Aqtalýdy qoıyp, jumys isteý kerek

«Aq jol» demokratııalyq partııasy depýtattyq fraksııasynyń músheleri osylaı deıdi

Keshe «Qazmedıa ortalyǵynyń» kezekti spıkerleri retinde Májilistegi «Aq jol» DP fraksııasynyń músheleri Almas Turtaev, Merýert Qazbekova jáne Nurlan Jazylbekov jýrnalıster aldynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda aıtqan syn-eskertpelerine oraı ózderiniń oılaryn ortaǵa saldy.

«Aq jol» demokratııalyq partııasy depýtattyq fraksııasynyń músheleri osylaı deıdi

Keshe «Qazmedıa ortalyǵynyń» kezekti spıkerleri retinde Májilistegi «Aq jol» DP fraksııasynyń músheleri Almas Turtaev, Merýert Qazbekova jáne Nurlan Jazylbekov jýrnalıster aldynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda aıtqan syn-eskertpelerine oraı ózderiniń oılaryn ortaǵa saldy.

Aldymen sóılegen A.Turtaev Prezıdenttiń «Bız­nes­tiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha eldiń 43 aýdany men qalasynda nesıelerdiń paıyzdyq ósimin sýbsıdııa­laý jumysynyń júrgizilmeıtindigin synaǵan sózin eske alyp, osy syndy túzetýdiń ornyna О́ńirlik damý vıse-mınıstri baǵdarlamanyń iske aspaý sebebi oǵan iri kompanııalardyń aralasýynan bolyp otyr. Olar sýbsıdııadan bas tartyp, shaǵyn nesıelerge kepildik berýge kóshedi, degen sózin synady.

Bul degenińiz, naǵyz sandyraq, dedi ol. Bizdegi iri kompanııalar halyqaralyq ólshemmen alǵanda orta bızneske ǵana jatady. Kez kelgen salanyń osyndaı óndiristik kásiporyndarynyń quny 2-3 mln. dollardan aspaıdy. Tek bul somaǵa ǵımarattardyń baǵasy men ınfraqurylymdardyń qunyn qosqanda ǵana shaǵyn bıznes krıterııinen asyp ketedi. Al vıse-mınıstr bulardyń bárin asa iri kompanııalarǵa jatqyzyp, óndiristik qýaty joq bolǵandyqtan, orta jáne shaǵyn bızneske jatatyn saý­da jáne qyzmet kórsetý salalarynyń kásiporyndaryn ǵana qoldaǵysy keledi. Saýda salasyn ǵana qol­daý degenińiz, tek ımporttyq taýar­lardy ǵana qoldaý degen sóz. Burynǵy, daǵdarysqa qar­sy baǵdarlama boıynsha osylaı bolǵan, ıaǵnı bólingen qara­jat­tyń 70 paıyzy saýda salasyn qol­daýǵa ketken. Qazir de sol jaǵ­daı qaıtalanyp, is júzinde Úki­met sheteldik óndirisshilerdi qol­daǵaly otyr. Biz buǵan túbegeıli qarsymyz, bólingen qarajat ózimizdiń óndiristegi shaǵyn jáne iri bıznesti qoldaýy kerek.

Osy baǵyttaǵy sózin A.Turtaev О́ńirlik damý mınıstrliginiń áre­ket­teri «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyn iske asyrýǵa emes, keri­sinshe oǵan qatysatyn kásiporyndardy qysqartýǵa baǵyttalyp otyr, degen qatań synyn aıtýmen támamdady. Kelesi kezekte ol «Aq jol» DP tóraǵasy A.Perýashevtiń burynǵy sózin qaıtalap, áıelderdiń zeınetkerlik jasyn ósirý úshin olarǵa laıyqty jumys oryndaryn ashý kerek ekenin aıtty. Is júzinde Úkimet áıel adamdar kóptep jumys isteı alatyn toqyma, tigin, taǵam ázirleý, aýyl sharýashylyǵy salalaryn qoldap, jańa jumys oryndarynyń ashylýyna jaǵdaı jasaǵan joq. Bul salalardyń salyǵyn tómendetip, yntalandyrý sharalaryn júrgizýdiń ornyna Úkimet, kerisinshe, olardy qoldaý tiziminen (mysaly, jeńil ónerkásipti) shyǵaryp tastap jatyr, dedi ol.

