Uly Otan soǵysynyń qaharmany, aty ańyzǵa aınalǵan ushqysh Baıtursyn Esirkepovti bylaıǵy el bile bermeıdi. Qoldaǵy qujattarǵa súıensek, erjúrek jaýynger, gvardııa kapıtany 1917 jyly Almaty oblysy Taldyqorǵan aýdanynyń Taldyaryq aýylynda týǵan eken. Maıdan kezinde ol búıirinde «Sovettik Qazaqstan úshin» degen jazýy bar PE-2 bombylaýshy ushaǵyn basqarsa, onyń shtýrmany Kades Imashev, atqysh-radısti Tólebaı Tajıev degen azamattar bolypty.
B.Esirkepov Sývorov polkiniń 127-shi gvardııalyq bombalaýshy avıasııasynyń Borısov ordendi eskadrılıa komandıriniń orynbasary mindetin atqaryp júrgen tusta, ıaǵnı ol 1945 jyly 7 maýsymda Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna usynylady. Resmı qujatta: gvardııa kapıtany Esirkepov 1941 jyldyń shilde aıymen 1945 jyldyń mamyr aıy aralyǵynda 174 dúrkin jaý shebine ushyp shyǵyp, jaýyngerlik mindetin oıdaǵydaı atqarsa, tapsyrmanyń 25 ushý mindetin «SB» ushaǵymen, 149 ushýdy «PE-2» ushaǵymen júzege asyrǵany týraly málimet bar. Osyndaǵy ushý mindetiniń 76-syn ushý tobynyń jetekshisi retinde atqarsa, 52 dúrkin toǵyzdyq quramynda, 46 dúrkin óz ekıpajymen tek jaý áskerin barlaý maqsatynda ushyp shyqqan eken.
Osy oraıda, Esirkepov birneshe ret óz ekıpajymen ólim qaýpine tap bolsa da, alǵan betinen qaıtpaı, jaýyngerlik mindetin oryndap shyqty. Ol óziniń ójettigi men tapqyrlyǵynyń arqasynda árdaıym jeńiske jetip, bólimshege qaıta oralyp, jaýyngerlik jumysyn jalǵastyrdy. Erjúrek ushqysh jaý tylyn barlaý kezinde áskerı qundy málimetter alyp keldi. Oǵan qaqaǵan aıaz ben aptap ystyq Otan aldyndaǵy boryshyn atqarýǵa bóget bola alǵan joq.
Dańqty ushqysh 1941-1942 jyldary Mınsk, Gomel, Brıansk úshin bolǵan áýe shaıqastarynda kúnine 5-6 dúrkin jaýyngerlik mindet júktep, onyń bárin tyńǵylyqty atqaryp shyqty. 1943 jyly Stalıngrad túbinde nemis áskerlerin talqandaý kezinde jáne Kýbanda, Msensk, Spas-Demensk, Elnıý, Smolensk qalalary úshin bolǵan shaıqastarda gvardııa kapıtany aıryqsha erlik pen batyldyq tanytty.
1944-1945 jyldary Orsha, Vıtevsk túbeginde nemis áskerlerin talqandaý kezinde jáne Borıs, Shaýlıaı, Mıtava, Memel, Kenıgsberg, Zemland túbeginde bolǵan shaıqastarda B.Esirkepov aldyna qoıylǵan jaýyngerlik mindetterdi joǵary deńgeıde oryndap, shynaıy batyldyq tanytty.
Ásirese Orsha qalasyn azat etý kezinde PE-2 ushaqtary kolonnasynyń quramyndaǵy jetekshi býyn bolyp, 1944 jyldyń 25 maýsymynda nemis jaıaý ásker dıvızııasynyń shtabyn, janar-jaǵarmaı qoımasyn joıdy, temir joldy isten shyǵardy. 1944 jyldyń 26 shildesinde PE-2 ushaqtary toǵyzdyǵy quramynda bólim jetekshisi mindetin atqaryp, Eleıa pýnktinde temir jol jáne tas jol qıylysyn bombylady. 1944 jyldyń 15 qyrkúıeginde PE-2 ushaqtarynyń toǵyzdyq quramynda Iesava temir jol stansasynda ornalasqan jaýdyń tankterin 1300 metr bıiktikten bombylap, oq-dári bazasyn jardy. 1944 jyly 16 qyrkúıekte Esirkepov basqarǵan ushý ekıpajy Týkýms temir jol stansasyn bombylady. Nátıjesinde, bul stansa uzaq ýaqyt boıy tolyǵymen isten shyǵarylyp, temir jol qatynasy toqtatyldy. 1945 jyldyń 6-8 sáýiri kúnderi Kenıgsberg qalasynda PE-2 ushaqtarynyń toǵyzdyǵyna jetekshisi bolyp 4 ret tabysty ushýlar jasasa, 1945 jylǵy 13 sáýirde Zemland túbegindegi Vashınen tirek pýnktin shabýyldady. 1945 jyldyń 15 sáýirinde nemis dıvızııasynyń shtab-páteri ornalasqan folvaroh Brýhty bombylaýǵa qatysty. 1945 jyly 24 sáýirde Pıllaý qalasynyń shet jaǵynda ornalasqan jaýdyń tirek núktesin shabýyldady. 1945 jyly 8 mamyrda Kýrland túbegindegi Ilmaıa temir jol stansasyna shabýyl jasady.
Sóıtip, Don, 3-shi Belarýs, 1-shi Baltyq jaǵalaýy jáne Lenıngrad maıdandarynda kórsetken erligi úshin gvardııa kapıtany Esirkepovke Keńes Odaǵynyń Marshaly, Joǵarǵy Bas qolbasshysy joldas Stalınniń buıryqtarynda 12 ret jáne maıdan men armııa buıryqtarynda 4 ret alǵys jarııalandy. Otan soǵysynda nemis basqynshylarymen shaıqastaǵy tapsyrmalardy úlgili oryndap, erligimen kózge túsken Esirkepov eń joǵary memlekettik marapat Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna laıyq delingenimen, bul ataq buıyrmaı «Qyzyl Tý» ordenimen marapattaldy.
Berik ÁBDIǴALIULY,
tarıhshy, Parlament Májilisiniń depýtaty