Tennısshilerdiń álemdik reıtıngi alǵash ret 1973 jyly jarııalandy. Sol kezden beri jankúıerler ATR men WTA tizimine únemi kz júgirtýdi ádetke aınaldyrdy. Sebebi osy jerde jarııalanǵan maǵlumat arqyly ár jyldary kimniń qalaı óner krsetkenin ańǵarýǵa bolady. Úzdikter reıtıngi ár apta saıyn jańaryp turǵanymen, kósh basyndaǵy oıynshylar sırek ózgeredi. Osy sózimiz dáleldi bolý úshin tómendegi málimetterge júgineıik.
Eń alǵashqy bolyp álemniń birinshi raketkasy ataný qurmetine bólengen oıynshy Ilıe Nastase. Bul ataqqa ol 1973 jyly qol jetkizdi. 27 jastaǵy Rýmynııanyń ókili sol maýsymda Rolan Garrosta bas júldeni oljalaǵan edi. Onyń aldynda AQSh-tyń ashyq birinshiliginde aldyna jan salmaı, Ýımbldonnyń fınalynda oınady. Barlyǵy 88 týrnırde top jardy. Nastaseniń juldyzdy sáti týra 40 aptaǵa sozyldy. Sodan keıin rýmynııalyq tennısshi óz tuǵyryn Djon Nıýkombke bosatty. Alaıda Aýstralııanyń óreni mártebeli ataqty uzaq saqtap tura almady. Segiz aptadan keıin Nıýkomb tuǵyrynan taıdy.
Jetpisinshi jyldardyń ekinshi jartysynda amerıkalyq Djımmı Konnors pen shvesııalyq Born Borgtiń dańqy dúrkiredi. AQSh-tyń Illınoıs shtatynyń týmasy 268 apta boıy aldyna jan salmady. Bir ǵajaby, shırek ǵasyr boıy túrli týrnırlerde kúsh synasqan Konnors 45 jasqa qaraǵan shaǵynda ǵana úlken sporttan qol úzdi. Sol aralyqta ol AQSh-tyń ashyq birinshiliginde – bes, Rolan Garrosta – tórt jáne Ýımbldonda eki ret teńdessiz dep tanyldy. Djımmı barlyǵy 120 jarysta jeńimpaz atandy. Bul rekordty áli eshkim jańarta alǵan joq. Skandınavııalyq sańlaq 109 apta úzdikter kóshin bastady. Borg AQSh-tyń ashyq birinshiligi men Rolan Garrosty tórt retten utty. Eki márte Ýımbldonda qarsylas shaq keltirmedi.
Sekseninshi jyldary álemniń birinshi raketkasy ataný baqyty úsh tennısshige ǵana buıyrdy. Olar – amerıkalyq Djon Makınroı, chehoslovakııalyq Ivan Lendl jáne shvesııalyq Mats Vılander. Makınroı – 170, Lendl 270 apta boıy óz tuǵyrlaryn bosatqan joq. Kóptegen dúbirli dodalarda daralanǵan aıtýly oıynshylardyń esimderi álemdik sport tarıhynda altyn áriptermen jazýly. Al Vılander 20 apta ǵana myqtylar tiziminiń aldyńǵy leginde turaqtaı aldy.
Toqsanynshy jyldary turaqtylyq bolmady. Kóshbasshylar birinen keıin biri aýysty. Olar – shvesııalyq Stefan Edberg (72 apta), germanııalyq Borıs Bekker (12 apta), amerıkalyqtar Djım Kýre (58 apta), Pıt Sampras (286 apta), Andre Agassı (101 apta), aýstrııalyq Tomas Mýster (6 apta), chılılik Marselo Rıos (2 apta), ıspanııalyq Karlos Moııa (2 apta), reseılik Evgenıı Kafelnıkov (6 apta) jáne aýstralııalyq Patrık Rafter (1 apta).
