Toı saraıynan – oı saraıyna

Keshe kórsem, úsh qabatty úlken ǵımarattyń qas betine «Sha­byt» balalar shyǵarmashylyq ortalyǵy» degen jazý ilinip qa­lypty. Qyzyl-jasyl kıingen, sómke asynǵan ul-qyzdar emin-erkin kirip shyǵyp júr.

– Bul ǵımarat meıramhana retinde 2017 jyly ashyl­ǵan edi. Byltyr naýryz aıynda pan­­demııaǵa baılanysty bir kúnde jumys toqtady. Bir­neshe aı jumyssyz otyrdyq. Qyz­metkerlerimiz qysqardy. Sodan bir kúni memlekettik portaldan Oral qalalyq bilim bólimi balalar shyǵarmashylyq ortalyǵy úshin ǵımarat izdep jatqany týraly aqparatty kórdim. Sóıtip, bilim bólimine arnaıy baryp, baıqaý sharttarymen tanystym. Bizdiń ǵımarattyń tehnıkalyq sıpattamasy baıqaý shartyna sáıkes keledi eken. Sóıtip, ǵımaratqa qaıta jóndeý júrgizip, balalar shyǵarmashylyǵy ortalyǵy úshin qaıta jabdyqtadyq. Bar­lyq kerek-jaraqty, fıtnes quraldaryn óz qarajatyma satyp aldym. Osylaısha, baıqaýǵa qatysyp, utyp shyqtyq. Mine, endi «Shabyt» balalar shyǵar­mashylyǵy ortalyǵy retinde qaıta ashylyp otyrmyz. Oral qala­lyq bilim bólimimen arada úsh jylǵa kelisimshart jasap, ǵımaratty jalǵa berip otyrmyn, – deıdi kásipker Nurjan Ábdirah­manov.

Nurjannyń taǵy bir meıramhanasy bar eken. Ol da ázirge jumyssyz bos tur. «Osyndaı baı­qaý taǵy da bolsa, qatysar edim. Árıne, toı bıznesindeı bol­masa da, tabyssyz emes. Pan­de­mııadan zardap shekken kásip­kerlerge barynsha qoldaý bildirip jatqan jergilikti ákimdik basshylaryna rahmet aıtamyz», deıdi kásipker.

Jalpy aýmaǵy 1723 sharshy metrlik ǵımarattyń ishinde qazirdiń ózinde 20 shaqty úıir­me ashylyp úlgeripti. Olar – «Sha­byt medıa» stýdııasy, «Jas tilshi», «Sóz zergeri» úıir­me­leri, «Volonterler akade­mııa­sy», «Kóshbasshylar mek­tebi», «Kúnshýaq» bastaýysh synyp oqý­shylaryna arnalǵan til, bı úıirmeleri, sonymen qa­tar ın­tel­lektýaldyq, sport baǵy­tyn­daǵy túrli seksııalar. Tipti asyq atý, toǵyzqumalaq, qamshy órý, dombyra syndy ulttyq boıaýy ańqyǵan toptar da kishkentaı dostaryn mańyna jınap alǵan.

– Biz osy úıirmeler arqyly balalardyń sanasyna ulttyq mádenıetti, salt-dástúrdi sińirip, sonymen birge ómirge qajetti daǵ­dylardy alýyna atsalysamyz. Túrli aksııalar, dıalogti kezdesýler arqyly izgi úlgilerdi jas urpaqqa ónege etýdi kózdep otyrmyz, – deıdi Oral qalalyq bilim berý bólimi Mektepten tys jumys ortalyǵy mekemesiniń dırektory Shattyq О́tebálıeva.

Jańa ortalyq Oral qala­synyń eń úlken quramdas bóligi – Za­chagan kentinde ashylyp otyr. Bul kentte 60 myńǵa jýyq halyq tursa, onyń 13 myńnan astamy mektep oqýshylary eken.

– Zachagan turǵyndary ba­lalardyń mektepten tys ýa­qy­tyn tıimdi paıdalanyp, úlgili isterge úıretetin osyndaı ortalyqty ashýdy kópten surap júrgen edi. Mundaı ǵı­maratty jańadan salsa, kóp qarjy jáne ýaqyt keter edi. О́ńir kásipkerleriniń áleýmettik jaýapkershiligi de kórinip, pandemııa qıyndyǵyna qaramastan, balalarymyzǵa osyndaı tamasha tartý jasap otyrmyz. Mine, el Táýelsizdiginiń 30 jyldyq toıyn balalardy qýantýdan bastaǵanymyz óte jaqsy boldy. Bul Memleket bas­shysynyń tikeleı tapsyrmasymen, oblys ákiminiń qoldaýymen jasalyp otyrǵan jumys, – deıdi Oral qalasynyń ákimi Abat Shy­nybekov.

Qala basshysy jergilikti kásipkerlerdi osyndaı memleket­tik baǵdarlamalarǵa belsendi qatysýǵa shaqyrdy. Tek qana bilim emes, sport, medısına, má­denı demalys salasynda bolsyn, qyzmet kórsetýge jeke ká­­sipkerler kelse, memleket olar­­ǵa barynsha kómektesedi. «Biz olardyń keıbirine jan basyna shaqqanda qarjylandyrý ese­binen, keıbirine memlekettik tapsyrys esebinen tıisti qoldaý kórsetemiz», dedi qala ákimi.

