Almatyda 21-23 sáýir aralyǵynda «Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasynyń jetistikteri men keleshegi» atty Qazaqstan balalar dárigerleriniń IH sezi onlaın-rejımde ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Tórt jylda bir ret ótkiziletin sharada bıyl 9 myńnan asa dáriger bas qosty. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi, Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵy men Qazaqstan Pedıatrlar Odaǵynyń uıymdastyrýymen úsh kúnge jalǵasqan sezd jumysyna AQSh, Chehııa, Ulybrıtanııa, Reseı, Ýkraına, Belarýs, Ázerbaıjan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan jáne basqa da alys-jaqyn shetelderdiń mamandary, pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy salasynyń jetekshi ǵalymdary men sarapshylary, sondaı-aq otandyq ǵalymdar men pedıatr dárigerler qatysty.
– Ana men bala densaýlyǵyn qorǵaý memleket pen Qazaqstannyń densaýlyq saqtaý júıesiniń basym mindetteriniń biri bolyp tabylady. Eldiń bolashaǵy – jas urpaqtyń densaýlyǵyna baılanysty. Elimizde jyldan-jylǵa balalar ólim-jitim kórsetkishi azaıyp keledi. Máselen, sońǵy 5 jylda balalar óliminiń kórsetkishi 1,4 esege, al náresteler óliminiń kórsetkishi 1,2 esege tómendedi. Bala jasyndaǵy aýrýlardy erte anyqtaý jáne ýaqtyly túzetý men emdeýdi júrgizý maqsatynda skrınıngtik baǵdarlamalardy jetildirý boıynsha jumystar júrgizilýde. Zat almasýdyń tuqym qýalaıtyn aýrýlaryn, erte aralasý, ómir súrý sapasyn jaqsartý jáne áleýmettik máni bar aýrýlardyń júktemesin azaıtý maqsatynda sensorlyq buzylýlardy dıagnostıkalaýdyń jańa ádisteri engizilýde. Onkologııalyq aýrýlary bar balalarǵa tolyq memlekettik qoldaý kórsetiledi. Balalardy ońaltý óz damýyn aldy. Balalardyń aýrýshańdyǵyn, múgedektigi men ólim-jitimin tómendetýge qol jetkizýde qazaqstandyq balalar dárigerleriniń qosqan úlesi zor, – dedi sezdiń ashylý rásiminde Densaýlyq saqtaý mınıstri A.Soı.
«Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵy» AQ Basqarma tóraıymy, QR DSM shtattan tys bas pedıatry Rıza Boranbaeva alǵy sózinde Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy pedıatrııalyq qyzmettiń búgingi jaǵdaıyn baıandady. Onyń aıtýynsha, jyl saıyn elimizde 390 000-nan astam bala dúnıege keledi, QR-daǵy balalardyń jalpy sany 6 289,8 myń balany qurady.
– Elimizde bolyp jatqan bala dárigerleriniń IX sezine qatysyp otyrǵandaryńyzǵa qýanyshtymyz. Bul forým Qazaqstan úshin árbir 4 jylda bir ret ótkizeletin dástúrli úrdiske aınaldy. Búkil jer betin jaılaǵan COVID-19 pandemııasy bizdiń ómirimizge aıtarlyqtaı áser etti. Keıbir kózqarastar men basymdyqtar ózgerdi, halyqtyń densaýlyǵy, onyń ishinde balalardyń densaýlyǵyn qorǵaý máselesi ózekti jáne qundy bola bastady. О́ıtkeni balalar qoǵamnyń eń osal, álsiz bóligi bolyp sanalady.
Bizdiń eldiń pedıatrlary da COVID-19-qa qarsy kúreste erekshe belsendilik kórsetti. Pandemııa jalǵasýda, biraq balalardyń basqa aýrýlaryn dıagnostıkalaý jáne emdeý máseleleri kezek kúttirmeıdi. Búgingi kúni ártúrli sozylmaly nemese tuqym qýalaıtyn aýrýy bar balalarǵa medısınalyq kómektiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý burynǵydan da beter mańyzdy bolyp otyr. Densaýlyq saqtaý salasynda jańa dıagnostıkalyq jáne terapııalyq tehnologııalardy engizýdi de odan ári jalǵastyrý qajet.
