Kelesi kezdeskenshe, «Kórpe Fest»!

Al óńirimizde «KО́RPE Fest» qolóner sheberleriniń festıvali ótken jyldyń qarasha aıynda onlaın formatta bastaldy. Alǵash ret uıymdastyrylǵan onlaın baıqaýǵa 5-70 jas aralyǵyndaǵy 211 adam tirkelse, onyń 50-i – balalar. Tipti buryn-sońdy ótpegen, taqyryby da erekshe kóringen bul baıqaýǵa qyzyǵýshylyqpen, sheberlik sabaqtaryna qatysqandardyń sany 400-ge jetti.

Ulttyq qolóner janashyry Yrza Tur­synzadanyń esimi elimizge belgili. Etnodızaıner hanym keste tigý, syrmaq syrý, quraq quraý sekildi ata saltymyzdy zamanaýı túrde sheber úılestirip qana qoımaı, barlyq óńirlerde tegin sheberlik saǵattaryn, baıqaýlar, festıvaldar uıymdastyryp keledi.

Joba jetekshisiniń ulttyq ónerdi nasıhattaý, salt-dástúrdi kásipke aınaldyryp, áıelder, qyz-kelinshekter násibin tapsyn degen bastamasyn oblys ákimi Ábilqaıyr Sqaqov ta qoldady.

Yrza Tursynzadanyń aıtýynsha, qazaq áıeli, apa-ájelerimiz, keıingi kele jatqan qyz-kelinshekter barda kórpe tigip, oıý oıyp, qyz jasaýyn daıyndaý jastyq órnekteý óneri máńgilik saq­talady, urpaqtan-urpaqqa jalǵasady.

Baıqaý «Sheberdiń ınesi de altyn», «Qazaqy naqyshtaǵy ınterer úlgisi», «Kórpe vernısajy» (4 kórpe, 4 jastyq), «Ulttyq syıkáde» onlaın sheberlik sabaqtary, «Atanyń kásibi – balanyń násibi» atty 5 jastan 16 jasqa deıingi bolashaq sheberler baıqaýy sııaqty ártúrli baǵytta jarııalandy.

Oblystyń aýdan-aýyl,qalalarynda jo­baǵa tirkelip, buıymdaryn usynýshy sheberler qolynan shyqqan ónimderin áleýmettik jelilerde tanystyryp, ár­qaısysy ózderine berilgen heshteg (qatysýshynyń nómiri jáne aty-jóninen turady) boıynsha onlaın daýystar jınady.

Baıqaý sońynda barlyq qatysýshyǵa sertıfıkattar beriletini, júldegerlerge bıznes úshin 5 mıllıon teńge grant alýǵa múmkindik beretin Yrza Tursynzadanyń jeke kásibı sheberlik kýrsynan ótkeni týraly arnaıy sertıfıkat, turmystyq jáne óndiristik tigin mashınalary, avtorlyq dızaınmen kómkerilgen 25 metrlik shapanǵa arnalǵan kezdemeler tabystalady degen jaqsy habarlamalary da kórindi.

 – Soltústik óńirde baıqaý ótkizý qalaı bolar eken degender de boldy. Al kerisinshe, salt-dástúrdi jaqsy saq­taǵan, kórpe, quraq tigýdi jetik biletin pavlodarlyq qyz-kelinshekter, apalarymyz baıqaýda erekshe kózge tústi, – deıdi joba jetekshisi.

О́ner kózi – halyqta. Ilki zamandardan kele jatqan ismerlik, sheberlik qolóner týyndylary qasıettiligimen de erekshe mándi. Ulttyq qolónerimizdi qazirgi jas qyzdar arasynda dáripteý qajettigi túsinikti.

Jobaǵa oblysymyzdaǵy qolóner she­berleri, ismerler qatysty. Qazaq kórpesi otbasynyń beriktigine, balalarynyń kóp bolýyna ıgi áserin tıgizip, baılyq pen ál-aýqattyń tumaryndaı úıdi jylylyqqa, úılesimdilikke toltyrady. Quraq kórpe – úıdiń sáni, násibi mol kásip. Ulttyq bolmys uǵymdary boıynsha analarymyz quraqty «adamnyń basy quralsyn, kóbeısin» degen yrymmen tigedi.

Mysaly, Aqqýly aýdanynan fes­tıvalǵa 20-ǵa jýyq kópbalaly ana, ar­da­ger zeınetker jáne taǵy basqa she­be­rler óz buıymdaryn usyndy. So­lar­dyń ishinen «Tórtken órnegi», «Ult­tyq óner – qazynam», «Qosjúrek – ǵa­shyq­tardyń sózindeı», «Injý-marjan quraǵy», «Sarqylmas óner», «Sıqyrly órnekter», «Tań ásemdigi» sııaqty týyndylar quraq quraýdyń qaıtalanbas oıýlarymen erekshelenedi. Ár ataýdyń negizinde qatysýshynyń shyǵarmashylyq shabyty men jigeri baıqalady.

