Búginde Ońtústik Afrıka Respýblıkasy óziniń tuńǵysh qara násildi prezıdenti Nelson Mandelanyń ómirden ótýine baılanysty qara jamylyp jatyr. Aparteıd pen adam quqy jolyndaǵy aty ańyzǵa aınalǵan kúresker 96 jasqa qaraǵan shaǵynda jaryq dúnıemen qoshtasty.
Búginde Ońtústik Afrıka Respýblıkasy óziniń tuńǵysh qara násildi prezıdenti Nelson Mandelanyń ómirden ótýine baılanysty qara jamylyp jatyr. Aparteıd pen adam quqy jolyndaǵy aty ańyzǵa aınalǵan kúresker 96 jasqa qaraǵan shaǵynda jaryq dúnıemen qoshtasty.
N.Mandela 1964 jyly 46 jasynda ómir boıy túrmege otyrý jazasyna kesildi. Onyń túrmede aıtqan sózi búkil álemge tarady. Úkim shyǵarylar aldyndaǵy sońǵy sózinde ol bylaı degen bolatyn: «Men barlyq sanaly ǵumyrymdy Afrıka halqy úshin kúreske arnadym. Men «aqtardyń» ústemdigine qarsy, sondaı-aq, «qaralardyń» ústemdigine de qarsy jan aıamaı kúrestim. Men barlyq azamattar úılesimdilikte ómir súretin jáne teń múmkindikterge ıe bolatyn demokratııaly jáne erkin qoǵamdy murat tuttym. Bul men sol úshin ómir súrýge árkez daıyn jáne men umtylyp otyrǵan murat bolyp tabylady. Biraq, eger qajet bolyp jatsa, sol murat úshin men ólýge de daıynmyn».
N.Mandela tabany kúrekteı 27 jyl túrmeniń tar qapasynda otyrýǵa májbúr boldy. Ol aparteıdke qarsy barlyq qozǵalystardy zańdastyrǵan Ońtústik Afrıka Respýblıkasynyń sońǵy aq násildi prezıdenti Frederık de Klerktiń pármenimen 1990 jyly bostandyqqa shyqty. Arada úsh jyl ótkende beıbitshilik salasyndaǵy Nobel syılyǵyn alsa, 1994 jyly el prezıdenti bolyp saılandy.
Amerıka Qurama Shtattarynda qara óńdi azamattyń prezıdenttikke saılanýyn da Mandela kúresiniń uly jeńisteri qatarynda ataýdyń artyqtyǵy joq. Mandela – álemdegi talaı túsinikterdi tóńkerip túsirgen tulǵalardyń biri. Onyń erligin, órligin, kemeńgerligin tanymaý, moıyndamaý múmkin emes. Ánsheıinde esh máselede pikirleri bir jerden shyqpaıtyn resmı Beıjiń men Dalaı-lamanyń, Vashıngton men Tehrannyń Mandela qazasyna baılanysty qatarlasa kóńil aıtatyny da sondyqtan.
Mandela esimi tarıhyn jańa bastap jatqan bizdeı elder úshin bólekshe qadirli. Osydan bir ǵana ǵasyrdaı buryn Vernyıdaǵy gýbernator baǵynda «Qyrǵyzdar men ıtter kirgizilmeıdi» degen jazý ilinip turǵanyn biz umyta qoıǵan joqpyz. Mandela isi bizge táýelsizdiktiń qadir-qasıetin bilýdi úıretýge tıis.