Qasym-Jomart Toqaev jasandy ıntellekt jáne derekterge taldaý jasaýdyń ózekti máselelerine arnalǵan «Artificial Intelligence Journey» atty onlaın konferensııada sóz sóıledi. 90 elden 28 myńnan astam adam qatysqan bul shara álem boıynsha bıylǵy eń iri konferensııa boldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
«Master event» Jasandy ıntellekt: bolashaqqa jaýapkershilikpen qaraý» taqyrybynda ótken plenarlyq talqylaýǵa Memleket basshysymen qatar Reseı Federasııasynyń Prezıdenti Vladımır Pýtın qatysty. Jıynǵa «Sberbank» BAQ prezıdenti, basqarma tóraǵasy German Gref moderatorlyq etti.
Qazaqstan Prezıdenti óz sózinde álem ekonomıka, qaýipsizdik, medısına, saıasat sııaqty adam qyzmetiniń baǵyttaryn qamtıtyn jasandy ıntellekt, mashına arqyly oqytý jáne neırondyq jeliler dáýirinde ómir súrip jatqanyn atap ótti. Onyń pikirinshe, bul ózgeristerdi COVID-19 pandemııasy kezinde qarapaıym adamdar da sezindi.
– Bul bizge moıyn burýǵa mursha bermeı, zamanaýı tehnologııalar jetektep apara jatqan múldem jańa álem. Ol jarqyn keleshek pe, bulyńǵyr bolashaq pa? Keleshek urpaqqa ne qaldyratynymyz? Bul bizdiń – ınjenerlerdiń, IT- mamandarynyń, ekonomısterdiń, ásirese, saıasatkerlerdiń jumylǵan kúsh-jigerine baılanysty, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy búgingi tańda jasandy ıntellektiniń keskinine qarap-aq, aýrýdy anyqtap, dıagnoz qoıýǵa, adam ómirin saqtap qalýǵa múmkindik beretinin aıtty.
Prezıdent sarapshylardyń boljamdarynan mysal keltirdi. Olardyń aıtýynsha, jasandy ıntellektiniń qoldanylýy qaýipti ınfeksııalary bar aýrýlardyń kelesi tolqynyn 18 aı buryn anyqtaýǵa múmkindik jasaıdy. Bul kúrdeli jaǵdaıǵa daıyndalý úshin aıtarlyqtaı ýaqyt beredi.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń jasandy ıntellekt tehnologııasyn órkendetýdi jáne úlken derekterge taldaý jasaýdy damýdyń negizgi basymdyqtarynyń biri retinde anyqtaǵanyn jetkizdi. Onyń pikirinshe, geografııalyq turǵydan úlken memleketterge el ishinde «sıfrlyq teńsizdikti» tómendetý jáne «sıfrlyq aglomerasııa» mańyzdy bolmaq.
Memleket basshysy jıyn qatysýshylaryna Qazaqstanda sıfrlyq tehnologııalardy engizý jóninde qabyldanǵan sharalar jáne pandemııa kezinde olardyń atqarǵan mańyzdy róli týraly aıtty. Máselen, bul – memlekettik qyzmetterdi qashyqtan usyný, qashyqtan biregeılendirý jáne áleýmettik járdemaqy alý úshin shottardy ashý sııaqty qyzmetterge qatysty.
Sonymen qatar Qazaqstan Prezıdenti memlekettik basqarý júıesin jaqsartýda, memlekettik saıasattardy iske asyrýdyń sapasyn arttyrýda aqparattyq tehnologııalardy qoldanýǵa múddeli ekenin bildirdi. Sondaı-aq faktilerge negizdelgen saıasatty qalyptastyrýda jáne ony tıimdi iske asyrýda aýqymdy derekterdi sıfrlandyrý men olardy taldaýdyń rólin atap ótti.
Prezıdent óz sózinde naqty ýaqyt tártibinde derekterdiń bolýy, sondaı-aq tolyq emes nemese anyq emes aqparatqa negizdelgen boljam jasaý kezinde jasandy ıntellektiniń kómegi qabyldanatyn sheshimderdiń sapasyn túbegeıli ózgertýi múmkin ekenin aıtty.
Memleket basshysy málimdegendeı, Qazaqstanda qazirgi ýaqytta úlken derekterdi jınaqtaýǵa jáne irikteýge arnalǵan jańa tásilderdiń «Data-Driven Government» tujyrymdamasyn engizý jumystary júrgizilýde.
