Qaıtalanýy múmkin indettiń ekinshi tolqynyna daıyndyq, jol qurylystary, áleýmettik ınfraqurylymdar jobasy, shaǵyn jáne orta bıznestiń damýy, jumyspen qamtý máseleleri Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken Aqtóbe oblysynyń ákimi Ońdasyn Orazalınniń «Memleket basshysynyń Joldaýy aıasyndaǵy óńirdiń damýy týraly» brıfınginde qamtyldy.
О́ńir basshysy pandemııa atqarýshy bıliktiń kemshilikterin de ashyp tastaǵanyn moıyndady. Kóktem-jaz aılarynda aqtóbelik 3 250 turǵyn indetke shaldyqsa, búgingi tańda osyndaı 6 naýqas tirkelgen. Bulardyń bári de – Reseıden kelgen oblys turǵyndary. Dári-dármek tapshylyǵy, indetke daıyndyqtyń nasharlyǵy jáne indet kezinde ana óliminiń 13 esege artýyna baılanysty jergilikti atqarýshylyq bılik Memleket basshysynyń qatań synyna ushyraǵany belgili. Ana óliminiń kóbeıýi sebebin Ońdasyn Orazalın bylaı dep túsindirdi: «Byltyr 1, bıyl 14 ana ólimi tirkeldi. О́kinishke qaraı, 9 áıel júktilik kezinde kovıdke shaldyǵyp, ómirden ótti. Artynan tekseris júrgizilip, olardy der kezinde baqylaýǵa almaǵan aýrýhana basshylary jaýapqa tartyldy».
Qazir qalalyq jáne aýdandyq aýrýhanalar eki aılyq dári-dármek qorymen toltyryldy. Naýqastarǵa 3 600 tósektik oryn, reanımasııada 400 tósektik oryn ázirlenip, olar ókpeni jasandy jeldetý apparattarymen jabdyqtalǵan. Investorlar 550 mln teńge qarjy bólip, oǵan Reseıden kovıdke qarsy dári-dármekter alynyp, dárihanalarǵa taratyldy. Dál búginde shekara baqylap-ótkizý beketterinen ótkende COVID-19-ǵa shaldyqqan 6 naýqas anyqtalyp, birden aýrýhanaǵa jiberilgen.
Oblys aýmaǵy men Reseı arasynda árli-berli kúnine myńdaǵan kólik ótip jatqandyqtan, shekaranyń arǵy jaǵynan indet taratýshylar qaýpi joǵarylap barady. Búgingi tańda «Álimbet» jáne «Jaısań» ótkizý beketterinen syrttan kelgen kez kelgen qazaqstandyqtyń qolynda jaramdylyq merzimi 3-kúnge teń PSR-test bolýy kerek. Kúrdeli másele – oblys aýmaǵynan ótetin tranzıttik kólikterge toqtaý joq. Bul jerde tranzıttik aýyr kólikter júrgizýshilerinde joǵary dene qyzýy baıqalsa, olar týraly málimetter blok-beketterge habarlanady.
Sondaı-aq oblys ákiminiń aıtýynsha, Aqtóbe oblysy turǵyndarynyń ortasha eńbekaqysy 174 myń teńgeni quraıdy. Munaı, qarjy, ónerkásip sektorynda jumys isteıtinder 400-500 myń teńge kóleminde joǵary jalaqy alady. О́tken jylmen salystyrǵanda, óńirdegi jalaqy mólsheri 12,4 paıyzǵa ósken. Iri kásiporyndarmen arada jasalǵan memorandýmdardyń arqasynda 50 myń mamannyń aılyq jalaqysy ósti.
