Sym jetpeıtin jerge spýtnık jete me?

Baılanys sapasyna talap kúsheıtildi

Budan bylaı 4G mobıldi baılanys qyzmetiniń sapasy sekýndyna 5 megabıtten, 3G-diń baılanys sapasy sekýndyna 1,5 megabıtten kem bolmaýy tıis. Mundaı talap bıyl belgilenip, ony baılanys operatorlary saqtamaǵan jaǵ­daıda kólemdi aıyppul tóleıdi. Mı­­nıstr vedomstvonyń bastamasy­men tıisti baǵyttaǵy qurylys talaptaryna ózgeris engizilgenin, endi optıkalyq arnalar qurylys aıaq­talǵanǵa deıin qosylýy kerek ekenin aıtty. Sondaı-aq salalyq zańda baıla­nys operatorlaryna qatysty jaýap­ker­shilik kúsheıtilip, aıyppul mólsherin on esege, ıaǵnı 2 mln teńgege deıin arttyrý qarastyrylýda. Ǵarysh salasyn damytý boıynsha eki baǵytqa kóńil bólinip otyr. Birinshisi, baılanys spýtnıkterine qatysty. Atap aıtqanda, quzyrly organ KazSat-2R jasandy jerserigin eskirgen tehnologııamen ǵaryshqa jiberýden bas tartqan syńaıly. Balama sheshim retinde tómen orbıtaldy spýtnıktik toptardyń óndirisin jolǵa qoıǵan kompanııalarmen áriptestik ornatý kózdelip otyr.

«Qazir 1200 aýylǵa ınternetti zamanaýı spýtnıktik tehnologııalar arqyly jetkizýdi josparlap otyrmyz. Bul maqsatta úsh operatormen, naqty aıtqanda OneWeb, Starlink jáne Ses sekildi kompanııalarmen kelissózder júrgizilip jatyr. Iаǵnı KazSat-2 taratatyn 8 megabıt pen tómen orbıtaldy spýtnıkter taratatyn 1 gıgabaıt baılanys jyldamdyǵyn salystyrýǵa kelmeıdi. Demek eskirgen tehnolo­gııalarǵa ınvestısııa salǵannan góri, tyń tehnologııalarǵa basymdyq bergen áldeqaıda tıimdi», dedi B.Mýsın.

Ekinshi baǵyt – Jerdi qashyq­tan zondtaý júıeleri. Bul teh­no­lo­gııalardyń birneshe sala­da nátıjeleri baıqalyp, óziniń tıim­diligin áldeqashan dáleldegen. Aı­ta­lyq, byltyr 1 mln gektardaı paı­dalanylmaı jatqan aýyl sharýa­shylyǵy maqsatyndaǵy jer ýchas­keleri, 217 zańsyz aǵash kesý, 4 mln gektar alqapqa taraǵan orman órti, sondaı-aq 9 myń zańsyz qoqys or­ny anyqtaldy. Bul baǵyttaǵy ju­mysty «Qazaqstan ǵarysh sapary» kom­panııasy atqaryp keledi. Spýt­nıktik júıelerdi quny 63 mlrd teń­geni qu­raı­tyn jańa zaýytta shy­ǵarylmaq.

Internet sapasyn arnaıy jabdyqtar anyqtaıdy

Tıisti vedomstvonyń aqparatyna súıensek, bıyl 286 aýyl 2G-den 3G jáne 4G tehnologııalaryna aýysty­ry­lady. Halqynyń sany 250 adamnan aspaıtyn taǵy 292 aýylda baılanys sapasy jaqsartylatyn bolady dep sendirdi Sıfrlyq damý mı­nıstrliginiń ókilderi.