Kelesi kezekte sóz alǵan depýtat M.Qazbekovanyń da Úkimettiń salǵyrt jumysyna aıtar syndary mol eken. Aldymen ol Májiliske usynylǵan «Azamattyq qorǵaý týraly» zań jobasynda Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń kommersııalyq uıymdardyń quzyryna berýdi kózdep otyrǵan «táýekelderdiń táýelsiz baǵasy» delinetin júıeni zańdastyrýǵa umtylyp otyrǵanyn synady. Biz muny memlekettik baqylaý men tekseristiń saýdaǵa salynýy dep sanaımyz. Bul – sybaılas jemqorlyqqa týra jol ashatyn múmkinshilik, dedi ol. Al endi bizdiń osyǵan qarsy bolǵanymyzdy TJM halyqqa tonyn teris aınaldyryp túsindirip jatyr. Olar «Aq joldyń» usynysyn depýtattar qoldamady dep jarııalady. Is júzinde bizdiń 70-ten artyq túzetýlerimiz qabyldanǵan edi. Árıne, 70 shaqtysy ótpedi, biraq báribir «Aq joldyń» túzetýlerin depýtattar qoldamady degen sóz durys emes qoı, dedi M.Qazbekova. Odan ári depýtat Densaýlyq saqtaý mınıstrligindegi bir keleńsiz jaǵdaıǵa toqtaldy. Sary aýrýdy emdeıtin dáriniń bir ampýlasynyń baǵasy bizde úsh ese artyp, 310 AQSh dollaryna teń bolyp otyr. Ony tenderden utyp alǵan «SK Farmasııa» JShS eken. Al Grýzııada dál osy dáriniń baǵasy 65 dollar ǵana. Dáriniń baǵasyn memlekettiń qarajatyna úsh ese qymbatqa alý kimge tıimdi sonda, dep depýtat óziniń sózin suraqpen bitirdi.

«Aq jol» fraksııasynan brıfıngke kelgen sońǵy spıker Nurlan Jazylbekov boldy. Ol Elbasynyń energııa únemdeý máselesin synaǵan sózderin qostap, 2012 jyly «Aq jol» fraksııasy elektr qýaty tarıfteriniń nege shamadan tys joǵary ekenin tekserýdi surap Úkimetke eki ret saýal joldaǵanyn aıtty. Biz elektr qýatyn óndirýshilerdiń shyǵyndary 20-30 paıyzǵa jetip otyrǵanyn, osyny kásiporyndar halyqtyń esebinen óndiretinin aıtqan edik. Al Eýropa elderindegi shyǵyndar 4 paıyzdan aspaıtynyn kórsetkenbiz. Sonymen birge, kásiporyndar taza túsimniń bir bóligin jańa aktıvter satyp alýǵa, tehnıkalyq jańǵyrtý júrgizýdiń ornyna tolyǵymen ózderiniń quryl­taı­shylaryna dıvıdent tóleýge jumsaı­tynyn eskertkenbiz. Osy máselelerdi depýtattardyń qatysýymen tekseretin úkimettik komıssııa qurylýyn talap etken edik. Biraq, 2012 jyldyń 26 shildesinde qurylǵan sol komıssııa osy kúnge deıin bir-aq ret otyrys ótkizip, jumysyn esh nátıjesiz aıaqtady, dedi depýtat.

Sonymen qatar, ol turǵyn-úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtý isindegi olqylyqtardyń da durys synalǵanyn jetkizdi. Bul salany jańǵyrtý týraly 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlama boıynsha respýblıkalyq bıýdjetten 10,5 mlrd. teńge bólingen edi. Alaıda, nátıjesi kóńil kónshiterlik emes. Aımaqtar boıynsha 2013 jylǵa 26 mlrd. teńge suratylǵan bolsa, oǵan bir tıyn da bólingen joq, dedi N.Jazylbekov. Kelesi kezekte ol ekinshi deńgeıdegi bankterdegi tutyný nesıesiniń arta túsý máselesine toqtaldy. Elbasynyń shaǵyn bıznesti nesıelendirýdiń 2013 jyly 13 paıyzǵa azaıyp, al tutyný nesıesiniń kólemi 50 paıyzǵa artyp, 2 trln. teńgege jetkenin, jyldyq ósimi 22 paıyz bolǵanyn atap ótkenine baılanysty: biz bul týraly Premer-Mınıstr men Ulttyq bank tóraǵasyna 1 qarashada saýal joldadyq, dedi. Bizdiń pikirimizshe, nesıeniń árbir aıdaǵy tólenýi nesıe alýshynyń tabysyna tikeleı táýeldi bolýy kerek.

Sondaı-aq, depýtat «Bız­nes­tiń jol kartasy-2020» baǵdar­lamasyna toqtalyp, ekonomı­kanyń shıkizattyq emes sektoryn damytýdy qolǵa alý qajettigin atap ótti.

Jaqsybaı SAMRAT,

«Egemen Qazaqstan».