Kelesi jyldyń jospary – óńirde 21 myń jańa jumys ornyn qurý. Bıyl el Úkimeti «Jumyspen qamtý jol kartasy» arqyly bólingen qarjy jol, kóshelerdi jóndeý sııaqty ınfraqurylymdyq jobalarǵa jumsaldy. Sonyń arqasynda 11 myńnan asa qosymsha jumys oryndary ashylyp, osy jumystarǵa qabyldanǵandardyń 42 paıyzy jastar, 5 paıyzy jumyspen qamtý ortalyǵynda tirkelgen jumyssyzdar qatarynan, 2 paıyzy múgedek azamattar qatarynan tolyqty. Mundaǵy ortasha eńbekaqy – 83 myń teńgeni qurady.
Bıyl Úkimetten «Jumyspen qamtý jol kartasy» memlekettik baǵdarlamasymen respýblıkalyq bıýdjetten 17 mlrd teńge bólingen qarjyǵa 650 shaqyrym jol, Aqtóbe qalasynyń 117 kóshesi jóndeldi. Jaıaý júrginshiler joly, aýlalar abattandyrylyp, balalardyń oıyn alańdary salyndy.
О́ńir aýmaǵynda respýblıkalyq mańyzy bar joldardyń 55 paıyzy jóndelgen. Aımaq basshysy pandemııaǵa qaramastan qaladaǵy jáne eldi mekenderdegi bıylǵy jol jóndeý jumystaryna óte rıza. Jol salý, jóndeý jumystarymen jergilikti merdigerler aınalysyp, al olardyń salǵan joldarynyń sapasyn «Jol aktıvteri ulttyq sapa ortalyǵy» ShJQ RMK mamandary saraptamadan ótkizip jatyr.
Aqtóbelikter sońǵy 5 jyldan beri «Aqtóbe-Qandyaǵash» tas jolynyń 90 shaqyrymy qaıta salynady degen ýádeni jyl saıyn estıdi. Aldyńǵy jyly osy jol bıýdjeti 77 mlrd teńge, kelesi jyly 65 mlrd teńge dep jobalanǵany taǵy bar. Alaıda shyndyǵy sol, osy eń nashar jol – qazir qurylysy qarqyndy júrip jatqan «Aqtóbe – Atyraý (RF Astrahan shekarasy)» tranzıttik jolynyń jalǵasy.
О́ńir basshysy Aqtóbe men Qandyaǵashtyń arasyndaǵy 90 shaqyrymnyń jyryna aldaǵy jyly núkte qoıylady deıdi. Anyǵy, Azııa Damý Bankisi qarjylandyratyn osy jobanyń tenderlik sharalary ótkizilip, oǵan 17 merdiger qatysqan. Sheteldikter de, jergilikti jol qurylys kompanııalary da jabylyp salatyn osy 90 shaqyrymǵa qandaı qurylys materıaldaryn qoldanylatynyn jıylyp sheshpekshi. О́ńir basshysy jol salýda asyǵystyqqa jol berýdiń qajet emes ekenin alǵa tarta otyryp, «Atyraý-Aqtóbe» tas jolynyń boıynda áli kúnge deıin Maqattan bastap Qandyaǵashqa deıin jol belgileri salynbaǵanyn atap ótti. Jol qurylysyndaǵy, eń basty másele – onyń sapasy.
Sonymen qatar bıyl 1 mln 100 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilse, kelesi jyly onyń kólemi 1 mln 200 myń sharshy metrge ulǵaımaqshy. О́ıtkeni qala ósip jatyr. Qazirgi ýaqytta Aqtóbe qalasynyń turǵyndarynyń sany 540 myńnan asty. Tirkelmegen azamattardyń sanyn qosqanda 600 myńnan asyp jyǵylady. 2021 jyly óńirdegi áleýmettik az qamtylǵan otbasylar úshin 7 myń 200 páter salynbaqshy.
Sondaı-aq óńir basshysy Aqtóbe qalasyndaǵy qoǵamdyq kóliktiń jaǵdaıy týraly saýaldarǵa, ózen arnalaryn keńeıtý men túbin tereńdetý jobalary, Oıyl ózeniniń tartylýyna jol bermeý maqsatynda jergilikti bıliktiń qolǵa alyp jatqan sharalary týraly suraqtarǵa jaýap berdi.