2019 jyl. Shilde aıy. Portýgalııa. Halyqaralyq Braga týrnıri. 1/4 fınal. Qarsylas Ispanııadan kelgen azýly komanda. 1:0 esebimen jeńiske jettik. Biraq... Moıyndaı alý da erlik qoı, negizi tablodaǵy esep boıynsha jeńgenimizben, fýtbolda jeńildik. Iаǵnı, eshqandaı oıyn kórsete almadyq. Al «Atletıko» álemdik deńgeıdegi oıyn kórsetti.
Oıynnyń alǵashqy mınýtynda balalarymyz tek aspanǵa aýzy ashylǵan kúıi qarap qaldy. Sebebi «Atletıko» dopty jerge túsirmesten birden shabýylǵa shyǵyp, qaqpamyzǵa birneshe soqqy jasap úlgerdi. Aspannan áýelete kelgen alys pastardy keýdesimen qaǵyp jiberip, kelesi oıynshyǵa pas berip, dopty jerge túsirmeı shyqqan shabýylǵa qarsy qandaı shara qoldana alaryn bilmeı biraz sasqalaqtady. Sebebi ondaı oıynǵa daıyn emes edik. Oıynnyń alǵashqy mınýtynda-aq birneshe nokdaýn alǵandaı kúı keship qaldyq. Áıteýir balalarymyz tezirek es jııa bildi. Bastan aıaq tek qorǵanysta oınaýǵa májbúr boldyq. Iаǵnı, oıynnyń kóp bóligi bizdiń jarty alańda boldy. Qaqpamyzǵa keminde tikeleı 20-25 soqqy jasaldy. Al baǵannyń janynan pyshaqpen keskendeı ótken soqqylarda esep joq...
Qaqpashymyz Erasyl da osal emes edi. Komandamyzdaǵy basty senim artyp otyrǵan balamyz. Sol matchta ol ádettegi deńgeıinen asyp, jarqyldap turdy. Eń kóp jumys, salmaq soǵan tústi. Dopqa sekiredi, qulaıdy, qaıta turady. Tynym joq. Bir kezde Erasyldyń basy qaqpanyń baǵanyna soǵylyp, «toh» etken daýys qatty shyqty. Trıbýna óre túregeldi. Ol jerde qozǵalmaı jatyr. Barlyǵymyz jantalasa júgirdik. Júregim aýzyma tyǵyldy. Ishimnen oıladym bári bitti dep. Anandaı soqqydan ne bas, ne baǵan synýy kerek edi. Barsaq, qaqpanyń syzyǵynda dopty qushaqtap alǵan kúıi Erasyl jatyr. Bir kezde jan-jaǵyna qarady da atyp turda. Biz ań tań. Tóreshi de, dáriger de qaıta-qaıta «bári durys pa?» dep ony aınalshyqtap tekserip jatyr. Eshqandaı zaqym joq.
Osy oqıǵa men úshin áli jumbaq. Alla saqtaımyn dese saqtaıdy eken ǵoı. Dopty syzyqtyń ústinde ustaǵandyqtan gol bolǵan joq. Shamamen 5-6 ne 7-8 santımetr ishke jyljyǵanda gol sanalar edi. Odan bólek, qaqpanyń ústinen ótken soqqylarda esep joq. Biz tek 2-3 shabýyl ǵana jasadyq dep oılaımyn. Sonyń bireýinde, óz jarty alańymyzda olardan dopty alyp qoıǵan shabýylshymyz jalǵyz ózi alǵa umtyldy. Sebebi bári artta edi. Shamamen 70-mınýtta. Jantalasyp kele jatyp qulady. «Qulannyń qasýyna, myltyqtyń basýy» degendeı, jalǵyz óziniń ábden silesi qatyp onsyz da qulaýǵa daıyn turǵan shabýylshymyzdan dopty alyp qoıa bergende qulap, aıyp jasaǵandaı bolyp kórindi. Bizge aıyp soqqy tebý quqyǵy berildi. Aıyp soqqysy oryndaldy. Dop qaz-qatar qamal bolyp turǵan oıynshylardyń arasynan, bel tustarynan ótip qaqpaǵa kirdi. Gol. Biraq óz kózime ózim sene almaı turmyn. Bir-birine jabysyp, qamal bolyp turǵan oıynshylardyń arasynan qalaı ótti? Qaqpashy da ań-tań. Eshqandaı áreket jasaı almaı, ornynda turyp qalǵan.
Bul gol bolmaǵanda, biz jeńiler edik. Sebebi balalarymyzdyń ábden sileleri qatyp, sharshap qaldy. Ádettegi matchtardan 2 ese kóp salmaq tústi. Reaksııa, jyldamdyq, tehnıka, taktıkalyq turǵydan, uzyn pastar, barlyq ólshemder boıynsha úlgere almaǵan balalarymyzdy 2 taım boıy «Atletıko» qaljyratyp jiberdi. Tehnıka, taktıka jaǵy túsinikti, olarmen básekelese almaımyz. Biraq fızıkalyq turǵydan tótep bere alatyn qaýqarymyzǵa qaramastan, tehnıka degenin istetti. Osyndaı jaǵdaıda, Qudaı qarasqandaı gol bolýy, balalarymyzdy jigerlendirip, kúsh jınaýyna sebep boldy. Balalarymyzdyń ekinshi tynysy ashylǵandaı qaıta atqa qondy. Eýropa fýtbolynda sońǵy 10-15 mınýtta oıyndary túrlenip, qyza tússe, bizde, kerisinshe, óshe túsýshi edi ǵoı. Sondaı sátte, «Atletıko» oıyndy qyzdyra túsip, bizdi tópeleı bastaǵan kezde balalarymyzdyń golmen rýhtanǵany olarǵa qarsy qorǵanysymyzdy qaıta kúsheıtip, tótep berýge septesti. «Qazaq rýhtansa, qamal alady» degen ras eken...
Osy kúnge deıin áli umytpaımyn, sol kezdegi sońǵy 15 mınýttyń árbir mınýtyn, sekýndyn qalaı ótkizgenimdi. Aınalyp kelgende búkil komanda jantalasyp tabandylyq tanytty. Sońǵy ysqyryq. Match bitti. Aıaqqa turýǵa shamam kelmeı, jerge quladym. Aspanǵa qarap kúldim de qaıta turdym. Uıattan. Tóreshige, qarsylas komandaǵa baryp aıtqym keldi «Sizder jeńdińizder. Jeńisti sizderge qalaı bersem bolady?» dep. Biraq erlik kórsetken balalarǵa ne aıtamyn? Balalardyń da kinási joq. Ispan balalary sekildi standart alańda jattyqpaǵan, álemdik deńgeıdegi jattyqtyrýshylardan tálim almaǵan balalardyń kinási ne?
«Atletıko» jattyqtyrýshylarynda túr joq. Oryndarynda qozǵalmaı qatyp qalǵan. Qyzarady, bozarady. Kózderi baqyraıǵan kúıi tur. О́ńim be, túsim be degendeı. Meń zeń kúıde turǵanyn baıqadym. Olar da jartylaı fınalǵa ótkisi keledi degendeı. Onyń ústine fýtboly damymaǵan elden keldik dep tóbemizden qaraıtyny bar... Baryp qoldaryn qystym. Balalaryn jubatyp, jigerlendirdim. Men úshin ómirimde esh umytylmaıtyn match osy boldy...
Fazylbek ÁBSATTARULY