Tabynamyn júregine qazaqtyń...

Qazaq halqynyń uly jazýshysy, ǵulama ǵalym Muhtar Áýezovtiń kóregendikpen aıtqan mynadaı sózi bar: «...aıtys, jy­raý óneri qazaqtyń barlyq jerinde bolǵan. Biraq ol tarıhı jaılarǵa baılanysty bir jerde báseńsip, endi bir jerde ósip-damyp otyrady». Uly qalamgerdiń meńzep otyrǵan ýaqyty XVIII-XX ǵasyr aralyǵy bolsa, sol kezdegi aıtys óneriniń jeruıyǵyna aınalǵan endigi mekeni Jetisý edi. Naqtylaı aıtsaq sonaý Tarbaǵataı, Al­tynemel, Balqash tórinen bas­taý alyp, aǵyny qatty býyr­qanǵan jeti ózendi kókteı ótip, qyrǵyzdyń kúngeı-teriskeı Ala­taýyna deıin  sozylyp jatqan, kórkine kóz toımaıtyn keń-baı­taq, kıeli aımaqtyń «Jer ján­naty – Jetisý!» dep atalýy be­ker bolmasa kerek. Qaban jyraý atanǵan Qabylısa Asanuly, tók­­pe jyrdyń súleıi Súıinbaı Aron­uly, on alty jasynda qa­har­­ly Tezek tóreniń aldyna taı­­salmaı baryp jyr tókken aqyn Baqtybaı Jolbarysuly sııaq­ty qazaqtyń birtýar aqyn-jyraýlaryn dúnıege ákelgen qasıetti ólke.

Qazaq halqynyń Súıinbaıǵa deıingi aıtys ónerinde  óleń-jyr­dy aǵyl-tegil tógiltip, qu­ıyndaı úıiretin aqyn bolma­ǵan. Sondyqtan da jurt aqynnyń týǵan jerin ataı otyryp: «Qyzyl soq. Súıinbaıdaı aqyn joq. Aqyndyq Súıekeńniń súıegine sińgen óner» dep maqtan etedi. Tańdy tańǵa ulastyryp jyr tógetin aqyndar legi munymen aıaqtalmaıdy. Ol endigi jerde Shóje, Túbek, Maıkót, Qar­qabat, Sarbas, Kempirbaı, Áset, Shashýbaı bolyp jalǵasa beredi. Osyndaı qońyraýlatqan uly kóshtiń sońyn ala  jyr alyby Jambyl bastaǵan aqyn­dar­dyń jańa legi keldi. Súıin­baıdan bata alyp, onyń tókpe jyryn boıyna sińirip ósken Jam­byl­dyń: «meniń pirim Súıinbaı, sóz sóılemen syıynbaı» deýi osynyń aıǵaǵy bolsa kerek. Súıin­baı, Jambyl sııaqty óner dúldúlderin dúnıege ákelgen eldi meken de tap sol Alataýdyń eteginde ornalasqan. Kezinde aqyn-jyraýlardyń altyn ordasyna aınalǵan, ǵajap ertegideı kórikti, sýretteýge til jetpeıtin óte sulý aımaq. Qyrǵyz-qazaqtyń nebir óner sańlaqtary at shaldyryp, aılap jatyp, óleń-jyrdy seldetken jer bul. Sondaı bir tusta Jákeńniń aýlyna qonaq bop kelgen «qulan aıań Qulmembet» aqyn, qobyzyn zarlatyp zikir salǵan baqsylardy, dombyrasyn sabalaǵan aqyndardy kórip tań-tamasha qalypty:

«Ekeıde elý baqsy,

seksen aqyn,

Jaratyp minedi eken,

erttep atyn.

Qobyzy, dombyrasy

únin qosyp,

Gýleıdi jyn qaqqandaı keshke jaqyn» deıtin sol kezde aıtyl­ǵan óleń joldary ańyzdaı bolyp biz­ge jetip otyr.

