Kezinde Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary (HQKO) kórsetiletin memlekettik qyzmetter halyqqa barynsha qoljetimdi bolsyn, jurt uzyn-sonar kezekke turyp júıkesin juqartpaı, «bir terezeden» barlyq máselesin sheship alsyn degen nıetpen ashylǵan edi. Basynda bul ortalyqtar jap-jaqsy qyzmet istep, halyqtyń alǵysyn alǵan. Alaıda, keıingi kezde olardyń qyzmetinde «jany siri» bıýrokratııa taǵy bas kótere bastaǵan sekildi.
Jýyrda basseınge barý úshin anyqtama kerek bolyp, otbasymyzben emhanaǵa bardyq. Mekenjaıymyzdy aıtyp, jeke kýáligimizdi kórsetsek, densaýlyǵymyzdy tekserip, anyqtama jazyp bere qoıar degen oı ǵoı, baıaǵy. Sóıtsek... Emhana bizdi esiginen de qaratpady. Aldymen HQKO-ǵa baryp, osy emhanaǵa tirkelýimiz kerek eken. Qujattyń negizinde ózderi tirkeı salsa, bes-aq mınýttyq sharýa. Biraq adamdardy áýrege salyp qoıatyn «tártip» ornatyp qoıypty.
«Jazǵan qulda sharshaý bar ma», amal joq, saz keship, eki shaqyrymdaı jerdegi HQKO-ǵa bardyq. Munda kisi qaptap, kezekte tur. «Bul qalaı?» degen saýalyma mekeme basshysynan «Sizdiń máseleńiz boıynsha qabyldaıtyn eki-aq maman bar. Sondyqtan kezek kóp» degen jaýap aldym. Birneshe kabınet bar eken, árqaısysyndaǵy 2-3 qyzmetkerdiń bári qaǵazǵa shuqshıyp otyr. Kabınetterden basqa da qabyldaý oryndary bar eken, olarda bir-bir adamnan jaıǵasypty. Solardyń bári kelýshilerge aıaǵynan tik turyp, qyzmet kórsetse, eshqandaı kezek bolmas edi ǵoı dep oılap qoıdyq.
Degenmen, HQKO basshysy meni qoly bostaý otyrǵan Ashat Qabenov degen jigitke siltep, «Sol qyzmetker sizdi emhanaǵa tirkep beredi» dedi. Bul jigit bizdiń qujattarymyzdy kórip, tekserdi de «Tirkeletin dárigerińizdiń aty-jóni kim?» dep surady. «Ony qaıdan bileıik, emhana bizdi esiginen de qaratpaı, HQKO-ǵa baryp tirkelińder dep jiberdi emes pe?» dep jatyrmyz. «Men dárigerdiń aty-jóninsiz sizderdi emhanaǵa tirkeı almaımyn, qaıtadan emhanaǵa baryp, meken-jaılaryńyzdy aıtyp, qaraıtyn dárigerdiń atyn bilip kelińizder», dep qaıtadan eki shaqyrym jerdegi emhanaǵa jiberdi. Amal joq, oǵan qaıtadan baryp, qaralatyn terapevtimizdiń aty-jónin bilip, oraldyq. Endi tirkeıtin shyǵar dep oılaǵanbyz... Qaıdaǵy?.. Endi ESQ (elektrondy sıfrlyq qol) kerek eken. Ony biz byltyr alǵan edik, sóıtsek, ol bıylǵa jaramaıdy eken. Endi sony qaıtadan alý úshin basqa ústelge baryp, taǵy kezekke turdyq. Jarty saǵat degende ondaǵy kezegimiz kelip, ESQ-ny alyp, ony fleshkaǵa jazdyryp aldyq (Aıtpaqshy, qaltamyzda fleshkamyz bolmasa, taǵy bir ıt álekke túser edik).
Qoıshy, sonymen Ashatymyzǵa qaıta barsaq, «endi ana ústelge, Aıgúlge kezekke turasyzdar» dep terezeniń arǵy jaǵyndaǵy bir qyz otyrǵan oryndy nusqady. Ondaǵy kezekte qaptaǵan kisini kórip: «Aý, biz baǵanadan bir jumystyń kezeginde júrmiz ǵoı», desek, «Endi qaıta kezekke turýǵa týra keledi», dep, miz baqpady. Amal qansha, taǵy kezekke turdyq.
Kezegimiz jetip, janyna barsaq álgi qyz: «Sizder zeınetkersizder me, men tek jeńildik sanatyndaǵy azamattarmen jumys isteımin», dep qarap otyr. «Oıbaı-aý, bizdi oıynshyq qylaıyn dedińder me?» degen daýysymyz qattylaý shyǵyp ketken edi, terezeniń arǵy jaǵyndaǵy Ashatymyz basyn ızep qaldy. Tek sonda ǵana álgi Aıgúl Beısembaeva degen maman jumysyna kiristi.
Tap-tar qorshaýda otyrǵan bul qyz bizdiń sharýamyzdy ǵana bitirgen joq, janyna qaıta-qaıta kelip, taǵylymdamadan ótip júrgen basqa bir qyzǵa tálimgerlik jasap jatty. Bizdiń «Aldymen bir adamnyń sharýasyn bitirip alsańyzshy» degen eskertýimizdi qulaǵyna ilgen de joq. Aldynda jarty saǵattaı turǵanda sharýamyz bitýge taıaǵandaı edi. Alaıda, maman balamyzdyń JSN-in kompıýterden asha almapty. «Endi ZAGS-ke baryp, sony sıfrlandyryp ákelesizder», dedi. О́ldim-taldym degende AHAJ-dan balanyń JSN-nin ákelip, áıteýir, máselemizdi sheshken boldyq.
Apyrmaı, sonda barlyq máseleni bir jerden sheshýge qurylǵan qyzmet qaıda qaldy dep kúıip-pisip biz qaldyq. Osy jumystarǵa biz tabany kúrekteı úsh saǵat jumsadyq. Sondaǵy tyndyrǵanymyz – emhanaǵa tirkelýdiń bes mınýtta bitetin sharýasy. Al endi budan kúrdeli isterge adamdar qansha ýaqytyn jumsap, qanshama júıkesin tozdyrady eken? Maqtaýly «Bir terezemiz» sonda qaıda ketti? Bul, shyndap kelgende, «Bir tereze» emes, «Júz terezege» aınalyp ketken qyzmetke uqsaıdy ǵoı.
Osynda bir gáp bar sııaqty. О́rkenıetti elder halyqqa qyzmet kórsetýdegi bıýrokratııalyq kedergilerdi múldem joıýǵa umtylyp jatqanda, biz nege ony kóbeıtýge qushtarmyz?..
PETROPAVL