Jambyl oblysynyń Moıynqum aýdanynda jergilikti turǵyndar men ákimniń arasynda kelispeýshilikter týyndaýda. Naqty aıtsaq, Myńaral aýylynyń turǵyndary atalǵan aýyldyq okrýgtiń ákimi Zúbarjat Qamıevanyń qyzmette otyrýyna qarsy. Jergilikti jurtshylyq negizinen munda sońǵy kezderi eshqandaı jumys atqarylmaı jatqanyn, ákim aýyldy gúldendirýdiń ornyna qaıta kópshilikti bir-birimen arazdastyryp otyrǵanyn aıtady. Tipti turǵyndar bul máseleni oblys ákimi Berdibek Saparbaevqa da jetkizgen. Oblys basshysy Moıynqum aýdanyna barǵan jumys sapary barysynda Myńaral aýyldyq okrýginde de bolyp, jergilikti turǵyndarmen kezdesken edi. Munda da negizinen turǵyndar aýyl ákiminiń máselesin oblys ákiminiń aldyna qoıyp, sheship berýin suraǵan bolatyn.
Myńaral aýylynyń turǵyny Gúlzaǵıra Eshmaǵambetovanyń aıtýynsha, aýyl ákimi Zúbarjat Qamıevanyń jumysy álsiz. Sonymen qatar sheneýniktiń sózi men isiniń arasynda da alshaqtyq kóp eken. Sondyqtan da turǵyndar ákimniń ornyn óz erkimen bosatýyn talap etýde. Kópshiliktiń pikirinshe, ákim aýyldyń máselesin sheshpek túgili, aýyldastarynyń sózine qulaq asqysy da kelmeıdi. Bul rette aýyl turǵyny Gúldarııa Aqbasova aýyl ákiminiń azamattar arasyndaǵy alaýyzdyqqa yqpal etip otyrǵanyn da ashyna jetkizdi. «Sońǵy kezderi aýyl ákimi elmen aramyzdaǵy qarym-qatynastarda da kóptegen kelispeýshilik týdyrýda. Onyń jalǵyz maqsaty – aýyl ákiminiń oryntaǵynan aıyrylmaý. Máselen, aýyldyq Mádenıet úıi uzaq ýaqyttan beri jumys istemeıdi. Alaıda ákimniń týystary sol jerden jalaqy alýda. Bul az deseńiz, ol aýyl turǵyndarynyń jartysyn qorqynyshpen ustap otyr. Biraq shydamnyń da shegi bar, biz endi barlyq jaqqa barýǵa daıynbyz», deıdi Gúldarııa Aqbasova. Shyny kerek, aýyl turǵyndarynyń sózine súıensek, ákimniń qyzmette otyrýyna eshqandaı da quqy joq.
Moıynqum aýdany oblys ortalyǵynan shalǵaı aýmaqta ornalasqanymen, munda egin, mal sharýashylyǵy jaqsy jolǵa qoıylǵan. Myńaral aýyldyq okrýgine Myńaral aýyly, Myńaral stansasy jáne Qashqanteńiz aýyly jatady. Munda kópshilik negizinen «Jambyl sement óndiristik kompanııasy» mekemesinde, Myńaral stansasyndaǵy temirjol beketinde, «Kompanııa-Myńaral» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń balyq zaýytynda jumys istep kúneltedi. Degenmen, osyndaı tirshilik arqyly óz kúnin ózi kórip júrgen kópshiliktiń talaby bireý-aq bolyp otyr eken. Myńaral aýyldyq okrýginiń janyndaǵy Myńaral stansasynyń turǵyny Naǵıma Aqjolova sońǵy 35 jylda bul aýylda eshqandaı ózgeristiń bolmaǵanyn aıtady. Onyń aıtýynsha, ákim ózekti máselelerdi sheshýde eshqandaı bastama kótermeıdi eken. «Ol kóshe dárethanasynyń mektep ishinde ornalasýy boıynsha da eshqandaı jumys júrgizgen joq. Zúbarjat Qamıevanyń ákesi 20 jyl boıy aýyldyq okrýgti basqardy. О́zi 7 jyl boıy ákim bolýda», deıdi turǵyn. Al Erlan Baıjomartov aýyl ákiminiń jáne Myńaral aýylyndaǵy qoǵamdyq keńes tóraǵasynyń zańsyz áreketterine narazy ekenin jetkizdi. Ol quzyrly oryndardan ákimniń zań aıasynda qanshalyqty jumys istep otyrǵanyn tekserýdi suraıdy. «Aýyl turǵyndary birneshe ret ákimniń esep berý kezdesýlerine qanaǵattanarlyqsyz degen baǵa berdi. Aýylda narazylyq bastalsa boldy, ákim