Aıtys óneriniń kórigin er adam­darmen birdeı qyzdyryp, artyna ólmesteı etip óleń-jyr­laryn qaldyrǵan qazaq qyz­dary da az emes. Basqalardy aıt­­­paǵanda, tap osy Jetisý óńi­­rinde dúnıege kelip, almas qy­lysh­taı jarqyraǵan aqyn qyz­dardyń ózi bir tóbe. Ulbıke, Nurılá, Álmen, Aıkúmis, Lá­tıpa, Jańyldyq esimdi qazaq qyz­dary sonyń «úrkerdeı» ǵana bir shoǵyry. Olar da sol uly kóshtiń jańǵyryǵyndaı, jalǵasyndaı bolyp kórinedi. Áńgime basyn kóneden bastap otyrýymnyń sebebi de osynda. Bárinen de ýaqyt talabyna oraı sál kómeskilenip qalǵany bolmasa, ǵasyrlardy ysyryp tastap, súrinbeı kele jatqan aıtys óneriniń  úzilmeı, joıylyp ketpeı áli jalǵasyn taýyp kele jatqany kóńilge medet, keýdege qýanysh toltyrady. Endigi áńgime qazaqtyń sýyryp salma aqyn qyzdarynyń biri ári biregeıi búginde 80 jastyń seńgirine shy­ǵyp otyrǵan Nadejda Lýsh­nı­kova jaıly bolmaq.

«Qyrandar aspanda emes, jerde ósedi» demekshi Jambyl atasynyń qolynan dám tatyp, batasyn alǵan búldirshindeı qyz bala óse kele sol aýylǵa k­e­lin bolamyn, uly jyraýdyń jolyn qýyp aıtysker aqyn bolamyn dep áste oılamaǵan shy­ǵar. Alataýdyń janǵa jaıly, kóz tartatyn kórkem tabıǵaty, Súıinbaı, Jambyl ispettes dúl­dúl aqyndardyń rýhy sińgen kıeli topyraǵy qarshadaı qyz­dyń kóńilin tolqytyp, júregine shyraq jaqqany aıtpasa da belgili jaı. Iá, 18 jasar boıjetkenniń tyrnaqaldy óleńderin oqyp,  bataly sózin aıtyp, aqjol tilegen qazaqtyń ataqty satırık aqyny Asqar Toqmaǵambetov bir sózinde: «Oıpyrym-aı, adam degen to­pyraǵyna tartpaı qoımaıdy eken-aý! Sen týǵan jer tókpe sózdiń «táńiri» atanǵan Súıinbaı, Jam­byl aqyndar jyr tógiltip, dýmandatyp ótken aımaq qoı! Sen de sol mıýaly daraqtyń bir butaǵy, gúlashary bol. Kómeıiń jyr­ǵa, kókiregiń kúmbirlegen kúı­ge tolsyn!» dep aqtileýin bil­­diripti. «Qyrandy qanat qa­ǵysynan, tulpardy aıaq alysynan» tanyp biletin halyqpyz ǵoı. Qarshadaıynan qazaq ortasynda, qazaqy tálim-tárbıe alǵan, ánge, óleń-jyrǵa sýsyndap ósken orys qyzynyń endigi taǵdyry aıtys ónerine baılanysty bolǵany tabıǵı nárse. О́ıtkeni «tekti adam­nyń tuqymy tegine tartpaı qoı­­maıdy» degendi babalarymyz ál­deqashan aıtyp ketken.

Meniń qolymda Nadejda apaı­dyń ózi syılaǵan «Qazaqtyń bir qyzymyn» atty óleńder jınaǵy bar. Sondaǵy qysqasha derekterge qaraǵanda aqynnyń arǵy ata-babalary saýda-sattyqpen aınalysyp, jer tanyǵan, saýatty adamdar bolsa kerek. Túp atasy Frol Mıhaılovıch Lýshnıkov Sibirdiń Kıahta, Daýrııa ólkesinde iri-iri ónerkásipter ashyp, 3-gıldııa dep atalatyn saýdagerler men qolóner sheberleriniń odaǵyn qurysqan adam eken. Sol kezderi aıdaýda júrgen orys­tyń kórnekti dekabrıst-jazýshysy Mıhaıl Bestýjevpen dos­tyq qarym-qatynasta bol­ǵany aıtylady. 1860-jyldary Frol babasynyń úrim-butaǵy tyńnan túren salǵandaı sol kez­degi Vernyı (qazirgi Almaty) qalasyna kelip saýdasyn jal­ǵastyrypty. Shaı fabrıkasyn,­ basqa da saýda oryndaryn ashyp qalanyń órkendeýine atsalysqan adamdar eken. Lýshnıkovtar áýle­ti jóninde Almaty obly­sy­­­nyń 60-jyldyq mereıtoıy­na oraı shyǵarǵan «Jetisý: ja­­sam­paz­dyq kezeńder» atty este­lik­ kitapta keńirek sóz bolady.­ Aqyn­nyń óz ákesi Andreı Ekin­shi dúnıejúzilik soǵystan oral­ǵan joq. Atasy Gerasım bolsa «aǵashtan túıin túıetin» na­ǵyz qas sheber edi deıdi. Jal­ǵyz­ uly­nan aıy­ryl­ǵan soń tez shógip, qartaıyp ketti. Bar ermegi aı sa­ıyn arbamen Al­ma­tyǵa baryp qap-qap kitap alyp keletin, dep eske ala­dy. Osyndaı asyl tuǵyrdan ta­ra­ǵan Lýshnıkovtardyń bir «tar­maǵy» shetelderge de jetip, iz qal­dyrǵan sııaqty. Olardyń kóbisi qylqalam sheberleri (sý­ret­shiler) bolypty. Túbin qýyp, zerttep-zerdeleıtin adam bol­sa munyń ózi qanshama ǵylymı eń­bek­ke arqaý bolar edi. «Arqaly aıtysker aqyn», «kim bolsa da taısalmaı dodaǵy túsetin qaı­sar qyz», «shashasyna shań juq­tyrmaıtyn tekti kelin» dep jurt tanyǵan Nadejda apaıdyń ómi­rindegi bizge beımálim bir parasy osyndaı oıǵa jeteleıdi.