Sezd balalarǵa medısınalyq kómek kórsetý júıesin jetildirýge, álemdik ǵylym men praktıkanyń jahandyq jetistikteri máselelerin sheshýge laıyqty úles qosatynyna jáne pedıatrııalyq kómekti odan ári damytýǵa jáne jetildirýge jańa qýatty serpin beretinine senimdimiz, – dedi Pedıatrııa ortalyǵynyń basshysy R.Boranbaeva.
Úsh kún boıy ótken sezd alańynda balalar jasyndaǵy aýrýlardy dıagnostıkalaý men emdeýdiń eń ózekti máseleleri, atap aıtqanda, balalardaǵy keselderdi emdeý men dıagnostıkalaýdyń zamanaýı ádisteri, pedıatrııa, neonatologııa, balalar hırýrgııasy, balalardaǵy sırek kezdesetin aýrýlardy dıagnostıkalaý men emdeýdiń jańa standarttary, ártúrli somatıkalyq jáne hırýrgııalyq patologııasy bar balalardy ońaltý jáne medısınalyq-áleýmettik beıimdeý, balalar jasyndaǵy qarqyndy terapııa men anestezıologııa, pedıatrııadaǵy aqparattyq tehnologııalardy damytý máseleleri jáne t.b. osy syndy náresteler men búldirshinderdi emdeý men pedıatrııa salasyna qatysty ózekti máseleler talqylanyp, ǵylymı jobalar usynyldy. Barlyǵy 14 ǵylymı sessııa barysynda 100-den astam baıandama jasaldy. Sonymen qatar, sezd barysynda pedıatrııa tájirıbesinde sırek kezdesetin ár túrli klınıkalyq jaǵdaılar kóptiń talqysyna salyndy.
Sezd sońynda arnaıy Qarar shyǵarylyp, pedıatrııa salasynyń negizgi máseleleri naqtylanyp, damý bolashaǵy aıqyndaldy.
Sezd aıasynda 23 sáýirde doktoranttar, magıstranttar jáne rezıdentterge arnalǵan «Jas zertteýshi: zamanaýı pedıatrııa men balalar hırýrgııasynyń syn-tegeýrinderi men damý keleshegi» atty jas ǵalymdar forýmy ótti.
Jas ǵalymdardyń ǵylymı áleýetin arttyrý, pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy salasyndaǵy ózekti máselelerdi kóterý arqyly jas mamandardy ǵylymmen aınalysýǵa shaqyrý, densaýlyq saqtaýdy damytýdyń memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrý, jas dárigerlerdiń rólin arttyrý maqsatynda ótken forýmda óz elimizdiń, TMD jáne shet elderdiń ǵylymı-zertteý ınstıtýttary men ǵylymı ortalyqtarynda jáne joǵarǵy oqý oryndarynyń rezıdentýrasynda, magıstratýra men PhD-doktorantýrasynda oqıtyn jas ǵalymdardyń ǵylymı maqalalary, jarııalanymdary men aýyzsha jáne posterlik baıandamalary usynyldy.
Ǵylymı-zertteý jobalardy pedıatrııa jáne hırýrgııa salasynyń bilikti mamandarynan quralǵan qazylar alqasy baǵalap, saralady.
Konferensııa sońynda usynylǵan jumystar «Úzdik baıandama», «Úzdik tezıs», «Úzdik posterlik baıandama» atalymdary boıynsha anyqtalyp, arnaıy dıplomdarmen marapattaldy.
Bıylǵy Jas ǵalymdar forýmynyń jeńimpazdary:
«Úzdik baıandama» — Alena Goncharova, QazOjRǴZI dárigeri. «Úzdik tezıs» — Darııa Bekbatyrova, balalar onkologııa/gematologııasy mamandyǵy boıynsha Asfendııarov atyndaǵy QazUMÝ-dyń rezıdenti. «Úzdik posterlik baıandama» — Pýlatova Vısola, Nurjamal Keńes, Klara Joldasbekova, pedıatrııa mamandyǵy boıynsha Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń rezıdentteri (2 jyl).Aıta keteıik, úzdik baıandamalar men ǵylymı maqalalar Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵyna qarasty «Pedıatrııa jáne bala hırýrgııasy» ǵylymı jýrnalynda jarııalandy. Jýrnal ǵylymı qyzmetterdiń nátıjelerin jarııalaý úshin QR ǴBM-niń Ǵylym jáne bilim salasyn qadaǵalaý komıtetimen usynylǵan, sondaı-aq Reseılik ǵylymı dáıeksóz alý ındeksi (RINS) málimetter bazasyna kiredi.