kezekti eńbek demalysyna nemese dekretke shyǵyp ketedi», deıdi Erlan Baıjomartov. Al aýyldyq aqsaqaldar keńesiniń tóraǵasy Bazarbaı Bókenov bolsa, aýyl ákiminiń basqarý qabiletiniń tómendigin jáne óz jaýapkershiligin sezine almaıtynyn jetkizdi. Sondyqtan da aýyl turǵyndary aýyl ákiminiń qyzmetinen bosatylýyn talap etýde. Turǵyndarmen kezdesýde de Berdibek Saparbaev jaqyn arada aýyl ákimine qatysty másele óz sheshimin tabatynyn aıtqan. Aýyl ákimine qandaı shara qoldanylady, turǵyndardyń tilegi qanshalyqty oryndalady, bul endi aldaǵy ýaqyttyń enshisinde. Degenmen, Berdibek Saparbaev ákimniń kreslosy muragerlik boıynsha berilmeıtinin, jeti jyl – aýyldy abattandyrý, turǵyndarǵa tıisti jaǵdaı jasaý úshin jetkilikti merzim ekenin atap ótken bolatyn. Oblys ákiminiń «2013 jyldan bastap ákim tek 4 eski elektr baǵanasyn aýystyrdy. Sonda aýyldaǵy 96 baǵandy aýystyrý úshin qansha ýaqyt qajet? Zúbarjat Talǵatqyzy, siz Prezıdentke shaǵym jazdyńyz. Alaıda sizdiń barlyq áreketterińiz zańǵa qaıshy. Munda barlyq shaǵymdardy tekseretin arnaıy komıssııa jiberemiz. Eger zańsyz áreketter rastalsa, sheneýnik zań aıasynda jaýapkershilikke tartylady. Biz shaǵyn aýyl turǵyndarynyń bir-birimen arazdasýyna jol bermeımiz», degen sózi de kóp jaıdy ańǵartqandaı.
Biz máseleniń mánisin bilmek bolyp Myńaral aýyldyq okrýginiń ákimi Zúbarjat Qamıevanyń ózine habarlasqanymyzda, ol kezekti eńbek demalysynda bolyp shyqty. Alaıda ákim bizge aýyl turǵyndarynyń bul shaǵymymen kelispeıtinin jetkizdi. «Aýylda jumys joq emes, bar. 2015 jyly ǵana Myńaral aýylyndaǵy 3,2 shaqyrym jolǵa asfalt tóseldi. Sol sııaqty 2017 jyly Myńaral stansasyndaǵy 3,1 shaqyrymdy quraıtyn Abaı kóshesi de asfalttaldy. Aýyl turǵyndary úshin tirshilik kózi de qalyptasqan. Máselen, «Jambyl sement óndiristik kompanııasynda» 260 adam, «Kompanııa-Myńaral» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń balyq zaýytynda 80 adam jumys isteıdi. Sonymen qatar aýyldaǵy, stansadaǵy mektepterde, stansadaǵy temirjolda júzdegen azamat jumys atqarady. Sondyqtan da turǵyndardyń bul shaǵymymen kelispeımin. Úsh-tórt adam jınalyp alyp, meni qaralaýǵa kóshken», deıdi ákim. Sonymen qatar Zúbarjat Qamıeva Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń atyna hat jazý sebebin jergilikti basshylyqtyń tarapynan qysym bolyp jatqanymen túsindirdi. Aýyl ákimi turǵyndardyń Mádenıet úıine aıtqan sózine qatysty da pikirin bildirdi. Onyń aıtýynsha, aýyldyq Mádenıet úıi 1986 jyly salynypty. Sodan ol 1996 jylǵa deıin «Kompanııa-Myńaral» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń balyq zaýytynyń teńgeriminde bolypty. Atalǵan nysan sodan beri jóndeý kórmegen eken. «Aýyldyń Mádenıet úıine kúrdeli jóndeý jumystary qajet. Búginde munda bir shtattyq birlikte jalǵyz adam ǵana jumys atqarady. Biraq tıisti is-sharalar ótip turady. Mádenıet úıi jabyq emes», deıdi Zúbarjat Qamıeva.
Aýyl turǵyndary men ákimniń pikiri osyndaı. Bir tarap basshynyń ketýin qalasa, bir tarap óziniń aq, adal ekenin aıtyp dabyl qaǵýda. Degenmen endigi máseleniń qalaı bolatyny, jaǵdaıdyń qalaı órbıtini alda qurylatyn komıssııanyń sheshimine baılanysty bolyp tur.
Jambyl oblysy