Aqynnan aqynnyń aıyrmasy kóp. Biri tabany qyzǵan sáıgúlik sııaqty yldı-órge birdeı shabatyn arqaly aqyndar. Endi biri tabıǵattyń ózindeı jany sulý, erekshe jaratylǵan daryndy aqyndar. Eshteńeden jasqanbaı, taban asty sóz tabatyn sýyryp salma, oıy ushqyr aqyndar. Osylardyń bárine tán ortaq qasıet eldiń tarıhyn, ótkeni men búginin búge-shigesine deıin biletin suńǵyla, shejire sheshen bolyp keletini. «Birden sen bola almaısyń jaqsy adam» deıtindeı osy qasıetterdiń bári aqynnyń boıyna shym-shym­dap sińedi. Aqyndy baptaý –júı­rikti baptaýmen birdeı. Sú­ıin­baı, Jambyl, Shashýbaı, Sarbas, Úmbetáli, Kenen syndy dúldúlderdiń súbeli sózderin, aqyndyq sheberlikterin zerdelep, kóńilge túıip ósken Nadejda Lýshnıkovanyń boıynan osy qasıetterdiń bárin de kórip, ta­nýǵa bolady.

Sonaý 60-70-jyldary áde­bıet­shiler arasynda «óleńdi aýyzeki aıtatyn jáne jazbasha aqyndar» deıtin kózqaras qalyp­tasyp, sol úrdis osy kúnge deıin saqtalyp kele jatqany jasyryn emes. Aıtys aqyndaryna atústi, shekeden qarap, olardyń ónerine asa mán bermeıtin jaılar da bar. Sýyryp salma aqyndarǵa tán qasıet, olardyń bári de dom­byraǵa súıenip, belgili bir maqamǵa salyp aıtatyny ras. Topan sýdaı tópelep kómeıge quıylyp jatqan aǵyn sózderdi maqam ánge qosyp aıtqan kezde, uıqastaǵy keıbir «kedir-budyrlardyń» baıqalmaı qala­tyny zańdy nárse. Munyń ózi aıtys aqyndarynyń bárine tán erekshelik. Sony jeleý etip, aqynnyń tabıǵatyna, jan dúnıe­sine tereń úńilmeı te­ris qabaq tanytyp jatatyny­myz úlken ábes­tik. Ataqty ǵalym, ádebıet zertteýshi R.Berdibaev óziniń «Kenen aqynnyń óleńderi» degen maqalasynda: «Sol qarapaıym qara óleńderdiń, eýropa poe­zııa­symen tanys oqýshyǵa jat kóri­netin  keıbir «súrlenbegen» óleńderdiń ishinde tabıǵattyń ózindeı sulýlyq, kirshiksiz se­zim, qaltqysyz jan syry jata­tyndyǵyn umytpaýymyz kerek...» dep eskertken eken. («Áde­bıet jáne ısskýstva» jýrnaly, 1956 j. № 4.).  Aıtysker aqyn­dar jaıly sóz etkende osy kóz­qarasty berik ustanǵanymyz jón shyǵar. Qazaqtyń birtýar uly, Halyq jazýshysy Sherhan Murtaza tókpe aqyndar týraly bylaı depti: «Bul álgindeı kún-tún otyryp, mıyńdy qazyp, qalammen jazyp otyratyn dúnıe emes. Tótennen keletin óner. Túıdek-túıdek sózdi aqynnyń aýzyna Allanyń ózi salady». Solaı demekshi:

