21 mamyrda Latvııanyń bas shahary – Rıgada shaıbaly hokkeıden álem chempıonatynyń shymyldyǵy túriledi. 6 maýsymǵa deıin sozylatyn dúbirli dodada 16 komanda baq synaıdy. Bul jarysqa Eýropanyń Fınlıandııa, Shvesııa, Reseı, Chehııa, Shveısarııa, Norvegııa, Danııa, Germanııa, Ulybrıtanııa, Belarýs, Latvııa, Italııa jáne Slovakııa elderi qatyssa, Amerıkadan Kanada men AQSh kelgeli otyr. Al Azııa qurlyǵynan jalǵyz Qazaqstan quramasy ǵana óner kórsetý qurmetine ıe boldy.
Negizi aıtýly jarysty Belarýs pen Latvııa birigip uıymdastyrýǵa tıis edi. Bul sheshim 2017 jyly Germanııanyń Keln qalasynda ótken Halyqaralyq shaıbaly hokkeı federasııasynyń kongresinde qabyldandy. Alaıda osy sport túriniń tizginin ustaǵan azamattar Belarýs elindegi saıası jaǵdaıdy eskere otyryp, bastapqy ustanymynan bas tartty. Osylaısha, álem chempıonatynyń jalaýy Baltyq jaǵalaýynda jelbireıtin boldy. Básekeler 10 226 kórermendi syıdyra alatyn «Rıga Arena» jáne 6 myń adamǵa eseptelgen Olımpıadalyq sport ortalyǵynda ótedi.
Qazaqstannyń hokkeıshileri V tobynda óner kórsetedi. Qarsylastarymyz – Kanada, Fınlıandııa, AQSh, Germanııa, Latvııa, Norvegııa, jáne Italııa quramalary. Bul komandalar arasyndaǵy favorıtter alǵashqy úsheýi ekeni daýsyz. Jasyratyny joq, Úıeńki japyraqtar men Sýomı eliniń ókilderi jáne amerıkalyqtarǵa qarsylyq kórsete almaıtynymyz anyq. Ýaqyt ozǵan saıyn qarqyny kúsheıip kele jatqan nemistermen de tiresý qıyn bolady. Al Latvııa, Norvegııa jáne Italııamen teń dárejede aıqasýǵa bizdiń jigitterdiń shama-sharqy jetedi dep oılaımyz.
A tobynda Reseı, Shvesııa, Chehııa, Shveısarııa, Slovakııa, Danııa, Ulybrıtanııa jáne Belarýs kúsh synasady. Ár toptyń úzdik tórt komandasy shırek fınalǵa joldama alady. Odan keıin ádettegideı jartylaı fınal, qola medal úshin tartys jáne aqtyq saıys.
Tarıhqa zer salsaq, álem chempıonaty sonaý 1920 jyldan beri uıymdastyrylyp kele jatqanyn ańǵaramyz. Bir ǵasyrlyq tarıhy bar jarysta eń kóp júldeni Kanada quramasy oljalady. Úıeńki japyraqtar eliniń jigitteri 26 márte teńdessiz dep tanyldy. Kelmeske ketken KSRO-nyń hokkeıshileri 1954-1991 jyldary atoı saldy. Sol aralyqta 35 márte uıymdastyrylǵan dúnıejúzilik dodanyń 22-si Keńes Odaǵy oıynshylarynyń jeńisimen aıaqtaldy. Sondaı-aq Chehııa (Chehoslovakııany qosa alǵanda) – 12, Shvesııa – 11, Reseı – 5, Fınlıandııa – 3, AQSh – 2 jáne Slovakııa men Ulybrıtanııa –1 retten bas júldeni ıelendi.
Sanaýly kúnderden keıin 84 márte jalaýyn jelbiretkeli otyrǵan jaýapty jarysta osal qarsylas joq. Joǵaryda bizdiń jigitterge Kanada, Fınlıandııa jáne AQSh-tyń qarqynyna shydas berý óte qıyn bolatynyn ashyq aıttyq. О́ıtkeni bul elderdiń jeńispen órilgen tamasha dástúr, talaı jyldar boıy qalyptasqan keremet júıe, myqty bapkerlik mektebi bar. Qazirgi kezde de olardyń oıynshylary muz aıdyndarynda jasyndaı jarqyldaýda. Germanııa álem chempıonattarynda tórt ret (2 kúmis+2 qola) jeńis tuǵyryna kóterilse, Eýropa birinshilikterinde segiz júlde (2 altyn+4 kúmis+2 qola) aldy. Bul tabystarǵa nemister HH ǵasyrdyń alǵashqy jartysynda qol jetkizgen. Sońǵy ret olar 1953 jyly kúmis medaldy enshiledi. Biraq soǵan qarap, qazirgi ýaqytta Germanııany «qalpaqpen uryp alamyz» degen oı týyndamaýǵa tıis. О́ıtkeni 2018 jyly Phenchhanda alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynda nemisterdiń kúlli jankúıerlerdi aýyzdaryna qaratyp, kúmis júldeni oljalaǵany esimizde. Osy jaıttyń ózi-aq, Germanııa hokkeıshileriniń myqtylyǵyn aıqyn ańǵartsa kerek.
