Jyrda ózindik maqamy, kúıde ózinshe máneri, ánde ózgeshe sazy bar dep esepteletin Mańǵystaýdyń qalamdy qanat etken shyǵarmashylyq álemde ekpindi úni, lebi bar. О́ńirdiń sol ádemi óneri bıyl erekshe qýanysh qushaǵynda. Oblystyń 40, oblys ortalyǵy Aqtaý qalasynyń 50 jyldyq mereıtoılaryna oraı ólkeniń óleń men sózdi serik etken talanttarynyń shyǵarmalary toptasyp, 50 tomdyq bop jaryq kórdi. Jaqsylyq jaqsylyqqa ulasyp, kóptomdyqtyń tusaýy Astana qalasynda, Ulttyq akademııalyq kitaphana tórinde kesildi.
«Qashekem sózdiń dúldúli, Sát-babam jyrdyń shynjyry», dep Farıza aqyn jyrlaǵandaı, Mańǵystaýdyń jyr óneri degende Nurym, Abyl, Qashaǵan, Aralbaı, Aqtan, Sáttiǵul, Túmen dep jyr dúldúlderiniń esimderi tizbektele jóneledi. Dombyrany qolyna alsa, sazǵa oranǵan óleń uıqastary kómeılerinen aqtaryla jóneletin bul aıtqyshtardyń jolyn qalam ustaǵan zamannyń ul-qyzdary jalǵastyryp áketti.
Jyrda ózindik maqamy, kúıde ózinshe máneri, ánde ózgeshe sazy bar dep esepteletin Mańǵystaýdyń qalamdy qanat etken shyǵarmashylyq álemde ekpindi úni, lebi bar. О́ńirdiń sol ádemi óneri bıyl erekshe qýanysh qushaǵynda. Oblystyń 40, oblys ortalyǵy Aqtaý qalasynyń 50 jyldyq mereıtoılaryna oraı ólkeniń óleń men sózdi serik etken talanttarynyń shyǵarmalary toptasyp, 50 tomdyq bop jaryq kórdi. Jaqsylyq jaqsylyqqa ulasyp, kóptomdyqtyń tusaýy Astana qalasynda, Ulttyq akademııalyq kitaphana tórinde kesildi.
«Qashekem sózdiń dúldúli, Sát-babam jyrdyń shynjyry», dep Farıza aqyn jyrlaǵandaı, Mańǵystaýdyń jyr óneri degende Nurym, Abyl, Qashaǵan, Aralbaı, Aqtan, Sáttiǵul, Túmen dep jyr dúldúlderiniń esimderi tizbektele jóneledi. Dombyrany qolyna alsa, sazǵa oranǵan óleń uıqastary kómeılerinen aqtaryla jóneletin bul aıtqyshtardyń jolyn qalam ustaǵan zamannyń ul-qyzdary jalǵastyryp áketti.Ádebıetten habary bar kez kelgen janǵa jazýshydan kómbe kókirek, qarymdy qalamger Ábish Kekilbaıdy, aqyndardan arqaly Sabyr Adaı men Svetqalı Nurjandy aıtsa da jetkilikti. Biraq, kúni búginge deıin ólke aqyn-jyraýlary men jazýshylarynyń týyndylary birge shoǵyrlanyp, basy bútindelip kórmegen bolatyn. Endi izdegen jan burynǵy jyraýlar men keshegi, búgingi qalamgerlerdiń shyǵarmalaryn bir jerden tabatyn múmkindikke ıe. Taǵdyr ártúrli ǵoı, bireý ómirden erte ketse, bireýdiń rýhanı murasyn jınaqtap, nasıhattaıtyn urpaǵy joq, zertteýshisi men janashyry joq, endi birdiń jaǵdaıy joq degendeı, 50 tomǵa engen 100-ge tarta qalamgerler arasynda ózge túgili mańǵystaýlyqtardyń ózine ártúrli sebeptermen málim emes bolyp kelgen aqyn-jazýshylardyń týyndylary bar.