«Alataýdyń baýyrynda,

Jyryń bolyp aǵaıyn,

Orys eli – óz jurtym,

Qazaǵym – týǵan aǵaıym» dep júrekjardy jyrlaryn ar­naǵan Nadejda aqynnyń bul ıman­daı shyndyǵy. Basynan aq shálisin tastamaı, aq dombyrasyn ómirine serik etken, qazaqsha oılap, qazaqsha jyr tókken, Jánibek, Quralaı, Qarlyǵash, Láılá atty ul-qyzdaryn ósirip ne­mere súıip «Aqqý ana» atanyp otyrǵan aqyn tátemizge qan­daı madaq aıtsaq ta jarasymdy. Munym jaı kólgirsý emes, ómir shyndyǵy, kózben kórip otyr­ǵan aqıqat. Tipti tańdy tań­ǵa ulastyratyndaı aıtys­taryn, arnaý óleńderin bylaı qoı­ǵanda, «Tuńǵysh sózim» degen tyrnaqaldy óleńinen bergi jazǵan dúnıeleri qanshama. Onysy ár jyldary baspadan kitap bolyp shyǵyp jatty. 1970 jyly jaryq kórgen «Kóńil qoshy» degen poemalar men óleńder jı­naǵy úshin Qazaqstan komsomol jastary odaǵynyń laýreaty atandy. Sol jyly Qazaqstan Jazýshylar odaǵyna múshe boldy. Sýyryp salma aqynnyń búkil ómir jolyn, shyǵarmashylyǵyn bir gazettik maqalaǵa syıǵyzý múm­kin emes. Alaıda aqynnyń qalam tartqan taqyrybynyń ózi-aq oqyrmanǵa talaı máseleni jaıyp salǵandaı. «Tabynamyn júre­gine qazaqtyń», «Qaryzym el aldynda tólenbegen», «Meniń pre­zıdentim», «Ańyraqaı, qazaq jáne men», «Birligi kúshti el azbas», «Jetisý jerim-aı!», «Súıinbaısha sóıleıin», «Jyry­men, óleńimen Jákeń nusqa», «Muqaǵalı aqyn toıynda» bolyp tizilip-tizbektelip kete beredi.

Ǵumyrynyń 27 jyly mek­tepte qazaq tilinen sabaq berip ótkeni, óleń-jyr­dyń «qara jorǵasy» atanǵan Úm­betáli Káribaıulynyń esimin ulyq­tap,  mýzeıin ashý úshin talaı mekemeniń tabaldyryǵyn toz­dyryp, tynym tappaı eńbek etkeni jurtqa málim. Uzaq jyldar boıy sol mýzeıdiń  dırek­tory bolyp qyzmet istedi. Súıin­baı, Jambyl  bastaǵan Jetisý aqyndarynyń sýyryp salma ónerin, maqamdaryn óskeleń urpaqqa úıretý úshin eki jyldyq arnaıy aıtys mektebin ashýǵa kúsh saldy. «Ustazdyq etken ja­lyqpas, úıretýden balaǵa» demekshi talaı shákirtter daıyn­dap, aıtys ónerine baptaǵany áli kúnge kóptiń  aýzynda júr. Qanatyn qomdaǵan jas qyrandaı samǵaı ushyp el qulaǵyn eleń etkizgen arqaly shákirtiniń biri – marqum Orazaly Dosbosynov edi. Kóz tıdi me, erte ketti.  Búginde aty elge tanymal aqyn-ánshi, ter­meshi Aqan Ábdýalıev te sol mektepte oqyp Nadejda apaıdan tálim alǵan shákirti. Aqyndyqpen qosa qoǵamdyq jumystarǵa belsene atsalysyp, talaı-talaı ıgi isterge muryndyq bola bilgen aıtysker jannyń eńbegi eleýsiz qalǵan joq. «Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri» degen qurmetke ıe bolyp, keýdesine «Qurmet» ordeni taǵyldy. Úl­kenmen de, kishimen de jarasymdy til taýyp, ázil-qaljyńy daıar turatyn aqyn tátemizdiń ómir­ge degen qushtarlyǵy, qa­zaq áıelderine tán sypaıy, keń peıildigi, jan lırıkasy onyń kez kelgen óleńderinen ańǵary­lyp turady.

