О́z zamanynyń zańǵar tulǵalary sanaly jannyń rýhanı kemeldenýine negiz bolyp, rýhızattyń shól basar káýsar bulaǵyna aınalýymen bıik. Olardyń júrek kózin ashar jaýhar týyndylary urpaq jadynda gúldep, ýaqyt sandyǵynda máńgi saqtalady. Sondaı alyptardyń qatarynda túrki jurtynyń tekti perzenti Álisher Naýaı de bar. Sol múddeni negizge alyp, Halyqaralyq Túrki akademııasy abyz aqynnyń 580 jyldyǵyna oraı «Shyǵystyń jaryq juldyzy» atty shara ótkizdi.
Rýhanı is-sharanyń tizginin Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli ustady. Ǵumyry ǵıbratqa toly abyz aqyn jınaqtarynyń salmaǵyn, jaqut jazbalarynyń tereńdigin, mazmundylyǵyn mazdata aıshyqtaǵan májilistiń moderatory ǵulamanyń asyl qasıetine toqtalyp otyrdy.
Álqıssa sózdiń basy О́zbekstan Respýblıkasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti Elshisi Saıdıkram Nııazhodjaevqa berildi.
«Túrki órkenıetiniń órkendeýine erekshe úles qosqan Álisher Naýaı babamyzdyń eńbegin qalaı dáriptesek te jarasady. Sizder úshin Abaı – rýhanııattyń bıik shyńy bolsa, biz úshin Álisher Naýaı babamyz – kemeńgerliktiń kenishi. Búgingi osyndaı ıgi iske muryndyq bolǵan Halyqaralyq Túrki akademııasyna alǵysymdy aıtamyn. Kemeńger Álisher Naýaı esimi, onyń shyǵarmalary qazaq halqy arasyna da keń taraǵandyǵy kópke aıan. Qazaq poezııasynyń shuǵylaly shyńy, danyshpan aqyn Abaı Qunanbaıuly kesel men kesapattyń arajigin jyrmen ajyratyp, jiktep berip, eldiń erteńine alańdap ótse, Naýaıdiń injý-marjandarynan izgiliktiń samaly esedi. Sondyqtan bir atanyń egiz balasyndaı qos ǵulamanyń shyǵarmashylyǵyn nasıhattap, urpaq sanasyna sińirýimiz qajet», dedi S.Nııazhodjaev.
Esterińizde bolsa, byltyr akademııanyń jetekshilik etýimen Álisher Naýaıdyń «Hamsasy» qazaq tiline, uly Abaıdyń shyǵarmalary ózbek tiline aýdarylyp, jaryq kórdi. Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Senatynyń Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev pen О́zbekstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraıymy Tanzıla Norbaeva qatysqan jıynda «Hamsanyń» tusaýkeseri jasalǵan bolatyn.
Shara barysynda «Tógildi jyr tasqyny tartyp arna, muhıttaı túrki sózi taýsylar ma» dep uly Álisher Naýaı babamyz jyrlaǵandaı jaýhar qazyna «Eskendir qorǵany», «Láıli Májin» qos dastanyn qazaq tilinde sóıletken, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Nur-Sultandaǵy S.Seıfýllın mýzeıiniń dırektory, kórnekti aqyn Nesipbek Aıtuly aǵynan jaryla sóıledi.
«Naýaı ózbektiń ǵana aqyny emes. Ol – barsha adamzatqa ortaq tulǵa. Aqynnyń oı-tolǵamdary men ósıeti barsha túrki jurtyna arnalǵan desek te, artyq bola qoımas. Onyń bolashaq urpaqqa qaldyryp ketken ólsheýsiz murasy áli de zertteýdi qajet etedi. Kezinde aıtýly aqyn Qalıjan Bekhojın babamyzdyń biraz eńbegin qazaqsha sóıletken edi. Búgin sol dástúrdiń izgi joly jalǵasýda. Alla ǵumyr berse, Naýaıdiń dańqty týyndylaryn ana tilimizde aıshyqtap, qazaq jastarynyń rýhanı ıgiligine usynamyn», dedi N.Aıtuly.
Onlaın ári oflaın rejimde ótken jıynda Parlamenti Májilisiniń depýtaty Fahrıddın Karataev, Álisher Naýaı atyndaǵy Tashkent ózbek tili jáne ádebıeti ýnıversıtetiniń rektory, professor, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Shýhrat Sırojıddınov, Mıchıgan ýnıversıteti janyndaǵy Eýropa, Reseı jáne Eýrazııalyq zertteýler ortalyǵy dırektorynyń orynbasary, professor Tımýr Qojaoǵlý, О́zbekstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, aqyn, jazýshy, qoǵam qaıratkeri Muhammed Álı, Eýrazııa Jazýshylar Odaǵynyń tóraǵasy Iаkýp Omeroglý, Baký Ulttyq ýnıversıteti ádebıet kafedrasynyń meńgerýshisi, professor Ramız Asker, Qyrǵyzstandaǵy Jalal-Abad memlekettik ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Ibraım Abdývalıev, Ystanbul mádenıet ýnıversıtetiniń professory Vahıt Túrk jáne túrki elderiniń belgili memleket jáne qoǵam qaıratkerleri tilek bildirip, baba mırasy haqynda tereń áńgime órbitti.
Aıta keteıik, akademııa ǵulama babamyz Álisher Naýaıdiń 580 jyldyǵyna oraı aldaǵy ýaqytta birneshe shara ótkizýdi josparlap otyr. Atap aıtsaq, Álisher Naýaı atyndaǵy Tashkent ózbek tili jáne ádebıeti ýnıversıtetimen birlesip, uly aqynǵa arnalǵan halyqaralyq konferensııa ótkizbek. Sondaı-aq kemeńger oıshyldy zertteýge, tárjimalaýǵa, nasıhattaýǵa jan-jaqty qoldaý kórsetedi. «Ortaq Túrki ádebıeti» oqýlyǵynda Álisher Naýaı ómiri men shyǵarmashylyǵyna kólemdi oryn berildi. Eń keremeti Álisher Naýaıdiń til, tarıh, óner týraly baǵaly zertteýleri qazaq tiline aýdarylatyn bolady.
Jıyn sońynda Shyǵys juldyzynyń rýhyna arnalǵan beınerolık kórsetilip, qatysýshylar estelik sýretke túsip, tarqasty.