Sadaq Ǵarap apamyzdyń «Tórtken órnegi» – «Tórt qubylam teń» degen mándi bildirse, Maıqaraǵaı aýylynan qatysýshy Ýálıhan Madınanyń «Tań ásemdigi» ataýy erteńgi kúnniń bastalatynyn bildiretin tańǵajaıyp qubylyspen teńdestirdi.

Qyzylgúl Qusaıyn bolsa – múmkindigi shekteýli jan.

– Bastaǵan isimdi aıaqtaı almaı qala­myn ba dep kúdiktengen edim. Den­saý­lyǵym múmkindik bere bermeıdi. Al­la­nyń qalaýymen 4 kórpe tigip úlgerdim. Bil­­meıtinimdi Yrza hanymnyń onlaın sabaqtarynan úırendim. Úıde oty­ryp-aq tabys tabýǵa bolatynyn úıre­tip, ómi­rimizge qýanysh syılaǵan uıymdas­tyrýshylarǵa rahmet, – deıdi ol aǵynan jarylyp.

Tór kórpe tigýshiler arasynan «Myń jyldyq sáýlesi» dep atalatyn ań stılinde júzege asyrylǵan kórpelerdiń avtory – Ýásılıa Nurmuhanbetova.

Qolóner buıymdaryn jasaýdy úı­rengen ismerler jármeńkege shyǵarǵan qyz jasaýynan bastap, alýan túrli kór­pe-jastyq, quraq kórpelerge toly qa­zaqy naqyshta jasalǵan dúnıeler erik­siz tańdaı qaqtyrady. Túrli oıýmen kóm­keril­gen jumsaq jastyqtar, toıbastar men sandyqtardy satyp alýǵa bolady.

Kórmege festıvaldiń irikteýinen ót­ken qolónershilerdiń týyndylary qoıy­lyp, Yrza Tursynzada olarǵa joǵary baǵa berdi. Sharaǵa qatysqan oblys ákimi Ábilqaıyr Sqaqov qatysýshylardy sertıfıkattarmen jáne Alǵys hattarmen marapattady. Barlyǵy da baǵaly syılyqtarǵa ıe boldy. Oblys aýmaǵynda eki aıdaı ýaqyt ótkizilgen festıval 200-den as­tam qyz-kelinshekti, apa-ájelerdi biriktirip, rýhanı maǵynaly jobada ár­qaısysynyń erekshelikterin kórsetti.

Qatysýshylardyń úlkeni – 73 jastaǵy Oryntaı Sádýaqasova.

– Qolóner, ismerlikpen ómir boıy aınalysyp kelemin. Bala kezimnen kór­pe tige­min. Jas qyz-kelinshekterdiń qa­tary­myz­ǵa qosylǵanyna qýanamyn, – deıdi apa­myz.

Al eń jas qatysýshy – mektep oqýshysy Aıaýlym Kelgenbaı.

– Kishkentaıynan is tikkende ár qı­mylyma qyzyǵa qarap otyratyn. Eki ap­tadaı qyzyma tiginshiliktiń qyr-syryn úı­retip, keıin ózim qasynda otyryp qada­ǵaladym. Bir jastyq pen tór kórpeni tigip shyqty, – deıdi anasy Tańjaryq.

Kóp balaly ana Dámet Sharapatqyzyna da is tigýdi anasy úıretipti. Dámet apaı bir jazda 21 quraq kórpe tigipti. Tipti 5 qyzyn uzatqanda da árqaısysynyń jasaýyna qosyp tigin mashınasyn beripti.

– Qazir taǵy da 12 kórpe daıyn tur. Tapsyrys berýshiler de az emes, – deıdi.

Ekibastuzdaǵy №6 mektep-lıseıiniń eńbek muǵalimi Tatıana Zalıznıak onlaın-sabaqqa qatysqan soń qazaqtyń ulttyq qolónerine qyzyqqanyn aıtady.

– Qazir alty kórpe, tórt jastyq tiktim. Endi olardy Məskeýde turatyn balalarym surap jatyr, – deıdi ol.

Jobanyń maqsaty – kópbalaly ana­lardyń, oqýshylardyń, stýdentterdiń, tehnologııa muǵalimderiniń jáne qolóner­ge qyzyǵýshylyq tanytqan barlyq adam­nyń óz isin júrgizýge, múm­kindikterin damytýǵa, ulttyq qolónerdi nasıhattaýǵa yq­pal etý. Búginde etno-dızaınerdiń qo­ǵamǵa usynǵan áleýmettik jobasy oń ser­pilis berýde.

Qazir áleý­mettik jelilerde oıýly kórpe-jastyq tigip, sýretke túsken qyz-kelinshekterdiń jazbalary jıi ushyrasady.

 Al úıde osylaı kórpe tigip, quraq quraıtyn qyz-kelinshekterdi bir salaǵa baǵyt­tap, kásibı deńgeıge jetelegen – «Kórpe Fest» megafestıvali deýge bolady.

Pavlodar oblysy