Qasym-Jomart Toqaev tıisti ekojúıeni josparly engizýdiń qajettigi týraly málimdedi. Onyń aqparatyna sáıkes, Nazarbaev Ýnıversıtetiniń bazasynda Aqyldy júıeler jáne jasandy ıntellekt ınstıtýty quryldy. Atalǵan Instıtýt Dúnıejúzilik bankpen birlese otyryp, jeke zerthanasy, derekterdi óńdeýdiń zertteý ortalyǵy jáne jasandy ıntellektini damytýdyń ǵylymı parki bar ulttyq klaster qurýdy josparlap otyr.
Sonymen qatar Prezıdent Qazaqstan Úkimeti, «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy jáne Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forým arasynda «Astana» HQO platformasyndaǵy jáne quzyretindegi Tórtinshi ónerkásip revolıýsııasynyń úlestes ortalyǵyn ashý týraly kelisimniń bar ekenin aıtty. Atalǵan ortalyq ınnovasııalyq jobalardy iske asyrý salasy boıynsha retteýshilik normalardy damytý maqsatynda Ortalyq Azııanyń memlekettik qurylymdaryn, bıznesi men ındýstrııalyq áriptesterin biriktiredi.
Qazaqstandaǵy sıfrlandyrý úderisi taqyrybyn jalǵastyra otyryp, Prezıdent elimiz úshin jańa tehnologııalardy qoldaný – maqsat emestigin, azamattardyń ómirin jáne bıznesti jaqsartýdyń tásili ekenin atap ótti. Onyń pikirinshe, sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt tehnologııalaryn damytý sán qýý emes, ulttyq básekege qabilettilikke qol jetkizýdiń basty quraly.
– Memleket mashına sııaqty jumys isteýi tıis, bul durys. Alaıda, shyn máninde, halyq únine qulaq asatyn memleket jáne memlekettik qyzmetshilerdiń boıynda empatııa, ýaıymdaý sezimi bolýy kerek. Olar azamattarmen ózara is-qımylǵa resýrstardy kóbirek jumsaýy tıis, – dep atap ótti Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Prezıdent konferensııa qatysýshylarynyń nazaryn jasandy ıntellektini damytý jáne engizý kezinde eskerilýi tıis syn-qaterlerge aýdardy. Onyń aıtýynsha, óńdeletin aqparattyń úlken bóligi qupııa bolǵan jaǵdaıda jeke málimetterdiń qaýipsizdigi men olardy qorǵaý máselesi týyndaıdy. Memleket basshysynyń pikirinshe, atalǵan máseleni sheshý úshin onyń teńgerimin tabý qajet.
Qasym-Jomart Toqaev sózin jalǵastyra kele, jasandy ıntellektini qaqtyǵystar, geosaıası teketirester kezinde «qarý» retinde qoldaný múmkindigin aıtty. Qaýipsizdiktiń qalyptasqan qurylymyndaǵy jáne qarýlanýdy baqylaýdaǵy syn-tegeýrinder kıbertehnologııalardaǵy jáne jasandy ıntellekt salasyndaǵy teketirester nátıjesinde shıelenise túsýi múmkin.
Osyǵan baılanysty kúshti damyǵan tehnologııalary bar keıbir memleketter, saıası odaqtar jáne tipti, jeke korporasııalar erekshe mártebege úmitker bolyp, ózge memleketterdi óz sharttaryn qabyldatýǵa májbúrleýi múmkin degen boljam aıtty.
Prezıdent álemniń saıası basshylaryna jasandy ıntellekt tehnologııalaryn adamǵa jáne onyń quqyqtaryn buzýǵa qarsy qoldanbaý týraly Memorandýmdy qabyldaý múmkindigin oılastyrýdy usyndy. Memleket basshysy aıtqandaı, mundaı qujat adamzat úshin moraldyq-etıkalyq pakt jáne jasandy ıntellekt pen ony ázirleýshiler úshin úzildi-kesildi ımperatıv bolýy múmkin.
– Bizdiń mindetimiz osyndaı sıpattaǵy keri áserlerdi boldyrmaý sharalaryn qalyptastyrý. Jańa zamannyń tabysy bizdiń jańa tehnologııalarǵa engizetin adamgershilik deńgeıine táýeldi bolmaq. Mashınalar men robottardyń oılaý prosesteri syndarly baǵytta ǵana damýy tıis, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent sózin qorytyndylaı kele, jasandy ıntellekti durys qoldanǵan kezde bizge barynsha úılesimdi ári baısaldy damýǵa múmkindik beretin qural bolatynyn atap ótti.
Memleket basshysy plenarlyq pikir almasý aıasynda moderator men sarapshylar qoıǵan birqatar saýaldarǵa jaýap berdi.