2020 jyldyń munaı naryǵy, munaı baǵasyna sholý jasaǵan Egemen.kz munaı baǵasy jyl basynda 70 AQSh dollarynan asyp, jyl bel ortasynan aýa bastaǵan kezde 20 AQSh dollaryna deıin dollardan asyp, barreline 20 dollardan tómen túsip ketkenin eske túsirdi.
Munaı naryǵy jyldy jaǵymdy notada ashty. Brent baǵasy barreline 60 dollardan asty. Onyń ústine 3 qańtarda barreline 68 dollarǵa deıin kúrt ósý baıqaldy. 7 qańtarda quny barreline 70 dollardan, al 8 qańtarda barreline 71 dollardan asty. kelisimnen shyqqandyǵy belgili boldy.
Kelesi kúni (9 qańtarda) Brent baǵasy barreline 65 dollarǵa deıin tómendedi. Bul AQSh-tyń Energetıka mınıstrligi AQSh munaı qorynyń 1,2 mıllıon barrelge ósip, 431,1 mıllıon barrelge deıin óskendigi týraly esep jarııalaǵannan keıin boldy. Sonymen qatar, Halyqaralyq energetıkalyq agenttik (IEA) 2020 jyly munaıǵa degen suranystyń táýligine 1,2 mıllıon barrelge deıin ósýin boljady. 23 qańtarda koronavırýs týraly aqparat qoldanysqa endi. Sodan keıin Brent óziniń quldyraýyn bastady, aldymen barreline 62,31 dollarǵa, al qańtardyń sońynda barreline 60 dollardan tómen boldy. Sonymen qatar, qazaqstandyq munaı 1,6% -ǵa qymbattady (2019 jyldyń jeltoqsanymen salystyrǵanda) tonnasyna 67,2 myń teńgege jetti. Aqpan
Aıdyń basynda Brent barreline 55 dollarǵa deıin arzandady. Bul kezde vırýs tek Qytaıda tirkelgen degen aqparattyń bási basym boldy.
2 aqpan kúni Beıjiń ýaqytymen 00: 00-de Qytaıda koronavırýstyq ınfeksııanyń rastalǵan jaǵdaılarynyń sany 17,2 myńǵa jetti, 2,3 myń adamnyń jaǵdaıy aýyr dep baǵalandy, aýrýhanadan 475 naýqas shyǵaryldy, qaıtys bolǵandar sany 362-ge jetti.
Soǵan qaramastan, aqpan aıynyń ortasynda qara altynnyń jaǵdaıy jaqsaryp, 20 aqpanda barreline 57,41 dollarǵa jetti. Sonymen birge, QR Ekologııa mınıstrligi geologııalyq barlaýǵa 6,3 trln teńge ınvestısııa tartý jáne 2025 jylǵa qaraı 20 myń jańa jumys ornyn qurý josparlary týraly bólisti. Aqpan aıynyń sońynda Qytaıdan tys ornalasqan koronavırýstyń bastalýy Brent baǵasyn barreline 50 dollarǵa deıin túsirdi. Mundaı kórsetkishter sońǵy ret 2018 jyly baıqalǵan.
Naýryz
Aıdyń basynda qara altynnyń álsireýi aıasynda OPEK + elderi naryqtaǵy artyq usynysty teńestirý úshin óndiristi táýligine 500 myń barrelge azaıtý týraly oılady. 9 naýryzda Brent markasynyń baǵasy barreline 31 dollarǵa deıin túsip, ortasha táýliktik barreline 39 dollarǵa teńesti, al 18 naýryzda barreline 26 dollarǵa tústi. Sońǵy ret mundaı tómen stavkalar 2003 jyly bolǵan. Brent markaly munaı 3,16 paıyzǵa arzandaǵan, ıaǵnı barreline 32,76 dollar boldy. WTI markaly mamyr fıýchersi 1,96 paıyzǵa arzandap, barreline 31,5 dollarǵa arzandaǵan.
Naýryzdyń úshinshi onkúndiginde AQSh kútpegen jerden munaıǵa qoldaý kórsetti. Baǵa amerıkandyqtardyń Reseıge qarsy jańa sanksııalar týraly oı-pikirleri aıasynda kóterile bastady. Osyǵan baılanysty baǵalar 13 sáýirge deıin kóterile bastady.
Sáýir
Sáýirdiń ortasyna deıin baǵa barreline 40,31 dollarǵa deıin ósti. Sonymen qatar, qazaqstandyq sarapshylar elge barreline 40 dollardan joǵary baǵa tıimdi degen pikir bildirdi. Basqa sarapshylar Qazaqstan 15 jyl ishinde arzan munaımen tura alatyndyǵyn atap ótti.