Al qalǵandaryn qapy qaldyrýǵa bolady. Máselen, Norvegııa hokkeıi óziniń órleý kezeńin ótken ǵasyrdyń bel ortasynda basynan keshirdi. 1951 jyly olar Fransııada ótken álem chempıonatynda tórtinshi orynǵa taban tiredi. Sol kezderi táp-táýir nátıjelerge qol jetkizdi. Kóp uzamaı el hokkeıi toqyraýǵa ushyrady. Tek toqsanynshy jyldary ǵana norvegııalyqtar qaıta eńse tikteı bastady. 2006 jyldan beri Skandınavııa túbeginiń túlekteri elıtalyq topta úzdiksiz óner kórsetýde. 2011 jyly Slovakııada shymyldyǵy túrilgen jarysta altynshy orynǵa jaıǵasty. Ázirge norvegterdiń eń úzdik nátıjesi osy.
Italııa quramasyn myqtylar sanatyna qosa almaımyz. 1953 jylǵy álem chempıonatynda olar tórtinshi oryn aldy. Olar odan basqa eleýli nátıjelerge qol jetkize alǵan joq. Apennın túbeginiń túlekteri sońǵy ýaqytta birde A dıvızonynda, endi birde V dıvızıonynda baq synaýda. 2019 jyly Slovakııada ótken jarysta ıtalııalyqtar 14-oryndy qanaǵat tutty.
Latvııa hokkeıshilerine de osy kúnge deıin bıik belester baǵynǵan emes. Olımpııa oıyndaryna bes márte qatysqan olar 2014 jyly Sochıde shırek fınalǵa deıin jetip, úzdik segiz ujymnyń qataryna qosyldy. Álemdik dodada 31 márte boı kórsetip, bes ret shırek fınalda oınady. Eń úzdik kórsetkishi – 7 oryn (1997, 2004, 2009 jyldary). Osydan eki jyl buryn Slovakııada Baltyq jaǵalaýynyń ókilderi 10 satyǵa jaıǵasty. Desek te latyshtardyń jarys qojaıyndary ekenin esten shyǵarmaǵan abzal. Al óz elinde ótetin jarystarda árbir komanda óz jankúıerlerin qýantý úshin baryn salatyny anyq.
Qazaqstannyń órenderi álem chempıonatynda segiz ret sheberlik baıqasty. О́kinishke qaraı, sol jarystardyń birde-bireýinde eleýli nátıjege qolymyz jetpedi. Tórtkúl dúnıeniń myqtylary bas qosqan jarysta jerlesterimiz mynadaı oryndardy ıelendi: 1998 jyl – 15-oryn, 2004 jyl – 13-oryn, 2005 jyl – 12-oryn, 2006 – 15-oryn, 2010 jyl – 16-oryn, 2012 jyl – 16-oryn. 2014 jyl – 16-oryn jáne 2016 jyl – 16-oryn.
Reseıde ótken jarysta sońǵy satyda qalyp qoıǵannan keıin otandastarymyz birazǵa deıin elıtalyq topqa qosyla almaı júrdi. 2017 jyly Ýkraınada Aýstrııa men Ońtústik Koreıaǵa ese jiberip, úshinshi orynda qalyp qoıdyq. 2018 jyly Majarstanda dál sol mejeden asa almadyq. Bul joly Ulybrıtanııa men Italııa aldymyzdy orady. Tek 2019 jyly Nur-Sultanda uıymdastyrylǵan jarysta bizdiń jigitter Belarýs, Ońtústik Koreıa, Slovenııa, Majarstan jáne Lıtvany artqa tastap, myqtylar tobyna qosyldy. Sol tabystyń arqasynda 2020 jyly Shveısarııada shymyldyǵy túriletin dúbirli dodada kúsh synasýǵa tıis edik. Alaıda jer-jahandy jaılaǵan koronavırýstyń kesirinen aıtýly báseke ótpeı qaldy. Sondaı-aq Qazaqstan quramasy 1998 jyly Naganoda alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynda shırek fınalǵa jetip, 2006 jyly Týrınde toǵyzynshy oryndy enshilegenin aıta ketsek, esh artyqtyǵy joq.
Sońǵy álem chempıonaty osydan eki jyl buryn Slovakııanyń Bratıslava men Koshıse qalalarynda ótti. Bul jarysta Fınlıandııa quramasynyń qarqynyna eshkim shydaı almady. Sýomı eliniń saıypqyrandary fınalda Kanadany 3:1 esebimen qapy qaldyrdy. Úshinshi oryn úshin tartysta Reseıdiń baǵy jandy. Býllıt soǵý barysynda olar Chehııadan basym tústi – 3:2. Jarys qorytyndysy boıynsha mergender kóshin Shvesııanyń sańlaǵy Vılıam Nıýlander bastady. 22 jastaǵy daryndy jas qarsylastar qaqpasyn 8 márte dál kózdep, 13 ret nátıjeli pas berdi. Sondaı-aq reseılik Andreı Vasılevskıı (qaqpashy) men Nıkıta Kýcherov (shabýylshy) jáne chehııalyq Fılıp Gronek (qorǵaýshy) túrli atalym boıynsha arnaıy syılyqtardy ıelendi. Al eń qundy oıynshy ataǵy 26 jastaǵy Kanadanyń myqtysy Mark Stoýnǵa buıyrdy.
Eń sońynda aıta ketetin bir jaıt – bıyl I dıvızıonda álem chempıonaty uıymdastyrylmaǵandyqtan, eń sońǵy oryn alǵan komanda da joǵary dıvızıondaǵy ornyn saqtap qalady, ıaǵnı tómenge syrǵymaıdy.