Jambyl jyrlary ulttyq kodqa aınalýy kerek

Jyraýdyń  rýhanı baı murasy, ómirbaıany men shyǵarmashylyǵy jaıyndaǵy túrli málimetter usynylǵan kórmeniń ashylý sal­­tanatynda jazýshy, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Ýálı­han Qalıjan Jambyl shy­ǵar­mashylyǵyna ulttyq kod re­tin­de qaraý kerek ekenin aıtty. «Jambyl – revolıýsııaǵa deıin-aq Jambyl bolǵan.  Aıtys óneriniń tórine shyqqan. Jetisý ǵana emes, Altaıdan Arqaǵa deıin – bári moıyndaǵan tulǵa. О́ıtkeni Jambyl Jabaev qazaqtyń barsha qıyndyǵyn basynan ótkergen. Sol sebepti biz Jambyldyń shy­ǵarmashylyǵyna ulttyq kod retinde qaraýymyz kerek. Aqyn­nyń shyǵarmashylyǵyn túsiný úshin jańa kózqaras, jańa tanym kerek. Jambyl – ultymen bir­ge máńgi jasaıtyn tulǵa. Ba­bamyzdyń kórmesiniń ashylýy – jas ur­paqqa úlgi bolarlyq dú­nıe. Jastarymyz Jambyldyń shy­ǵarmashylyǵymen tanysyp, sýsyndaıdy. Bul kórme ta­rıhı tanymdy qalyptastyrý úshin qajet. Sebebi Jambyldy moıyndamaǵan adam joq», dedi ol.

Kórmege aqynnyń jyr jı­­naq­tary, sırek kezdesetin kitap­­tary men dastandary, er­tegileri jáne ár jyldary jaryq kór­gen shyǵarmalary qoıyldy. Jambyl óleńderi álemniń 50-ge jýyq til­ine aýdarylǵan. Atap aıtsaq, aqyn murasyn zertteýshi Myrzataı Joldasbekovtiń «Uly dala aqyny» atty eńbegi Birikken Ulttar Uıymynyń alty tiline (aǵylshyn, fransýz, ıspan, orys, arab jáne qytaı) aýdarylyp, jaryq kórgen edi.

«Jambyl atamyzdyń rýhanı ómirin kitap kórmesi arqyly kórsetý – bul da bir mádenı, saýatty is-shara dep oılaımyn. Onyń muralary asa mol ekenin, myna kórmege qoıylǵan kitaptardyń sa­ny­nan-aq baıqasaq bolady. Negi­zinde Jambyl atamyzdyń shyǵarmashylyǵyn ártúrli ke­zeńderge bólip qa­rastyrýǵa bolady eken. Shyn máninde, keshegi Keńes Odaǵy kezeńine deıingi, ásirese, 1936 jylǵa deıingi ómirin bir kezeń dep qa­raı­tyn bolsaq, qanshama mol qazynamyzben qaıta qaýyshar edik. Mysaly, aqynnyń ázil-qaljyńdary men suhbattary, qaı-qaısysy bolmasyn, zertteýge suranyp tur», dedi fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Rahymjan Turysbek.

Sondaı-aq kórmede Jambyl Jabaevtyń Uly Otan soǵysynyń batyrlary Baýyrjan Momysh­uly, Málik Ǵabdýllın, kúıshi Dına Nurpeıisova, opera ánshisi Kúlásh Baıseıitova, qa­zaq­tyń áıgili jazýshylary Sábıt Mu­qanov, Muhamedjan Qa­ra­taev jáne t.b. belgili qoǵam qaırat­ker­lerimen túsken foto­sýretteri usynyldy.

Halyqaralyq «Alash» áde­­bı syılyǵynyń ıegeri, aqyn Hanbıbi Esenqaraqyzy jy­raý­dyń ulylyǵyna toqtalyp: «Ulylardyń ulylyǵy sonda, Jambyl atamyz Abaıdyń uly­lyǵyn moıyndaǵan aqyn. Ulylyqty moıyndaı bilýdiń ózi de – ulylyq! Jambyl kez kelgen óleńinde «Meniń pirim –  Súıinbaı, Sóz sóılemen syıynbaı!» dep bas­taıtyn. Ol da sol kisiniń atyn ǵasyrdan- ǵasyr­ǵa jalǵastyryp kele jat­qan­dyǵynyń belgisi. Aqynnyń óleńderi Uly Otan soǵysy jyldary, qazirgi tilmen aıtqanda, «hıt» bolǵan. Mysaly, «Lenıngradtyq óren­im» nemese soǵysqa ketken uly Alǵadaıǵa jazǵan hattary tylda eńbek etip jatqan qan­dastarymyzǵa, sondaı-aq blokadada qalyp qalǵan lenın­grad­tyqtardyń da rýhyn kóte­rýge qyzmet etken óleńder deý­ge bolady. Men osy óleńdi kóptegen lenın­gradtyqtardyń jatqa aıt­qanyn kórdim», dedi.