Aýyz sýmen qamtamasyz etýge sýbsıdııa bólinedi

«Saılaýdyń qorytyndylary jarııalandy. Halqymyz bel­sen­dilik tanytyp, óz tańdaýyn jasady. Saılaý zań aıasynda jáne ha­lyqaralyq standarttarǵa saı ótti. Sheteldik sarapshylar men halyqaralyq baıqaýshylar da jo­ǵary baǵa berýde. Memleket bas­shysynyń birqatar saıası reformasy alǵash ret osy saılaýda iske asyrylǵanyna kýá boldyq», dedi Máýlen Áshimbaev.

Senat Tóraǵasy táýelsizdiktiń 30 jyldyǵynda Parlament aldynda Elbasy men el Prezıdenti belgilegen mańyzdy mindetter turǵanyn atap ótti. Olardy tıimdi iske asyrý úshin Senat Májilispen birlese otyryp sapaly zańdar qabyldaýǵa tıis.

Otyrys barysynda Parlament depýtattarynyń bastamasymen ázirlengen eki zań jobasy qaralyp, qabyldandy. Atap aıtqanda, «Qa­zaq­stan Respýblıkasynyń Sý ko­deksine jergilikti ókildi, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organ­dar arasynda aýyz sýmen jab­dyq­taýdy sýbsıdııalaý jónindegi ókilettikterdiń arajigin ajyratý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańy eki oqylymda qabyldandy.

Osy qujatqa sáıkes, aýyl tur­ǵyndaryna arnalǵan sý tarı­fin tómendetý kózdelip otyr. Oǵan sýbsıdııa alý jónindegi rásim­derdi ońtaılandyrý esebinen de qol jetkizilýge tıis. Al osy tarıf­terdiń ózi endi naqty óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn eskere otyryp aıqyndalýy tıis.

«Zań jobasynyń negizgi maq­saty – halyqty aýyz sýmen qamta­masyz etýge sýbsıdııalar bólý jáne ony óńirlerdiń ýaqytyly alýyna jaǵdaı jasaý. Qazirgi tańda halyqty aýyz sýmen jabdyqtaý qyzmetteriniń qunyn tómendetý maqsatynda zańnamada aýyz sýdy balamasyz kózderden sýbsıdııalaý qarastyrylǵan.

Memleket aýyz sýdyń qunyn sýbsıdııalaýda kepildendirilgen qoldaý kórsetip keledi. Osy maq­satta 2020 jylǵa 15,7 mlrd teńge qarajat qarastyryldy. Ýákiletti organnyń málimetine sáıkes, 2020 jyldyń qorytyndysy boıynsha aýyl halqynyń 87 paıyzy ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen qamtyldy. Ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen qamtylǵan aýyldyq eldi mekenderdiń sany – 4 078. Solardyń 42 paıyzy sýbsıdııa alǵan. Qoldanystaǵy zańnamaǵa jasalǵan taldaýǵa súıensek, sýmen jabdyqtaý obektilerin ýákiletti organ bekitetin tizbege engizý prosesi kóptegen vedomstvoaralyq kelisimdi talap etedi. Atalǵan kelisimder 1-2 jylǵa deıin sozylyp ketýi osynyń dáleli.

Osyǵan baılanysty zań joba­synda aýyz sýdy sýbsıdııa­laý úshin tizbeni bekitý kezinde ókilet­tikterdiń arajigin naqty ajyratý usynylyp otyr. Birinshiden, aýyz sýmen jabdyqtaýdyń jergilikti júıeleri jergilikti atqarýshy organdar deńgeıine beriledi. Al toptyq júıeler burynǵydaı ýákiletti organnyń qaraýynda qalady.

Ekinshiden, jergilikti ókil­di organdarǵa óńirdi sýmen jab­dyq­taý boıynsha kórsetiletin qyzmet­terdiń tarıfterine baılanys­ty aýyz sýdyń 1 tekshe metri úshin tólem mólsherin bekitýge óki­lettilik beriledi», dedi atalǵan zań jobasy jóninde baıandama jasaǵan senator Narıman Tóreǵalıev.

Mundaı túzetýlerdiń erek­sheligi sol, máslıhat tólem mól­she­rin qabyldaý kezinde birneshe máse­leni eskeredi. Endi jergilikti ókildi organdar – máslıhattarǵa óki­lettik beriledi. Sondaı-aq jańa tarıfterdi qabyldaı otyryp, olar aımaqtyń áleýmettik-ekono­mıkalyq damýyn da eskerýi kerek. Eń bastysy, aýyl turǵyndaryna arnalǵan tarıf respýblıka bo­ıynsha eń tómengi tarıften tó­men bolmaýy tıis, biraq ortasha oblystyq deńgeıden joǵary bolmaýy kerek. Respýblıka boıynsha beriletin aýyz sýdyń bir tekshe metri úshin eń tómengi tólem mólsheri 15 teńgeni quraıdy.

