Zamanaýı tehnologııanyń, sonyń ishinde ushatyn kólikterdiń qoldanysqa engenine biraz boldy. Alaıda kópshiliktiń bas shaıqap, tańyrqaıtyn dúnıeleri kóp-aq. Osyǵan oraı ushqyshsyz ushatyn áýe kólikteri jaıly biraz aqparat legin aqtaryp kórelik.
Amerıkalyq Ansys tehnologııalyq kompanııasy jahan turǵyndarynyń arasynda arnaıy saýaldama júrgizgen bolatyn. Nátıjesinde, ushqyshsyz ushatyn kólikti paıdalanýǵa respondentterdiń 64%-y daıyn eken. Buǵan Úndistannan (92%), Qytaıdan (86%) jáne Japonııadan (57%) turǵyndar úlken qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵan jaıy bar.
Bul rette saýaldamaǵa jaýap bergenderdiń 86%-y kóliktiń jańa túrleri tehnıkalyq aqaýlarǵa jáne kúrdeli jóndeýlerge áli de daıyn emestigin, sóıte tura tyń jańalyqty qoldanǵysy keletinderdiń kún sanap artyp kele jatqanyn tilge tıek etti.
Jýyrda Aýstrııanyń Lıns qalasynda qoǵamdyq kólik júıesi aerotaksımen, ıaǵnı áýede ushatyn reıstik kóliktermen tolyqtyrylady. Bul ınfraqurylym 2021 jyly qoldanýǵa berilmek. Aerotaksı tek jolaýshylardy tasymaldap qana qoımaı, júk tıemelerin de jetkizetin bolady. Synaqtan ótkizý barysy halyq qonystanbaǵan aımaqta jáne jolaýshylarsyz tájirıbeden ótedi. Alǵashqy tikushaq aılaǵy Dýnaıdyń eki jaǵalaýynda paıda bolady dep josparlanyp jatyr.
Lıns qalasy – Aýstrııadaǵy turǵyndar sany boıynsha úshinshi orynda. Onda 200 myńnan astam halyq shoǵyrlanǵan. Turǵyndardyń basym kópshiligi qala mańynda qonystanǵan. Joba uıymdastyrýshylarynyń pikirinshe, aerotaksıdi synaqtan ótkizý úshin osy aımaq qolaıly.
Lınste paıda bolatyn EHang 216 aeromobılderin aýstrııalyq jáne qytaılyq ınjenerler birlesip ázirledi. Kabınada eki jolaýshyǵa arnalǵan oryn bar. Sondaı-aq aerotaksı 260 kılo júk tıeı alady. Al dızaıny alyp kvadrokopterge uqsaıdy. Aerotaksı saǵatyna 150 shaqyrymǵa deıin jyldamdyqpen ushady. 2019 jyly Vena ortalyǵyndaǵy fýtbol alańynda EHang 216-nyń alǵashqy synaǵy bolǵan edi. Sol kezde aerotaksı jolaýshylarmen birge áýege kóterilip, stadıondy aınalyp ushqan.
Sonymen qatar Túrkııanyń Baykar Defense kompanııasy Cezeri-diń «ushatyn kóligin» synaqtan sátti ótkizdi. Tikushaqtyń syrtqy bóligi alyp dronǵa uqsaıdy. Kóliktiń 230 kılo bolatyn túpnusqasy 10 metr bıiktikke kóterilgen. Osylaısha kompanııa ókilderi túpnusqalardyń birneshe túrin qurastyratynyn jáne bortty adammen birge ushyratynyn habarlady.
Boljamdarǵa sáıkes «ushatyn kólikti» saǵatyna 100 shaqyrymǵa deıingi jyldamdyqpen damyta otyryp, 2 myń metrge deıin bıiktikke kóterile alatyndaı etip qurastyrý. Alaıda naryqqa shyǵarý úshin taǵy 10-15 jyl qajet bolatynyn eske saldy. Sondaı-aq «ushatyn kólikke» XII ǵasyrdyń áıgili musylman ınjeneri jáne erýdıti Ismaıl ál-Djazarıdiń (Ismail al-Jazari) esimi berilgen.
Budan bólek, álemge áıgili Lilium startap kompanııasy 2025 jyly ushatyn taksıdi qoldanysqa shyǵarýdy josparlap otyr. Alǵashqy keń kólemdi ushatyn qurylǵyny synaqtan ótkizgen startaperler Gett jáne Airbus menedjerlerimen birlese jumys isteýde. Gett-taksı kompanııasynyń Eýropa bóligine jaýapty dırektory Remo Gerber: «Bizdiń kompanııa ujymy árdaıym erekshe dúnıe jasaýǵa atsalysyp keledi. Jobamyzdyń bastapqy nusqasy da daıyn. Oǵan qosa, Lilium startaperleri – óte bilikti mamandar. Jolaýshylarǵa arnalǵan aerotaksı qurylǵysyn jalǵastyra beremiz», deıdi.