Pavlodar qalasyndaǵy Nazarbaev Zııatkerlik mektebiniń oqýshylary 1500 kılogrammga jýyq plastık qaqpaq jınap, 170 myń teńgeden astam qarajatty zııatkerler kishkentaı Artıom Shemıakınniń emine aýdardy.
Naýryz merekesin Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri erekshe jaǵdaıda qarsy aldy. Mekteptegi bıylǵy mereke kúnderin tipten tarıhı dep ataýǵa negiz bar. Zııatkerlik mektepterdegi kezdesýlerdiń ǵylymı strategııalarǵa negizdelgendigine búgingi dástúrli shara dálel bola alady. Onyń barysynda «Planeta jáne plastık» adamzat ekomádenıeti» taqyrybynda jer sharynyń tazalyǵy men jasyl-jelekti bolashaǵyna qatysty jahandyq máseleler qozǵaldy.
Negizgi taqyryptyń ózektiligi aty ańyzǵa aınalǵan National Geographic fotografy Mendı Barkerdiń muhıttardyń plastık qaldyqtarymen lastanýynyń fotomonıtorıngimen tanymal bolǵan derekti hronıkasymen rastaldy.
Jas ǵalymdar ZOOM plaftormasy men Youtube kanalynda kezdesip, dástúrli baıqaýdyń ornyna taqyryptyq vebınarlar men trenıngter ázirlendi. Al ekobottardy qurastyrý boıynsha PhD doktor, qaýymdastyrylǵan professor, Á.Búrkitbaev atyndaǵy ónerkásiptik avtomattandyrý jáne sıfrlandyrý ınstıtýtynyń, Sátbaev Ýnıversıtetiniń robototehnıka jáne avtomatıkanyń tehnıkalyq quraldary kafedrasynyń ǵylymı qyzmetkeri, mehatronıka, baǵdarlamalaý jáne mashınajasaý salasyndaǵy sarapshy Azamat Eshmuhametovtyń jetekshiligimen ótken komandalyq jumys baǵdarlamanyń basty sharasyna aınaldy.
Spıkerlerdiń kópshiligi kún saıyn plastıkalyq qaldyqtar men planetany saqtaýdyń praktıkalyq máselelerimen aınalysatyn otandyq ekologııalyq qurylymdardy usyndy.
Al kezdesýdiń basty tustary esh ózgerissiz qaldy. Zertteý júrgizýge qushtarlyq, jas ǵalymdardyń batyldyǵy, tamasha teorııalyq daıyndyq, jańa jobalarǵa shabyt beretin komandalyq rýh – barlyǵy sol qalpynda saqtalǵan. Dál osy naýryz kezdesýleriniń sabaqtaryn Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Ulan aýdanynan Mıras Buzaqanov pen Pavlodar oblysynyń Maı aýdanynan Anel Jumaǵazınova aıryqsha atap ótti.
Naýryz kezdesýleriniń árbir qatysýshysy Nazarbaev Ýnıversıtetiniń Injenerııa jáne sıfrlyq ǵylymdar mektebiniń professory, National Laboratory Astana, Biosensors and Boinstruments Laboratory basshysy Danıel Tozıdiń elektrondyq meken-jaıymen tanysty. Stenford ýnıversıtetiniń zertteýine sáıkes, Danıel Tozı NU segiz professorynyń qatarynda álemdegi eń yqpaldy ǵalymdardyń tizimine enedi.
Professor Tozı Naýryz kezdesýlerinde plastıkalyq optıkalyq-talshyqty datchıkterdiń tarıhyna, olardyń hımııada, medısınada jáne basqa salalarda qoldanylýyna taldaý júrgizip, qatysýshylardyń barlyq suraqtaryna jaýap berdi, al qosymsha suraqtar úshin elektrondyq poshtasyn qaldyrdy.
Open Mind Technologies IT kompanııasynyń basshysy, Rocket Plastic negizin qalaýshy Danııar Bakımov NIS oqýshylaryn óz komandasyna shaqyrdy. Rocket Plastic turaqty damý konsepsııasy sheńberinde 2018 jyly qurylǵan. Onyń aıtýynsha, búginde jer sharynda plastıktiń tek 10 paıyzy qaıta óńdeýden ótedi. Sondyqtan osy maqsatta ártúrli qalalarda sheberhanalar quryla bastaǵan. Olar Kókshetaý, Qaraǵandy, Qostanaı jáne Almaty qalalarynda ashylǵan, al Sátbaev atyndaǵy QazUTÝ-da tehnopark jumys isteıdi.
Danııarǵa baǵyttalǵan suraqtardyń kópshiligi Naýryz kezdesýlerine qatysýshylardyń azamattyq ustanymy men ekologııalyq jaýapkershiligin aıqyndaı túsedi. Plastık qaldyqtaryn qaıda tapsyrý kerek? Qalaı ekoerikti bolýǵa bolady? Plastıkti úı jaǵdaıynda qaıta óńdeýge bola ma?
Naýryz kezdesýleriniń basty oqıǵalarynyń biri retinde «Plastıktiń ekinshi ómiri» ekologııalyq chellendjin ataýǵa bolady, eriktiler qaldyqtardy qaıta óńdeý jáne kádege jaratý boıynsha tabysty jobalar jasap, iske asyrdy. Pavlodar qalasyndaǵy Nazarbaev Zııatkerlik mektebiniń oqýshylary 1500 kılogrammga jýyq qaqpaq jınady. Osy oraıda 170 myń teńgeden astam somany zııatkerler ony kishkentaı Artıom Shemıakınniń emine aýdardy.
Taldyqorǵan qalasyndaǵy Zııatkerlik mektep oqýshylary Vıktor Kahno men Valerııa Kımniń aıtýynsha, plastıktiń ekinshi ómiri adamzatqa da ekinshi ómir syılaı alady, janýarlardy qutqaryp, tabıǵatty saqtaýǵa kómektesedi.
Onlaın format Naýryz kezdesýleri ǵylym men shabyttyń merekesine aınaldy. «Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri» derbes bilim berý uıymynyń basqarma tóraıymy Kúlásh Shámshıdınova óskeleń urpaq planetany taza jáne jasyl qalpynda kelesi urpaqqa tabystaýǵa jaýapty ekendigin, sondyqtan da ekologııalyq mádenıet pen azamattyq jaýapkershilikti tárbıeleý árqashan NIS-tiń strategııalyq basymdyqtarynyń qatarynda ekenin atap ótti.