«Aýyldyq eldi mekenderdi sa­paly aýyz sýmen qamtamasyz etý – elimizdiń aldynda turǵan basty mindetterdiń biri. Depýtattar bas­tamashylyq jasaǵan osy zań aýyldyq jerlerdi sýmen jab­dyqtaý máselelerin sheshý jolyn­daǵy mańyzdy qadam ekeni sózsiz. Usynylyp otyrǵan normalar óńirlerdi damytýǵa jáne jergilikti atqarýshy organdardyń jumysynyń tıimdiligin arttyrýǵa yqpal etetini aıqyn», dep atap ótti Máýlen Áshimbaev.

Sonymen qatar depýtattar «Qazaq­stan Respýblıkasynyń keı­bir zańnamalyq aktilerine jyljy­maıtyn múlikke quqyq­tardy jáne zańdy tulǵalardy memlekettik tirkeý máseleleri boıynsha ózge­rister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn qabyldady. Bul qujat jóninde depýtat Nurlan Beknazarov baıandama jasady.

«Usynylǵan zań jobasynyń negizgi maqsaty – jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy jáne zańdy tulǵalardy memlekettik tirkeý salalaryn jetildirý, zańnamalyq normalaryn qazirgi zaman talabyna sáıkes keltirý.

Zań jobasynda múlikke qu­qyq­tardy tirkeý tetigin elektrondy júıege úılestirip, keıbir múlikti tirkeý merzimderine qatysty nor­malardy jetildirip, tirkeý merzimin saqtamaǵan jaǵdaıda ákimshilik jaýaptylyqty alyp tas­taý qarastyrylǵan. Qazirgi tańda jyljymaıtyn múliktiń buzylýy týraly kýálandyratyn qujatty rásimdep beretin ýákiletti organ aıqyndalmaǵan.

Sol sebepti jaramsyz múlik ıeleriniń quqyqtarynyń toqta­ty­lýyn tirketýge baılanysty olqylyqtar bar. Bul máseleler azamattarǵa keleńsizdik týǵyzyp otyr. Osyǵan baılanysty menshik ıeleriniń buzylǵan jyljymaıtyn múlik obektilerine quqyqty toqtatý tetikterin, jergilikti organdardyń quzyretin belgileý usynylady.

Sonymen qatar quzyrly organdar, zańda bekitilgen uıym­dar men tulǵalardyń zańda beki­tilgen aqparattyq-quqyqtyq kadas­tr­dyń júıesimen ıntegrasııa­laý arqyly nemese «elektrondy úkimet» veb-portalynan alý quqyǵy kózdelgen.

Zań jobasynda sharýashylyq seriktestikterdiń jarǵylyq kapıtalyndaǵy úlesin ıelikten shyǵarý kezinde ony qaıta tirkeý úshin qajetti qujattardyń tizbesin aıqyndaý kózdelip otyr. Iаǵnı sharýashylyq seriktestiginiń shy­ǵatyn qatysýshysynyń múliktegi úleske quqyǵyn ıelikten shyǵarý (basqaǵa berý) shartyn usyný qajet.

Jalpy, zań jobasy vedoms­tvoaralyq úılestirýdiń tıimdiligin arttyrýǵa, qoldanystaǵy tirkeý prosesterin jáne memlekettik qyzmet kórsetý tártibin jetil­dirýge baǵyttalǵan. Zań jobasy qoldanystaǵy retteýdiń tıim­diligin tolyq taldaýdy, azamattar men memlekettik organdar arasynda qalyptasqan qatynastardaǵy tu­raqtylyq pen quqyqtyq senim­dilikti qamtamasyz etedi», dedi senator.

Zań jobasynda depýtattar jyljymaıtyn múlikke quqyq­tar­dy ýaqtyly tirkemegeni úshin ákim­shilik jaýapkershilikti alyp tas­taýdy usyndy. Endi budan bylaı mundaı keshigý oryn alǵanda adam­dar jazaǵa tartylmaıdy jáne aıyppul salynbaıtyn bol­dy. Sonymen qatar jer ýchas­ke­sine qujattardy resimdeý já­ne jyljymaıtyn múlikke quqyq­tardy memlekettik tirkeý rásimi aı­tarlyqtaı jeńildetiledi. Osy­laı­sha, adamdarǵa osy memlekettik qyzmetterdi alý ońaıyraq bolady.