«Jańbyr jerdi qamshylaıdy,

Kózden jasym tamshylaıdy.

Munar qashan ashylady?

Kóńil qaıtsem arshylady...

Syıynamyn, qarylamyn,

Júrek kirden arylamyn.

Sen de tyndyń jańbyrym-aý,

Sýaryldy jan-gúlim-aý!». «Jan gúli» atty óleńi.

Sonaý 1936 jyly qazaqtyń bet­­ke ustar búkil azamattary 90-ǵa kelgen Jambyldy qol­­tyq­tap qazaq óneri men má­­de­nıetiniń onkúndigine baryp qaıtqany tarıhtan málim. Más­keýden Já­keń úlken abyroımen oraldy. Sol kezdegi Keńes ókimetiniń eń joǵarǵy nagradasy «Eńbek Qy­zyl Tý» ordenin keýdesine taǵyp qaıtty. Aqyn-jazýshylar, týǵan-týystary qaýmalap: «Jáke, dabysyń tórtkúl dúnıege tarap ketti. Basyńa baq qonyp, qasyńa qydyr keldi degen osy» dep shýlasypty. Sonda, toqsannyń torǵynyna oranǵan qart jyraý saqalyn sıpaı otyryp: «Mundaı da qyzyq bolady eken-aý! Atańnyń kóri, sol baq-qydyr degeniń meniń jas kezimde qaıda júrdi eken?» depti.  Jákeńniń ázildep aıtqan biraýyz sózinde qanshama mán-maǵyna jatyr. Qazaqta ne kóp, dáripteý kóp. Halyq ártisi, halyq jazýshysy, sýretshisi, dárigeri bolyp kete beredi. Dúnıege orys bop kelip, qazaq bolyp ótý, qazaqtyń aıtysker aqyny ataný – erekshe qubylys. Qazaqtyń aıtys ónerinde buryn-sońdy bolmaǵan jaı. Nadejda tátemizdiń osy eńbegi úshin-aq árkim ıelenip júrgen «Halyq aqyny» degen ataqty áldeqashan berýge bolatyn edi. Belgisiz sebeptermen shet qala beripti. Bul endi osy salada qyzmet etip júrgen, el basqaryp otyrǵan azamattarǵa syn. «Asyl menen jasyqty salmaǵynan tanı­syń», «tusynda ádil zaman baǵalandym, armanda ketken eken burynǵy óleń» dep Kenen aqyn aıtpaqshy adamnyń ónerin, talantyn óz ýaqtysynda tanyp, baǵalaı bilgen zor ǵanıbet, keń parasatty qajet etedi. 