«Shabyt» ortalyǵynda qazir­diń ózinde 500-deı bala tirkelip, túrli úıirmege qatysa bas­ta­ǵan. Oral qalalyq bilim berý bóliminiń basshysy Aqjarqyn Temirhanovanyń aıtýynsha, úıir­me sany áli de kóbeıedi. Sóı­tip, bul jerge keletin ul-qyz­dar­dyń sanyn 1 myńǵa deıin jet­kizý kózdelgen. Sondaı-aq ata-analardyń suranysyna sáıkes munda aqyly úıirmeler de ashylady.

Joǵaryda aıtqanymyzdaı, Zachagan kentinde oqýshylarǵa arnalǵan mundaı ortalyqtarǵa suranys joǵary. Jańadan ashyl­ǵan osy «Shabyt» ortalyǵynyń aınalasynda ǵana №10, 30, 47, 50 mektepter, №38 mektep-lıseı ornalasqan. Sondyqtan bul halyq suranysyn tolyq qanaǵattandyra almaıtyny anyq. Biz qalalyq bilim bólimi basshysynan osyndaı ortalyqtardy taǵy da ashý jospary týraly suradyq.

– Qazirgi kezde qosymsha bilim berýdi jan basyna qarjylandyrý máselesi sóz bolyp, qoldanysqa engizilgeli jatyr. Ondaı jaǵ­daıda osyndaı ǵımarat ıeleri mem­lekettik tapsyrys alý úshin baıqaýlarǵa qatysa alady, – deıdi Aqjarqyn Mútıǵollaqyzy.

Biz jańa ortalyqtyń jumysy týraly bilim salasynyń belgili mamany, pedagogıka ǵylym­dary­nyń doktory, Jahansha Dosmu­hameduly atyndaǵy Oral pe­dagogıkalyq kolledjiniń dı­rek­­tory, Oral qalalyq máslı­ha­tynyń depýtaty Svetlana Baqy­shevanyń pikirin suraǵan edik.

– Jańadan ashylǵan «Shabyt» saraıynyń orny da, joly da bólek. Kezinde toı saraıy bolyp ashylǵan ǵımarat zaman aýa­nyna qaraı oı saraıyna aınaldy. Bul – kásipker sheshimi men shahar qajettiligine saı qala basshylyǵynyń múddesi toǵysqan jaǵdaıdyń kórinisi. Biraq bul máseleniń taǵy bir jaǵyn aıtqym keledi. Qazirgi tańda balalar saraıynyń ishki mazmunyna kóńil bólip, zamanaýı trendtermen tolyqtyrý kerek. Shyn máninde, balalardyń qyzyǵýshylyǵyna arnalsa ǵana jasóspirimderdiń qýsa ketpeıtin ortalyǵyna aınalady. Buǵan bilim salasynyń qarjysy ǵana emes, demeýshiler, kásipkerler qoldaýy kerek. HHI ǵasyrdyń suranysy, balalarǵa zamanaýı daǵdylar: art-dızaın, baǵdarlamalaý, grafıkalyq dızaın, robottehnıka, 3D modeldeý, mýzykaly kıno men anımasııa jasaý, sıfrly daǵdylar, foto, beınestýdııalar, zamanaýı sán óneri, ulttyq ónerdi ja­ńa formatta ıgerý sekildi úıir­me­lerdi kórgim keledi, – deı­di táji­rıbeli pedagog.

Svetlana Meńdiǵalıqyzy Ar­me­nııanyń álemge tanymal bola bastaǵan brendi – balalar men jasóspirimderge arnalǵan TUMO kreatıvti tehnologııa ortalyǵy týraly aıtyp ótti. Bul joba armıan ultynyń kásipkerleri bas qosyp, oqýshylardyń damýyna demeýshi bolýynan bastalǵan eken. Sondaı-aq Germanııadaǵy mektepke deıingi baladan bas­tap stýdentterge deıin aqyl-oı, izdenis-zertteý áreketterin da­my­tatyn óte qarapaıym qu­ryl­­­ǵylarmen jabdyqtalǵan ExperiMinta ortalyǵynan da kóp nárse úırenýge bolar edi.

Árıne, bilikti mamannyń pikirine tıisti oryndar, ortalyq basshylyǵy kóńil aýdarar degen oıdamyz. Eń bastysy, qazirdiń ózinde qundylyqtar ózgerýde – toı-tomalaqqa tyıym salynǵan pandemııa keziniń ózinde de jas urpaq tárbıesinen aıanatyn esh­teńe joǵy aıqyn kórinis tapty. Belgili aqyn, jubantanýshy Úzildik Eleýbaeva aıtqandaı, toı saraıynyń oı saraıyna aınalýy  jańalyqtyń jarshysy, jańa istiń basshysy bolǵaı!

Batys Qazaqstan oblysy