Elimizde sot saraptamalaryn júrgizýdiń qanatqaqty jobasy iske qosylǵan. Onyń basty maqsaty – sot-saraptama júrgizý merzimin qysqartý, memlekettik sarapshylardyń júktemesin azaıtý, sondaı-aq jeke sot saraptamasy ınstıtýtyn damytý. Bul jóninde Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıng barysynda Ádilet mınıstri Marat Beketaev málimdedi.
Qanatqaqty joba Bas prokýratýra jáne Ishki ister mınıstrligimen birlesken buıryq aıasynda júzege asyrylyp keledi. Qazirgi tańda Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalary, Qostanaı jáne Pavlodar oblystarynda qylmystyq ister boıynsha saraptamalardyń jekelegen túrlerin básekelestik ortaǵa berý jumysy atqarylýda. Ádilet mınıstriniń habarlaýynsha, búginde atalǵan joba oń nátıjesin kórsete bastaǵan. «Atap aıtqanda, saraptama júrgizý merzimi birshama qysqartylyp, sarapshylardyń júktemesi azaıǵanyn baıqaýǵa bolady. Aldaǵy ýaqytta bul baǵyttaǵy jumys saraptama túrlerin kóbeıtip, jobaǵa qatystyrylatyn aımaqtardyń sanyn ulǵaıtý arqyly jalǵasa beredi», dep atap ótti M.Beketaev.
Ádilet mınıstrliginiń Joǵarǵy sotpen birge qolǵa alǵan taǵy bir qanatqaqty jobasy jeke sot sarapshylarynyń azamattyq ister boıynsha bastapqy sot-qurylys, taýartaný jáne ekonomıkalyq saraptamalardy taǵaıyndaýyna qatysty. Qazirgi tańda bul birlesken joba Nur-Sultan jáne Almaty qalalarynyń sot saraptamasy ınstıtýttarynda júzege asyrylyp keledi. Bul bastama jeke sarapshylardy tartý arqyly sot isin júrgizý prosesine qatysýshylarǵa jeke sarapshylar ınstıtýtynyń kásibı qabilettiligin kórsetýge múmkindik beredi. «Bir jaǵynan bul joba sot-saraptama salasynda básekelestik ortany qalyptastyrady», deıdi mınıstr.
Ol brıfıng barysynda sot dárigerleriniń eńbekaqylary 45 paıyzǵa óskenin de aıtyp ótti. Osy maqsatqa respýblıkalyq bıýdjetten jyl saıyn 500 mln teńgege jýyq qarajat bólinedi eken. Bul jóninde:
«Qazirgi tańda Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes medısına qyzmetkerlerine eńbekaqy tóleýdi ulǵaıtý maqsatynda dárigerlerdiń jalaqysyn 2023 jylǵa qaraı 2,5 esege deıin ulǵaıtý máselesi pysyqtalýda. Qyzmetkerlerdiń jumys qorytyndylaryn faktorlyq-baldyq shkala boıynsha baǵalaý júıesi engizildi», dep habarlady mınıstr. Eńbekaqyny kezeń-kezeńimen arttyrý sot saraptamasy organdarynyń 1166 medısına qyzmetkerine qatysty bolady.
Marat Beketaev sot saraptamalary organdarynyń materıal-
dyq-tehnıkalyq bazasyn zaman talabyna saı jańartý máselesin de sóz etti. Mınıstrdiń málimdeýinshe, búginde bul salanyń tehnıkalyq qural-jabdyqtary 70 paıyzǵa jańalanǵan. Ýaqyt talabyna saı qyzmetterdi tehnıkalyq jáne tehnologııalyq jaǵynan tolyq qamtamasyz etilgen zamanaýı ǵımarattarda ornalastyrý máselesin sheshý de kún tártibinen túsken emes.
«Qazirgi kezde Nur-Sultan jáne Almaty qalalarynda Sot saraptamalary ınstıtýtynyń úlgilik ǵımaratynyń qurylysy júrgizilýde. О́tken jyly Atyraý qalasynda oblys ákimi jańa ǵımarat salyp, Ádilet mınıstrligine sot saraptamanyń ornyn aýystyrý úshin ótinish berdi. Bul jumys aldaǵy ýaqytta da jalǵasady. 2021-2025 jyldary respýblıkanyń taǵy 6 óńirinde: Shymkent qalasy, Qaraǵandy, Jambyl, Qostanaı, Pavlodar jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynda ǵımarattar salý josparda bar», dep habarlady M.Beketaev.
Budan basqa, salany reformalaý aıasynda sıfrlandyrý jáne avtomattandyrý jumystary qarqyndy júrgizilýde. Búginde E-Saraptama aqparattyq júıesi tolyqtaı ázirlenip, ony «Tórelik», «E-qylmystyq is» jáne «E-lısenzııalaý» aqparattyq júıelerimen shoǵyrlandyrý jumysy júrgizilý ústinde. Atalǵan júıeni osy jyly paıdalanýǵa berý josparlanǵan.
Básekege qabiletti sot-saraptama mamandaryn daıarlaý – basty basymdyq bolyp qalatynyn jetkizgen mınıstr Dúnıejúzilik bankpen birlesip júrgizilgen «Qazaqstan Respýblıkasynda sot saraptamasyn kúsheıtý» jobasy aıasynda 200-den astam sarapshynyń Reseı, AQSh, BAÁ, Ulybrıtanııa, Polsha, Túrkııada biliktilikterin arttyrǵanyn aıtyp ótti. Máselen, «Bolashaq» baǵdarlamasy aıasynda 55 sot sarapshysy Ulybrıtanııada taǵylymdamadan ótse, 16-sy áli de oqýyn jalǵastyrýda.
«Sarapshy kadrlardy daıarlaýdyń qazaqstandyq mektebi qalyptasyp keledi. Ol úshin sot saraptamasy ortalyǵynda oqý ortalyǵy jasaqtalyp, onyń negizgi fýnksııasy memlekettik jáne jeke sot sarapshylaryn jáne sot-saraptama qyzmetimen aınalysqysy keletin adamdardy daıarlaý, qaıta daıarlaý jáne biliktiligin arttyrý bolyp tabylady. Oqý ortalyǵynyń bazasynda sot sarapshylary, quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri, sondaı-aq shetelden kelgen sarapshylar bilimin jetildire alady», dep atap ótti vedomstvo basshysy.
El táýelsizdiginiń otyz jyly ishinde sot saraptamasy júıesin reformalaýǵa mańyzdy qadamdar jasalǵanyn atap ótken mınıstr brıfıngte biryńǵaı qyzmet – respýblıkalyq sarapshylar palatasy qurylǵanyn da aıtty. Osy salany damytý boıynsha qabyldanyp jatqan is-sharalar sot-saraptama júıesiniń táýelsizdigin qamtamasyz etip, tıimdiligi men nátıjeliligin arttyrýǵa yqpal eteri anyq.