10 sáýirde OPEK Bas hatshysy Mohamed Barkındo munaıǵa degen suranystyń buryn-sońdy bolmaǵan tómendeýin boljap, málimetter qorqynyshty ekenin moıyndady. Ol túsindirgendeı, eger naýryz aıynyń basynda suranystyń tómendeýi táýligine 100 myń barrel deńgeıinde bolsa, qazir bul kórsetkish táýligine 6,8 mln barreldi quraıdy. 2020 jyldyń ekinshi toqsanynda munaıǵa suranys táýligine 12 mıllıon barrelge tómendeıdi dep kútilýde. Osynyń aıasynda OPEK + elderi óndiristi táýligine taǵy 10 mıllıon barrelge qysqartýǵa kelisti. Alaıda kelisim munaı únemdeı almady
Shekaralardyń jabylýyna baılanysty shıkizat odan da arzandaı bastady. Jaǵdaıdy Halyqaralyq energetıkalyq agenttiktiń esebi qıyndatty, oǵan sáıkes álemdik munaı suranysy 2020 jyly táýligine rekordtyq 9,3 mıllıon barrelge tómendedi.
Sáýir aıynyń sońynda WTI baǵasy alǵash ret nólden tómendep, barreline 40,32 dollarǵa, al Brent barreline 20 dollardan tómen tústi.
Sonymen qatar, Qazaqstannyń KQK qospasynyń quny aıtarlyqtaı tómendep, Kaspıı Qubyr Konsorsıýmy (KQK) arqyly munaı jetkizetin kompanııalar Reseıde eksporttyń balamaly joldaryn izdeı bastady. Sonymen qatar, tórt aı ishinde Qazaqstan josparlanǵannan 15% artyq. munaı eksporttady. Aıta keteıik,12 sáýir kúni OPEK+ aıasynda munaı eksporttaýshy elder osy jyldyń mamyr-maýsym aılarynda munaı óndirýdi táýligine 9,7 mln barrelge qysqartý týraly kelisimge qol qoıdy.
Mamyr
OPEK + elderi munaı óndirýdi odan ári qysqartýǵa kiristi. Qazaqstannyń mindettemeleri 390 myń barreldi qurady.
Bul aı aldyńǵy eki aıǵa qaraǵanda ońaı boldy. Eń bolmaǵanda baǵalar óse bastady. 6 mamyrda munaı barreline 30 dollardan joǵary satylymda bolǵan. Sonymen birge, Qazaqstannyń munaı kásipshilikterine qyzmet kórsetetin kompanııalar odaǵy bul sala kásiporyndarynyń 50% -y bankrottyq qarsańynda ekenin habarlady. 1 mamyr kúni OPEK+-tiń munaı óndirýdi shekteý týraly kelisimi óz kúshine engeli beri, Brent markaly munaıdyń quny $5 qymbattady. 6 mamyr kúngi saýda-sattyqta Brent fıýchersiniń baǵasy barreline $31,01 deıin ósse, al WTI baǵasy barreline $24,58 deıin kóterildi.
Jalpy alǵanda 28 sáýir men 5 mamyr aralyǵynda bul munaıdyń baǵasy 10 dollarǵa qymbattaǵan. Sarapshylar shıkizat baǵasynyń oń serpinin munaı eksporttaýshy 23 eldiń kúndelikti óndiriletin qara altyn kólemin táýligine 9,7 mln barrelge azaıtý týraly ortaq kelisiminiń óz kúshine enýiniń arqasynda naryqta suranys pen usynys teńgerimi qalpyna keledi degen boljammen baılanystyrady. Sondaı-aq ınvestorlar koronavırýs pandemııasyna baılanysty engizilgen karantın sharalarynyń jeńildeýin kútip otyr, shekteý alyp tastalsa, janar-jaǵarmaı tutyný kólemi artady. Odan bólek, Chevron, ExxonMobil syndy ózge de iri munaı óndirýshiler bıyl óndiriletin munaı kólemin qysqartatynyn málimdegen bolatyn. Bul da óz kezeginde fıýchers qunyna jaqsy yqpal jasaǵan.
Oilprice saıtynyń jazýy boıynsha, Goldman Sachs WTI markaly munaı baǵasy 2021 jyly barreline 48,50 dollardan 51,38 dollarǵa qymbattaıdy dep boljam jasap otyr. Sonymen qatar munaıǵa degen álemdik suranys ta birtindep qalpyna kelýi kerek.
Maýsym
Aıdyń basynda Brent barreline 43,56 dollarǵa jetti. Osydan keıin búkil aı barreline 40-43 dollar aralyǵynda boldy.
Sonymen qatar, OPEK + óndiristi qysqartýdy shilde aıynyń sońyna deıin uzartýǵa kelisti.
Bul arada Qazaqstanda shıki munaıǵa eksporttyq kedendik baj salyǵynyń jospary 4 mıllıard teńgege oryndalmady.
Jalpy, 2020 jyldyń qańtar-maýsymynda Qazaqstanda 44,9 mıllıon tonnaǵa jýyq munaı men gaz kondensaty óndirildi.
