Jetisýda jemqorlyq jıiledi

Quryqtaý operasııasyn Ulttyq qaýip­siz­dik komıteti, prokýratýra jáne jem­qor­lyqqa qarsy qyzmettiń birlesken to­by júzege asyrǵan bolatyn. Belgili bol­ǵan aqparatqa sáıkes, is boıynsha ob­lystyq bilim basqarmasynyń basshysy Maıgúl Omarova, osy basqarmanyń mem­lekettik satyp alý bóliminiń bas  mamany Baqyt Qabdoldanova jáne aımaqtyq bi­lim salasyndaǵy jańa tehnologııalar ǵy­lymı-praktıkalyq ortalyǵynyń dırektory Arapbı Meńlibaev qamaýǵa alynǵan. Sondaı-aq bıýdjet qarjysyn ıgerý kezinde zańsyzdyqqa jol berip, para bergeni úshin birneshe jeke kásipkerdiń kúdikke ilingeni týraly aıtyldy. Kúdiktilerge asa iri kólemde para aldy degen aıyp taǵylyp otyr eken. Málim bolǵan derek boıynsha, sybaılasqan top oblystyq bıýdjet qarjysyna kompıýterlik tehnıka satyp alý kezinde jeke kásipkerden 37 650 000 teńge syıaqy talap etip, onyń bir bóligin qolma-qol aqsha túrinde alyp jatqan kezinde ustalǵan.

Al munyń aldynda Talǵar aýdanynyń ákimi qyzmetin atqarǵan Serikjan Ereke­shov pen onyń qol astyndaǵy birneshe qyz­metkerdi sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyz­met ókilderi qamaýǵa alǵany týraly aqparat taraǵan bolatyn. Qazir quzyrly organ bul is boıynsha S.Erekeshevtiń ustalǵanyn rastady. Bir qy­zy­ǵy, aýdan ákimi oryntaǵynda bir jylǵa jeter-jetpes ýaqyt qana otyrǵan sheneýnik jem­qorlyq baby boıynsha ustalardan bir kún buryn óz erkimen ótinish jazyp, qyzme­tinen ketken kórinedi. Jalpy, qoǵamdyq tal­qylaýǵa ulasqan ister boıynsha tergeý júrip jat­qandyqtan, egjeı-tegjeıin anyqtaý múmkin bolmaı tur.

Aıtpaqshy, Jetisýdaǵy jemqorlyq dereginiń jıileýi ótken jyly da baıqalǵan eken. Almaty oblysy boıynsha Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet basshysy Ernar Maqajanovtyń aıtýynsha, byltyr  qylmys quramy bar 277 quqyq buzýshylyq tirkelse, onyń 84 paıyzdan astamy sybaılas jemqorlyqqa qatysty bolǵan. Iаǵnı 2020 jyly 232 is osy bap boıynsha anyqtalǵan. О́kinishke qaraı, bir jyl ishinde jemqorlar memleket qazynasyna 4,9 mlrd teńge zalal keltirgen kórinedi. Aıaqtalǵan qylmystyq isterdiń nátıjesinde 4,4 mlrd teńge ótelgen.

– Biz ótken jyldyń qorytyndysy boıyn­sha sybaılas jemqorlyqqa asa beıim salalar­dy anyqtadyq. Onyń kósh basynda keden qyz­meti tur, byltyr salada 114 sy­baılastyq de­regi anyqtalyp, 33 tulǵa qylmystyq jaýap­kershilikke tartyldy. Ekinshi orynda qury­lys salasy tur deýge bolady. Munda 28 derek anyqtalyp, 20 adamnyń qylmysy dá­leldendi. 11 adam túrli jaza aldy. О́kinishke qaraı, oblystyń jer qatynastary salasynda da jaǵdaı máz emes. Bul baǵytta 19 sybaılas jemqorlyq qylmysy ashylyp, 18 adam jaýap­kershilikke tartyldy. Odan keıingi táýekeldi orta – turǵyn úı kommýnaldyq sharýashylyq bólim­der bolyp tur. Byltyr sala  boıynsha  17 sybaılas jemqorlyq qylmysy tirkelip, 10 adam jazaǵa tartyldy. Taǵy jeti laýazymdy tulǵa túrli merzimge sottaldy. О́tken merzimde densaýlyq saqtaý salasynda da 15 sybaılas jemqorlyq qylmysy tirkelip, 11 laýazymdy tulǵa qatań jaýapkershilikke tartyldy, – deıdi Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmettiń Almaty oblysy bo­ıynsha departamentiniń basshysy Ernar Maqajanov.

Sondaı-aq byltyr para alý men para berý­ge qatysty 196 qylmystyq is qozǵalǵan eken. Onyń ishinde 117 adam para berý kezinde us­talsa, 75 laýazym ıesi para alý ústinde qol­ǵa túsken. Munan bólek, 4 jeke tulǵaǵa jem­qorlardyń arasynda «deldaldyq» jasap, máseleni zańsyz jolmen sheshýge yqpal etkeni úshin «paraqorlyqqa deldal bolý» baby bo­ıynsha jaza kesilipti. Al para alýshylardyń qatarynda túrli mekemeniń tizginin ustaǵan 36 laýazymdy basshy bolǵan eken.

Almaty oblysy