«Internet sapasyn baqylaý maqsatynda arnaıy jabdyqtar satyp alyndy. Olardyń 6-y elimiz aýmaǵynda qoldanylyp, osyndaı 17 jabdyq oblys ortalyqtarynda ornatylǵan. Dese de baılanys sapasyn tekserý úshin óńirlerge shyǵyp turamyz. Mysaly, Túrkistan oblysyna barǵan kezimde Shymkent-Túrkistan baǵytyndaǵy jolda ınternet sapasy álsiz eki aýyldy anyq­tadyq. Qajetti jabdyqtarmen tıisti ólshem júrgizilip, aıyppul salyndy, sol sekildi olqylyqty joıý­ǵa 2 aı berildi. Eger de bul merzimde qatelikterdi túzemese, qatań sharalar qabyldanady.

Álbette, aıyppul salyp elimiz­diń 17 óńirinde arnaıy ólsheý sharalaryn júrgizýge múmkindigimiz jetkilikti. Alaıda oǵan negiz bolatyndaı sebep qajet. Facebook jáne Instagram arqyly kóptegen qońyraý keledi, biraq olar negiz bola almaıdy. Tek qol qoıylǵan nemese elek­trondy sıfrly qoltańbamen kýá­­lan­dyrylǵan azamattardyń óti­nish­terin ǵana paıdalanýymyz qajet», dedi Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri.

Sondyqtan B.Mýsın halyqty ınternettiń sapasyz jumysyna baılanysty ýákiletti organǵa habarlasyp, eskertip otyrýǵa shaqyrdy.

Derbes derekti qorǵaý – basty nazarda

«Qazir derbes derekti qorǵaý ózekti má­selege aınalǵany belgili. Sol se­bepti Memleket basshysy jeke máli­metterdi qorǵaý isin myq­tap qolǵa alýdy tapsyrǵan edi. Osy­ǵan baılanys­ty quzyrly organ bir­neshe baǵytta jumys istep jatyr», dedi mınıstr. 

«Eger de buryn HQKO-nyń operatorlary azamattardyń derekterin JSN arqyly alyp júrse, endi klıentter SMS-tegi kodty óz erikterimen aıtpaıynsha, kirýge tyıym salynatyn qaǵıda engiziledi. Tıisti kod en­gi­z­ilgennen keıin ǵana operator jeke derekterdi kóre alady. Mundaı qaǵıda barlyq jerde qoldanylmaq. Qazir 3 Halyqqa qyzmet kórsetý or­ta­lyǵynda synaqtan ótkizilýde. Jyl sońyna deıin júıe retke kel­ti­rilip, búkil jerge engiziledi. Bul derbes derekterdi qorǵaýdyń jáne mem­lekettik qyzmetshilerdi shek­teý­d­iń eń pármendi qaǵıdaty», dedi ol.

Budan basqa WebTotem qyzmetin qoldaný isi jalǵasyp keledi. Qazir 160 myńǵa jýyq saıt atalǵan júıemen qorǵalǵan. Bug-bounty 275 bastamasy sheńberinde «aqjaǵaly hakerler» memlekettik resýrstardyń aqparattyq qaýipsizdiginiń osal tustaryn anyqtaýda. Búginde olar aqparattyń tarap ketý táýekeliniń 172 parametrin taýyp otyr. 

«Biz derbes derekti taratýǵa baǵyttalǵan táýekelderge tyıym salyp, olardy tolyǵymen joıýǵa basymdyq berip otyrmyz. Máselen, Memlekettik kirister komıtetinde Salyk.gov saıty bolǵanyn jaqsy bilesizder. Onda kez kelgen azamattyń aty-jónin terip, JSN-yn, sol sekildi turǵylyqty jerin taýyp alýǵa bolatyn. Sondyqtan osyndaı servısterdi joıyp, tek derbes derekterdi qorǵaý aıasyndaǵy qyzmetterdi usynýǵa kóńil bólemiz», dedi quzyrly organnyń basshysy.

B.Mýsın taıaý ýaqytta «1414» bir­yń­ǵaı operatorynyń jumysy da retke keltiriletinine ýáde berdi.