Shilde
Osy aıda sarapshylar munaı naryǵyndaǵy daýyl ótip ketti dep sendi. Sonymen qatar, OPEK elderi munaı óndirýdi 30 jyldaǵy eń tómengi deńgeıge túsirdi. Shilde boıy onyń quny shamamen $ 42-44,5 aralyǵynda boldy. Tamyz
Osy aıdyń basynda baǵa barreline 45 dollarǵa deıin ósti. Osy arada eldiń munaı kásipshilikterine qyzmet kórsetetin kompanııalar odaǵy qazaqstandyq munaıdy kim óndirip jatqanyn habarlady.
«QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasy jartyjyldyqty qorytyndylady. Taza paıda 97% -ǵa azaıdy.
Qyrkúıek
1 qyrkúıekte Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev uzaq munaı sýpersıkliniń aıaqtalǵandyǵy jáne ártaraptandyrýǵa balama joq degen pikirin bildirdi.
Munaı ken oryndaryna qyzmet kórsetetin kompanııalar shyǵyndardy esepteýdi jalǵastyrdy jáne Qazaqstandaǵy munaı-gaz kompanııalarynyń taýarlar, jumystar men qyzmetter úshin shyǵyndary 28,6% nemese 2 trln teńgege tómendeýi múmkin dep boljady..
Osy arada pandemııa saldarynan Qazaqstan 1,6 trıllıon teńge munaı aqshasyn joǵaltqan bolyp shyqty. Sondaı-aq, Qazaqstandaǵy zańsyz munaı aınalymynan keltirilgen zııan 2,2 esege ósti. Sonymen qatar, Kazenergy basshysy Bolat Aqsholaqov Qazaqstan eki-úsh jyl ishinde shıkizat tapshylyǵyna tap bolýy múmkin ekenin aıtty.
9 qyrkúıekte Brent markaly munaıdyń baǵasy barreline 40 dollardan tómendedi, Saýd Arabııasy azııalyq satyp alýshylarǵa munaı baǵasyn bes aıda múmkindiginshe tómendetedi degen jańalyqqa baılanysty. Bul satylymnyń ósýine qatysty alańdaýshylyq týǵyzdy.
Qazan
Aı barreline 40 dollardan tómen baǵamen bastaldy. Aıdyń ortasynda baǵa barreline 43,8 dollarǵa deıin kóterilip, keıin 30 qazanda barreline 38,4 dollarǵa deıin tómendedi.
Qazaqstanda munaıdyń boljamdy baǵasy barreline 20 dollardan 40 dollarǵa deıin kóterildi. Sondaı-aq, el shamamen 164 mıllıon dollarǵa baǵalanǵan 10 ken orny boıynsha aýksıon jarııalady. Qarasha
Brent barreline 35 dollarǵa deıin arzandady. Ulttyq ekonomıka mınıstrligi bul ýaqytta qara altynnyń ońtaıly eń tómengi baǵasyn atady. Osy ýaqytta Qazaqstan men Belarýssııa munaı satý taqyrybyn taǵy kóterdi. Sonymen birge bizdiń memleket bekitýge 2025 jylǵa deıingi eksport týraly qujatty usyndy. О́z kezeginde Toqaev taǵy da Teńiz, Qarashyǵanaq jáne Qashaǵan ken oryndaryndaǵy iri munaı-gaz jobalaryn ýaqytynda aıaqtaýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Sarapshylar bul usynysqa kúmánmen qarady, óıtkeni olar respýblıkada ártaraptandyrý týraly bir jyldan astam ýaqyt boıy aıtyp keledi. Brent barreline 48 dollarǵa kóterildi.
Jeltoqsan
Jyldyń sońǵy aıy OPEK + óndiristi ulǵaıtý josparyn maquldaǵanymen erekshelendi. Qazaqstan árdaıym qolynan kelgenniń bárin qoldady.
Osy jańalyqtardyń aıasynda Brent barreline 50 dollardan asty, jáne áli de osy deńgeıden asyp otyr - barreline 51,6 dollar, Nur-Sultan ýaqytymen (15 jeltoqsan) 17: 15-te.
Qazaqstan men Qarashyǵanaq konsorsıýmy mıllıardtyq daýǵa núkte qoıdy, al ekonomıster 2021 jyly Qazaqstan úshin kelisimdi saqtaý qıyn bolatynyn jáne munaı barreline 40-55 dollar bolatynyn boljady. Energetıka mınıstrligi aýksıon ótkizdi, onyń kómegimen munaı men gaz ken oryndaryndaǵy jeti ýchaske 61 mıllıard teńgege satyldy.
Kelesi jarty jyldyqta táýligine 7,7 mln barreldi qysqartyp otyrý kelisilgen, al 2021 jyldyń 1 qańtarynan 2022 jyldyń 30 sáýirine deıin táýligine óndiriletin munaı kólemi 5,8 mln barrelge qysqarýy tıis.