Taǵy da sol Kenen atamyz aıtatyn oı-túıinge júginsek aıtys aqyndarynyń ózgelerge uqsaı bermeıtin ózindik erekshelikteri bar. Taý shyńdary sııaqty birinen- biri asyp-túsip jatady. Al olar­dyń narqyn bilip tulpardaı júırigin, suńqardaı alǵyryn tanyp biletin, tıisti baǵasyn beretin halyq. Ásirese sýyryp salma aqyndardyń boıynda mynadaı qasıetterdiń bolǵany abzal. Birinshisi – daryndylyq. Bul allanyń syıy, ananyń sútimen beriletin tartýy. Darynsyz aqyn qoltyǵyn jazyp, kósile sha­ba almaıtyn shaban at sekildi. Qan­shama julqynyp, dombyra­syn sabalaǵanymen, sóziniń berekesi ketip tez boldyrady. Ekinshisi – shydamdylyq. Sa­byrly, salmaqty, ustamdy bo­lý aıtys aqyndaryna aýadaı qa­jet. Aıtys barysynda nebir artyq sózder aıtylady emes pe? Namysyńa tıetin, janyńdy jara­laıtyn, tipti súıegińnen ótetindeı shymshyma sózderdi es­tısiń. Ákki aqyndar muny ádeıi jasaıdy. Qarsylasynyń ashýǵa berilip, sabyrynan aıryl­ǵanyn kózdeıdi. Úshinshisi – para­sattylyq. «Uıalmaıtyn betke, tal­maıtyn jaq beredi» degen sóz bar. Aldynda otyrǵan aqyn­nyń jas aıyrmasyna, jy­nysyna qaramaı shashaý sóı­lep, «bádiktenip» ketetin aqyn­dar bolady. Ondaılar qar­sylasynyń jeke basyndaǵy kem-ketikti tergilep, tipti ata-tegine til tıgizip, ar-namysyn qor­laǵandaı sózder aıtady. Jurt mundaılardy  qazymyr, usaq-túıektiń aqyn dep ataıdy. Usaq-túıekti qazbalamaı qar­sy otyrǵan aqynnyń ónerin, aza­mattyq kelbetin qurmet tuta oty­ryp aıtysqan aqynnyń aby­roıy  arta túsetini aqıqat. Tór­tinshisi – oıdyń ushqyrlyǵy. Qazaq­tyń uly jazýshysy M.Áýe­zov sýyryp salma aqyn­dar­­dyń boıyndaǵy osyndaı qa­sıetti, «qynaptan sýyrylǵan qylyshtaı jarq ete qalatyn» erekshelik dep baǵalaǵan. Aıtys ústinde qarsylasynyń sózinen ketken bolar-bolmas qatelikti «qaqpannyń shappasyndaı» sart etkize ustap, ózine qarsy sheber qoldanýy aqyn qııalynyń ush­qyrlyǵyn ańǵartady. Ta­banas­ty qarsylasynyń apshysyn qýyryp, adymyn ashtyrmaı qoıatyn ádis. Osyndaı sózge shalymdy, oıy ushqyr aqyndar qataryna Súıinbaı, Jambyl, Shóje, Qýandyqty (qyrǵyz aqy­ny), keıingi tolqynnan Úm­betáli, Kenen, Nartaıdy, áıel aqyn­dardan Álmen, Látıpa, Nurı­lány jatqyzýǵa bolady. Besinshisi – sóz baılyǵy. Aıtysker aqyn úshin baǵa jetpes qazyna – sóz. Sózge shorqaq aqyn shoqalaqtaǵan atpen birdeı. Ol úshin aqynǵa kóp izdený, kóp júrý, kóp bilý qajet. Kónekóz aqyndardyń óleń-jyrlaryn, aıtystaryn, dastandaryn oqyp, sýdan balyq súzgendeı eń asyldaryn jınaý kerek. El tarıhy, shejiresi, batyrlar jyry ásirese aıtys aqyndary úshin sarqylmas baılyq ekeni daý týǵyzbaıdy.

Nadejda aqynnyń óleń-jyr­laryn, aıtystaryn, arnaýlaryn muqııat oqysańyz osyndaı oıǵa jeteleıdi. Sonyń bárinde de dombyrasyn kúmbirletip jyr tógip ótken kónekózderdiń saryny, qazaqtyń tań sholpandaı jarqyraǵan aqyn qyzdarynyń dıdary eles bergendeı bolady. Nadejda Lýshnıkovany shyn máninde sol uly kóshtiń jalǵasy, aıtys ónerinde ózindik iz qaldyr­ǵan daryndy qyzdarynyń biri deýge tolyq negiz bar. Bul jó­nin­de Nadejda Lýshnıkovamen 28 dúrkin aı­tysqa  túsken arqaly aqyn Ma­nap Kókenovten artyq eshkim kelis­tirip aıta qoımas:

«О́zińsiń búgin Sholpan,

Saramyz da,

Búgingi Marııasyń aramyzda.

Syr menen Jetisýdyń

 maqtanysyń,

Jasyryp muny kópten

qalamyz ba?». 

Bizdiń de oı qorytyp aıt­pa­ǵymyz osy edi. Shaǵyn ma­qa­lamyzdyń túpki maqsaty el­diń qurmetine bólengen, aıtys óneriniń maıtalmany atan­ǵan, qasterli ana, ustaz, qoǵam qaıratkeri Nadejda Lýshnı­kovanyń shyqqan tegi, ósken or­tasy jaıly shym-shymdap es­ke túsirý ǵana. Zamannyń sam­ǵaı ozyp jasarǵany sondaı 80 jastyń ózi serilik quryp, toı toılap, dýmandatar shaqqa aınalyp ketkendeı. Buǵan aqynnyń ómir joly kýá. Seksen jastyń seńgirine shyqsa da, óleń-jyrdy sýyryp salyp, ázil-qaljyńnyń kórkin qyzdyryp únemi sergek júretin asyl bitimi kýá. Úlken abyroı-ataqqa ıe bolyp, aıtys óneriniń týyn tiktep osynsha jasqa jetkenine eli kýá.

Baqytjan Kenenuly,

qalamger, jýrnalıst