Oblys ortalyǵynda «Innovasııa – bolashaqtyń kúsh-qýaty» atty halyqaralyq ınnovasııalyq forým bolyp ótti. Forýmda otandyq jáne sheteldik kompanııa ókilderi, ǵalymdar men ónertapqyshtar basqosty. Qatysýshylar qazirgi jahandyq máseleler «jasyl ekonomıkaǵa» kóshý men jańǵyrtylmaly energetıkany damytý jaılaryn talqylady. Elimizdiń oblystarynan, Reseıdiń Altaı, Omby, Tom, Novosibir óńirlerinen, Bashqurtstannan delegasııalar qatysty.
Oblys ortalyǵynda «Innovasııa – bolashaqtyń kúsh-qýaty» atty halyqaralyq ınnovasııalyq forým bolyp ótti. Forýmda otandyq jáne sheteldik kompanııa ókilderi, ǵalymdar men ónertapqyshtar basqosty. Qatysýshylar qazirgi jahandyq máseleler «jasyl ekonomıkaǵa» kóshý men jańǵyrtylmaly energetıkany damytý jaılaryn talqylady. Elimizdiń oblystarynan, Reseıdiń Altaı, Omby, Tom, Novosibir óńirlerinen, Bashqurtstannan delegasııalar qatysty.
Forýmnyń basty maqsaty – óndiristi oblysqa ınvestısııa tartý. Sondyqtan da osy aýqymdy sharanyń baǵdarlamasynda kórmeler, oblystaǵy kásiporyndardy aralaý, mádenı-demalys is-sharalary uıymdastyryldy. О́ńirdiń ınnovasııalyq jobalary kórmesinde energetıka, farmasevtıka, munaı-hımııa, agroónerkásiptik keshen, taý-ken óndirisi salalary boıynsha úzdik jobalar tańdalynyp, forýmǵa qatysýshylar nazaryna usynyldy. Shara aıasynda halyqaralyq energetıkalyq forýmmen birge «Bolashaqtyń qýaty – jańa energııa kózderinde» jáne «Energetıka – búgin jáne erteń» dep atalatyn seksııalar jumys jasady. Oblystyq ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý basqarmasynyń basshysy Nıkolaı Dychkonyń aıtýynsha, ınnovasııalyq kórmege qatysýdaǵy basty talap – úzdik jobalardyń ınnovasııalyq jańalyǵy jáne jańa jumys oryndaryn ashýǵa yqpal etýi qajet. Kórmede otandyq jáne sheteldik kompanııalardyń ónimderi, ınnovasııalyq jańalyqtar kórinis tapty. Ondaǵan ınnovasııalyq jobalar kelýshilerdiń nazaryna usynyldy. Qatysýshylardyń qatarynda elimizdiń, Reseı men Eýropa elderiniń beldi kompanııalary bar. Otandyq ónimderimizdiń kórmeden kóbirek oryn alýy – elimizdiń ınnovasııalyq tynys-tirshiliginiń qazirgi damýyn kórsetip turdy. Máselen, Astanadan kelgen «Astana Solar» kompanııasy kúnnen qýat alatyn panelderdi qurastyrýmen aınalysady. Elbasynyń ózi ashqan bul zaýytta óz jerimizdiń kremnııi arqyly kún batareıalary jasalynady. Kompanııa dırektorynyń orynbasary Jánibek Janǵazıevtiń aıtýynsha, qazir zaýyt eki túrli kún panelderin shyǵarady. Olar 60 jáne 70 uıashyqty batareıalar. Bir artyqshylyǵy, bul panelder qazaqstandyq kremnııden jasalynady. Sapasy jaǵynan sheteldik panelderden esh kem emes.
Árıne, forým taqyrybynyń aýqymy keń. Bul – bolashaqta balama qýat kózderin ashý úshin jańa tehnologııalardy ómirge ákelý, jańa balama qýat kózderin ıgerýge halyqaralyq qoǵamdastyqtyń nazaryn aýdarý degen sóz. Jahandaný ýaqytynda azyq-túlik, energetıka tapshylyǵy atty álemdik qaýipter boı kórsetýde. Forýmda bas qosqan energetıkalyq, ekonomıkalyq sarapshylar, ǵalymdar, kásipkerler, kompanııalar ókilderi adamzat úshin aýadaı qajet «Bolashaq energııasy» atty ózekti máseleni jan-jaqty talqylady.
Forýmǵa sheteldik ǵalymdar da qatysty. Máselen, Shved ýnıversıtetiniń professory Lında Olovsonnyń oıynsha, onyń ǵylymı jańalyǵy bizdiń eldiń ǵalymdaryn qyzyqtyrýy múmkin. Olar oılap tapqan qondyrǵy ózen-kólderdiń sýyn tekserýge arnalǵan. Ol arqyly sýdyń qaı mólsherde ýlanǵanyn, quramynda qandaı zııandy zattar bar ekenin anyqtaıdy. Bizdiń oblysta da taza sýǵa degen tapshylyq bar ekenin bilgen eken. Al keleshekte energııa kózderi sarqylady degen pikirler joqqa shyǵýda. Qýat kózin óndirýdiń túrli joldary tabyldy. Eýropa elderi men AQSh-ta jelden, kúnniń kózinen jáne sýdan energııa óndirilýde. Kómir otyny men munaıdy qýat kózine paıdalanýdy kóptegen elder azaıtýda. Elimiz bolashaqta jel qýatyn paıdalanbaq. Jalpy, BUU-nyń Jel energetıkasy boıynsha damý baǵdarlamasy aıasynda júrgizilgen zertteýler elimizdiń birqatar óńirlerinde jeldiń jyldamdyǵy 6 m/s-tan asatynyn kórsetken. Ańyzaq jeli úzdiksiz soǵyp turatyn óńirlerimizge endi jel generatorlary ornatylmaq.
Kórmeden keıin barlyq qatysýshylar plenarlyq jıynda bas qosty. Oǵan oblys ákimi Erlan Aryn qatysty. Jalpy, oblys ortalyǵynda ótken ınnovasııalyq forým iskerlik baılanys keńistigine aınaldy.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
Pavlodar oblysy.