Salyqtan jaltarýǵa bolmaıdy

Kóbine kásipkerler salyq­ tólemes úshin ártúrli qý­lyq­tarǵa barady. Sondaı tany­mal tásilderdiń biri – taýar­syz shot-faktýralardy alý úshin bir kúndik fırma­lar­dyń qyzmetterin paıdalaný. Sonymen qatar jalaqyny konvertke salyp berý, zańsyz eńbek kúshin paıdalaný, ta­bys­­tardy jasyrý jáne shy­ǵyn­­dardy negizsiz ulǵaıtý da bar.

– Kameraldyq baqylaý nátıjesinde memlekettik satyp alý jeńimpazdarynyń úshten birinen alshaqtyqtar anyq­talyp, olarǵa 18,5 myń habarlama jiberildi. Bıýd­jetke barlyǵy 176,6 mlrd teńge kóleminde salyq­tar qaı­­­taryldy, – deıdi Mem­le­ket­tik kirister komı­teti tór­aǵasynyń orynbasary Jaı­dar Ińkárbaev.

Onyń aıtýynsha, salyq organdary salyqtyq júkteme koef­fısıenti tómen, ıaǵnı 3 pa­ıyzdan az salyq tóleý­shilerge erekshe kóńil bóledi. Má­­se­len, mem­lekettik satyp alý­ǵa qa­tysý­shylardyń biri – «Dos­tar S» JShS, 2018 jyly Aqmola oblysynda 1 049 mln teńge somasyna týrıs­t­ik marshrýtty abattandy­rý­dy júzege asyrǵan. Oǵan qa­­tysty salyqtyq tekserý t­aǵa­­ıyn­dalyp, nátıjesinde 341 mln teńge somasynda bu­zý­­­shy­lyqtar anyqtalǵan.

J.Ińkárbaev salyq organdary mámilelerdi jaramsyz dep taný týraly talap-aryzdar beretinin atap ótti. Búgingi tańda 20,9 mlrd teńge somasyna sot sheshim shyǵarǵan.

Elektrondyq shot-faktý­ra­lar bazasyn paıdalana otyryp, komıtette naqty ýaqyt rejiminde memlekettik satyp alýǵa qatysýshylardyń operasııalaryna onlaın-baqylaý júrgizetin top quryldy. Bul olardyń merdigerleri ara­syn­daǵy «bir kúndik fırmany» anyqtaýǵa múmkindik bere­di. Ashylǵan shemalar Eko­nomıkalyq tergeý qyz­metine beriletin bolady. Eń kóp buzýshylyqtary bar mem­lekettik satyp alýǵa qa­tysýshylar boıynsha sybaılas jemqorlyq quraýshysy da joqqa shyǵarylmaıdy.

Budan basqa, barlyq anyqtalǵan faktiler týraly aqparat jumystardyń qunyn túzetý máselesin qaraý úshin tıisti baǵdarlamalar ákimshilerine jáne ákimdik­terge jiberiletin bolady.

– Salyqtardy tóleýden jaltarýdy boldyrmaýdy baqylaýdyń taǵy bir quraly qu­ry­lys salasyndaǵy mem­le­­kettik satyp alýdy «Qazy­nashylyq súıemeldeý» bolyp tabylady. Bıýdjet aqshasyn tóleý kezinde «Táýekelderdi bas­qarý» júıesi arqyly mer­digerlerdiń monıtorıngi tıim­­dilikti kórsetti. Mem­le­kettik satyp alýǵa qatysý­shy­lardyń jartysynyń salyq júktemesiniń koeffı­sıen­ti 2,3 esege ósti. Salyq tú­sim­deriniń 54,4 mlrd teń­ge­ge ósýi baıqalady, – deıdi J.Ińkárbaev.

Byltyr qyrkúıekten bas­tap qurylys salasyndaǵy memlekettik satyp alý úshin qarjylyq turaqtylyq jó­nindegi erejeler qoldanysqa engizilgen. Bul konkýrstarǵa qatysýǵa ruqsat berýdiń negizgi kórsetkishteriniń biri jáne memlekettik satyp alý­dyń áleýetti qatysý­shysynyń tu­raq­tylyǵyn kórsetedi.

Sondaı-aq kásipkerler ja­­sy­rylǵan jaldamaly qyz­­­metkerlerdi kóleńkeden shy­­ǵaryp, jiberilgen salyq buzýshylyqtaryn túzete bas­tady. Júrgizilgen túzetýler nátıjesinde jyl basynan beri 5,6 mlrd teńge somasyna qo­symsha salyqtar tólendi. Bul memlekettik satyp alý­ǵa qatysýshylar arasynda salamatty básekelestikti jaq­sartýǵa múmkindik berdi.

Memlekettik kirister ko­mıteti tóraǵasynyń orynbasary J.Ińkárbaev 2020 jyldyń 1 shildesinen bas­tap qarjylyq turaqty­lyq kórsetkishteri jumystar men taýarlardyń barlyq túrlerine qoldanylatynyn eske saldy. Kvazımemleket­tik sektordaǵy satyp alýǵa, sondaı-aq Memlekettik baǵ­dar­lamalar sheńberinde qar­jylandyrýǵa qarjylyq tu­raqtylyqty engizý máselesi qarastyrylýda.

Komıtet salyq tóleýden jaltarý shemasyn qoldaný, aqyr sońynda, odan da úl­ken sanksııalardy tóleýge áke­letinin eske sala otyryp, salyqtardy ýaqytynda tó­leýge keńes beredi.