ǵa jetti. Tósektik oryn 1 051-den 3 911 orynǵa kóbeıdi. Rezervte 1myńǵa jýyq oryn bar.
«Eger karantın basynda kúnine 300 test ótkizgen bir ǵana zerthana bolsa, qazir kúnine 5 myńǵa deıin test ótkizetin 9 zerthana jumys isteıdi», dedi ol.
Shymkent qalasynyń ákimi Murat Áıtenov shaharda COVID-19 vırýsyn juqtyrǵan azamattardyń sany 4 453 bolǵanyn aıtty.
«Infeksııalyq jáne provızorlyq stasıonarlarda qysqa merzimde qosymsha 3 050 tósektik oryn ashylyp, jalpy sany 3 860-qa jetti. 151 reanımasııalyq tósektik oryn bar», dedi ol.
Shymkent qalasynyń emhanalary úshin 58 О́JJ apparaty, 250 «Bobrov» tynys alý apparaty jáne 26 reanımasııalyq monıtor alyndy. Ákimniń habarlaýynsha, reanımasııalyq orynnyń 88,7%-y nemese 134-i О́JJ apparatymen qamtylǵan.
Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek jedel jaǵdaı boıynsha 21 shildede oblys stasıonarlarynda 2 520 naýqas emdelýdi jalǵastyryp jatqanyn baıandady.
«Sońǵy 2 aptadaǵy taldaý jalpy epıdemııalyq jaǵdaıdyń jaqsarǵanyn kórsetedi. Qazir emdelip shyqqan pasıentterdiń sany emdeýge jatqyzylǵandardan joǵary. Tósektik oryn júktemesi 50%-ǵa azaıdy. 2 apta buryn bul kórsetkish 80% bolǵan edi», dedi J.Qasymbek.
Aqtóbe oblysynyń ákimi Ońdasyn Orazalın 21 shildede oblysta 2 753 jaǵdaı tirkelgenin habarlady.
«Jalpy pandemııa bastalǵannan beri tósektik oryn 4 esege jýyq ósti. Búgingi tańda óńir boıynsha bir mezgilde 3 988 adamdy ornalastyrýǵa múmkindik bar, onyń 337-si ınfeksııalyq, 2 636-sy – provızorlyq, 1 015-i rezervtik tósektik oryn. Búgingi tańda 1 173 bos oryn bar», dedi O.Orazalın.
Taqyrypty qorytyndylaǵan Úkimet basshysy ákimdikterge, Densaýlyq saqtaý men Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrlikterine óńirlerdegi aýrýhanalardy О́JJ apparatymen tamyzdyń sońyna deıin tolyq qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligine ákimdiktermen jáne Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligimen birge shildeniń sońyna deıin óńirlerde veterınarlyq zerthanalar bazasynda PTR-testileý jónindegi jumysty uıymdastyrý jáne kadrlarmen jasaqtaýdy qamtamasyz etý, ákimdikterge analızderdi óńirlerdiń zerthanalaryna jetkizýdiń tıimdi logıstıkasyn pysyqtaý tapsyryldy.
Premer-Mınıstr Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý, Densaýlyq saqtaý jáne Qarjy mınıstrlikterine shuǵyl túrde óńirlerdi kóshpeli dıagnostıkalyq keshendermen, aýdandyq aýrýhanalardy otandyq óndiristiń sıfrly rentgen apparattarymen jaraqtandyrý máselesin jedel sheshýdi, eki apta ishinde ottegi konsentratorlary men medısınalyq gazdardy óńirlerge tolyq jetkizýdi qamtamasyz etý jóninde tapsyrma berdi. «SQ Farmasııa» shilde aıynyń sońyna deıin dári-dármek satyp alyp, óńirlerge bir aıǵa jetetindeı kólemde bólý, sondaı-aq olardyń suranysyn josparlaýdyń naqty júıesin belgileýi tıis.
Premer-Mınıstr sonymen qatar Almaty, Nur-Sultan qalalary men Aqtóbe oblysynyń úlgisi boıynsha ár óńirdegi Turaqtandyrý qorlarynda dárilik zattar men medısınalyq buıymdardyń qoryn jasaýdy mindettedi.
«Qarapaıym zattar ekonomıkasy» qaı deńgeıde?
Selektorlyq otyrysta «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasynyń aıasynda jergilikti qamtýdy damytý máselesi de qaraldy. Osy baǵytta júrgizilip jatqan jumys týraly «Atameken» UKP basqarma tóraǵasy A.Myrzahmetov, «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasy aıasynda ekinshi deńgeıli bankterdiń bıznes prosesin ońtaılandyrý týraly Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵy keńesiniń tóraıymy E.Bahmýtova, qurylystaǵy qazaqstandyq qamtýdy damytý týraly Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri B.Atamqulov, retteletin satyp alýlardaǵy jergilikti qamtýdyń tıimdiligin arttyrý jónindegi sharalar jaıly Qarjy mınıstri E.Jamaýbaev, «Samuryq-Qazyna» UÁQ satyp alýlaryndaǵy jergilikti qamtý týraly qordyń basqarma tóraǵasy A. Esimov baıandady.
«Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasynyń sheńberinde 491,5 mlrd teńgege 2 myńnan asa joba maquldandy. Almaty, Qaraǵandy, Qostanaı oblystary qazaqstandyq qamtý boıynsha úzdik óńirler bolyp otyr. Aqmola, Atyraý, Jambyl, Mańǵystaý oblystary, Nur-Sultan, Shymkent qalalary artta qalýda. Qurylys salasynyń qarqyndy damýy arqyly sońǵy 10 jylda qurylys materıaldaryn óndirý kólemi 3,3 esege – 176 mlrd teńgeden 586 mlrd teńgege deıin artty.
Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri habarlaǵandaı, qurylys materıaldary ındýstrııasy qarqyndy damyp keledi. Sektordyń óńdeýshi ónerkásiptegi úlesi – 6%. Búgingi tańda respýblıkada qurylys ónimderin 1965 kásiporyn óndiredi. Onda 29 myńnan astam adam jumys isteıdi. Monıtorıng derekteri boıynsha jumys istep turǵan kásiporyndardyń ortasha jyldyq júkteme qýaty – 56%.
«Qurylys salasynyń damýyna oraı, qurylys ónimderine qajettilik te artyp keledi. Elimizde sońǵy 11 jylda qurylys jumystarynyń kólemi 2,5 esege (1,7 trln teńgeden 4,4 trln teńgege deıin) ósti. Qurylys salasynyń ósimi «Nurly jer», «Nurly jol», IID MB, «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» aıasynda aýqymdy ınvestısııalarǵa, iri áleýmettik-mádenı sharalardy iske asyrýǵa negizdelgen», dedi B.Atamqulov.
Búgingi tańda qurylys ındýstrııasynyń damýyn tejep otyrǵan ózekti máseleler de bar. Ol: keıbir ımporttyq qurylys materıaldardyń kóptigi; óndiristik qýattardyń tolyq júktelmeýi; ónimdi ótkizý kepildiginiń joqtyǵy; saýda alańdary týraly aqparattandyrýdyń tómendigi.
«Otandyq kásiporyndar 586 mlrd teńgege qurylys materıalyn óndirse, 348 mlrd teńgege ımporttaıdy. Naryq suranysyn qamtamasyz etý úshin 33 jańa joba iske asyrylýda. Onyń 8-i ımport almastyrýǵa baǵyttalady. Osy jobalardy iske asyrý nátıjesinde ımport úlesin 15%-ǵa tómendetý jáne turǵyn úı qurylysynda otandyq ónimderdi qoldanýdy 90%-ǵa arttyrý josparlanyp otyr», dedi mınıstr.
Elde qurylys materıaldarynyń kópshiligi óndiriledi. Biraq naryqtyń suranysyn tolyq jaba almaıdy. «Bıyl biz qurylys materıalynyń 5 túrin (shyny, polıetılen qubyr, qurǵaq qurylys qospalary, armatýra, keramıkalyq taqtaısha) óndirý boıynsha ımport almastyratyn 8 jobany iske qosýdy josparlap otyrmyz. Olardyń óndiris kólemi 103 mlrd teńgeni quraıdy. Bul jobalar ishki naryqtaǵy ımport úlesin 15%-ǵa tómendetedi», dedi B.Atamqulov.
Máseleni túıindegen Úkimet basshysy rásimdik tosqaýyldardy joıý boıynsha Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine Qarjygerler qaýymdastyǵymen jáne ekinshi deńgeıli banktermen birlesip «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasy boıynsha bankterdiń bıznes prosesin ońtaılandyrýdy – nesıe ótinimderin qaraý merzimin, qujattar tizbesin qysqartý jáne kepil saıasatyn jeńildetý múmkindigin qarastyrýdy tapsyrdy.
Qurylys salasynda da jergilikti qamtý úlesin arttyrý maqsatynda Úkimet basshysy Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligine barlyq taraptardyń jaýapkershiligin kúsheıtý jónindegi tıisti zańnamalyq jáne normatıvtik ózgeristerdi pysyqtaýdy júktedi.
Premer-Mınıstr Qarjy mınıstrligine «Atameken» UKP jáne múddeli memlekettik organdarmen birlesip bir apta merzimde otandyq taýar óndirýshilerdiń memlekettik jáne kvazımemlekettik sektordyń satyp alýyna qatysýyna kedergi keltiretin barlyq júıelik tosqaýyldardy joıý jónindegi is-qımyl algorıtmin daıyndaýdy tapsyrdy.
A.Mamın Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha bıznestiń qarsy mindettemelerin sıfrlyq baqylaý jumysyn eki aı ishinde aıaqtaý qajettigin atap ótip, osyǵan baılanysty memlekettik qoldaýdyń ár sharasy boıynsha tıisti zańnamalyq túzetýler paketin daıyndaýdy tapsyrdy. Bul rette «Atameken» UKP sıfrlyq platformasynyń bazasynda bıznestiń mindettemelerine monıtorıng júrgizý jónindegi qanatqaqty joba iske qosylatyn bolady.