Kitap qashanda rýhanı baılyq, baǵa jetpes qundylyq. Tetikshelerdi sartyldata basyp, kez kelgen málimetti, qajetti shyǵarmany ǵalamtor arqyly taýyp alýǵa bolady degenniń ózinde kitap óz mańyzyn joımaq emes. О́ıtkeni, birinshiden, kitap qolmen ustap oqýǵa yńǵaıly qural, ekinshiden kompıýterdiń aldynda uzaq otyrýdyń aǵzaǵa paıdaly emes ekendigi belgili. Demek, «Qazaqparat» baspasynan «Mańǵystaý aqyn-jazýshylarynyń kitaphanasy» serııasymen kóptomdyqtyń jaryq kórýi babalar aldyndaǵy saýapty is bolsa, urpaq alyndaǵy jaýapkershilikti sharýa. Al onyń tusaýynyń elordada, ulttyq kitaphanada, halqymyzdyń kórnekti azamattarynyń aldynda kesilýi mańyzdy, maǵynaly boldy.
– Búgin siz ben biz jıylyp otyrǵan qarashańyraq – halqymyzdyń eń úlken rýhanı ordasy – akademııalyq ataýyna ıe Ulttyq kitaphana. Bul qasıetti orynǵa kez kelgen dúnıeni qabyldaı bermeıtinimiz de shyndyq. Mańǵystaý aqyn-jazýshylary shyǵarmalar jınaǵy tusaýynyń osy ordada kesilýi erekshe jańalyq, degen Ulttyq akademııalyq kitaphana dırektory Á.Asqarov kóptomdyqtyń tusaýkeser saltanatyna qalamgerlerdi bastap Mańǵystaý oblysynyń ákimi A.Aıdarbaevtyń ózi kelýin rızashylyqpen atap ótti. «Qazaq ádebıeti» gazetiniń bas redaktory J.Shashtaı, kitapty qurastyrýshylardyń biri A.О́tegenov, zeınetker D.Áripov, respýblıkalyq Ardagerler keńesiniń tóraǵasy, tarıh ǵylymdarynyń doktory О́.Ozǵanbaev, sondaı-aq, qoǵam qaıratkeri, zań ǵylymdarynyń doktory, professor B.Turǵaraev qatysyp, izgi tilekterin jetkizdi. «Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıt, nury tasysyn» degendeı, osy jerde qazaq dalasynyń qaı qıyrynda júrse de ulttyq muralardy qamqorlyqqa alyp, rýhanı jaýharlardy túgendep júretin belgili azamat Beket Turǵaraulynyń eńbegin atap ótýge tıispiz. 50 tomdyqty shyǵarý ıdeıasyn kótergen de, onyń tusaýkeseriniń Ulttyq kitaphanada kesilýine muryndyq bolǵan da Mańǵystaýda qyzmet etken bir jyl ishinde biraz sharýaǵa uıytqy bola bilgen Bekeń bolatyn. Jaqsy ıdeıaǵa jan bitirgen oblys basshylyǵyna alǵys aıtqan ol: «Árkimniń artynda aıtýǵa turarlyq mańyzdy is, kózge kórinetin iz qalýy qajet. Mańǵystaý oblysynyń mektep, mádenıet oshaqtaryna taratylatyn bul kóptomdyq – is basyndaǵy azamattardyń abyroıyn asyrar eńbek», dedi.
Akademııalyq kitaphanaǵa kıeli Mańǵystaýdan estelik retinde Otpan taý tarıhı-mádenı kesheni beınelengen kartına men ólke aqyn-jazýshylarynyń kóptomdyǵy syıǵa tartylsa, óńir basshysy A.Aıdarbaev bastaǵan mańǵystaýlyq qonaqtarǵa eńseli kitaphana ǵımaratyn aralata tanystyrǵan kitaphana dırektory «Qazaqtyń 1000 kúıi, 1000 áni» jınaǵyn usyndy. Bul kitap pen óner qurmettelip, rýhanı baılyq basty orynǵa shyqqan basqosý boldy.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
Súleımen MÁMET,
«Egemen Qazaqstan».
ASTANA.