Ǵasyrlar toǵysynda Marat Safınniń juldyzy jarqyraı jandy. 1980 jyly Máskeýde týǵan tatar jigiti 20 jastan asqan shaǵynda AQSh-tyń ashyq birinshiliginde qarsylas shaq keltirmeı, álemniń birinshi raketkasy atandy. Biraq bul tuǵyrda ol uzaq turaqtaǵan joq. Nebári toǵyz apta ǵana aldyńǵy lekten kórindi. Soǵan qaramastan, onyń esimi osyndaı deńgeıge kóterilgen tuńǵysh musylman retinde tarıhta qaldy. 2009 jyly Marattyń týǵan qaryndasy Dınara Safına da WTA reıtınginde kósh bastady. 2000 jyldardyń alǵashqy jartysynda brazılııalyq Gýstavo Kýerten (43 apta), aýstralııalyq Lleıton Hıýıtt (80 apta), ıspanııalyq Hýan Karlos Ferrero (8 apta) jáne amerıkalyq Endı Roddık (13 apta) alma-kezek birinshi satyǵa kóterildi.
Sońǵy 17 jyl kóleminde dúnıejúzilik reıtıngte kósh bastaý baqyty tórt tennısshige ǵana buıyrdy. Solardyń arasynda eń az merzim kósh bastaǵan Endı Marreı. 2016 jyly álemniń birinshi raketkasy atanǵan ulybrıtanııalyq oıynshy 41 apta aldyna jan salmady. Al ózge tennısshilerdiń kórsetkishi tipten keremet. Máselen, Rodjer Federer 310 apta boıy teńdessiz dep tanyldy. Bul – rekordtyq kórsetkish! Shveısarııanyń maqtanyshy «Úlken dýlyǵa» sanatyndaǵy jarystarda 20 márte top jardy. Ýımbldon dodasynda segiz ret dara shyqty. Bul da rekordtyq nátıjeler! Asa iri halyqaralyq týrnırlerde Federer 103 ret bas júldeni oljalady.
Ispanııalyq Rafael Nadal 209 apta shashasyna shań jutyrmady. Pıreneı túbeginiń túlegi Rollan Garrosty 13 márte utty. «Masters» týrnırlerinde 35 ret jeńiske jetti. Osy kórsetkishter jaǵynan jer betindegi eshbir tennısshi Nadalmen teńese almaıdy. Búgingi tańda ATR reıtınginde birinshi oryndy ıelenip otyrǵan Novak Djokovıch 306 apta boıy eshkimge ese jibermeı keledi. Iаǵnı ol rekordtyq kórsetkishti jańartýǵa shaq qaldy. Eger 33 jastaǵy Serbııanyń sańlaǵy osy baǵytynan jańylmasa, jasy 40-qa taıap qalǵan Rodjer Federerdi aldaǵy naýryz aıynda basyp ozýy ábden múmkin. Taǵy bir aıta keterlik jaıt, Federer, Nadal jáne Djokovıch – «Úlken dýlyǵa» týrnırleriniń barlyǵynda top jarǵan jer-jahandaǵy sanaýly ǵana tennısshiler.
Baıyptap qarasańyzdar, jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt aralyǵynda nebári 25 tennısshige ǵana álemniń birinshi raketkasy ataný baqyty buıyrǵan eken. Osy oraıda, AQSh-tyń kóshi ózgelerden ilgeri ekenin aıta ketken abzal. Ár jyldary amerıkalyq alty óren ATR reıtınginde aldaryna jan salmady. Sońǵy ret olar osydan 18 jyl buryn sondaı qurmetke bólendi. Shvesııa, Aýstralııa jáne Ispanııanyń saıypqyrandary úsh retten teńdessiz dep tanyldy.
Qazaqstan qurama komandasynyń músheleri jaıynda aıtar bolsaq, eń úzdik nátıje Andreı Golýbevke tıesili. Ol 2010 jyldyń qazan aıynda ATR tiziminde 33-satyǵa deıin kóterildi. Biraq jerlesimiz «Úlken dýlyǵa» dodalarynda ekinshi aınalymnan ári asa alǵan joq. Oǵan qaraǵanda Mıhaıl Kýkýshkınniń aıaqalysy táýir boldy. Ol 2012 jyly Aýstralııanyń ashyq birinshiligi men 2019 jyly Ýımbldonnyń tórtinshi kezeńinde óner kórsetti. Desek te álemdik reıtıngte Kýkýshkın 39-oryndy enshileýmen shekteldi. Bul nátıjege otandasymyz 2019 jyldyń aqpan aıynda qol jetkizgen edi.