Qulaq qalqany jetilmeı týǵan balalarǵa operasııa jasaýdy qolǵa alyp, zamanaýı ádisterdi óz tájirıbesinde paıdalanyp júrgen bilikti maman, «Aqsaı» respýblıkalyq klınıkalyq balalar emhanasynyń dárigeri, bet-jaq jáne moıyn hırýrgi Narıman Satylǵanov elimizde estý múshesinde kemistigi bar balalardyń kómekke muqtaj ekendigin aıtady.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń derekteri boıynsha respýblıkada 180 myńnan astam bala qulaq jáne emizik tárizdi ósindi aýrýlaryna shaldyqqan. Bul jalpy balalar aýrýynyń 3 paıyzyn qurasa, týa bitken kemistigi barlar 160 myńnan, atrezııa men mıkrotııa patologııasymen týylǵandar 600-den asady. Al eki jaqty atrezııamen 60-tan astam bala tirkelgen.
Mıkrotııa – qulaq qalqanshasynyń damymaı qalýynan órbıtin aýrý. Mundaıda qulaq qalqanshasynyń kólemi kishireıip, deformasııalanǵan bolýy nemese múldem bolmaýy da múmkin. Bul kemistik jańa týǵan 8-10 myń balanyń birinde ǵana kezdesedi. Ádette, mıkrotııa atrezııamen, ıaǵnı estý kanalynyń bolmaýymen qatar kezdesetin jaǵdaılar kezdesedi. Osynyń saldarynan balalardyń sóıleý, kórý qabileti jáne ıntellektýaldy damýy tejeledi. Medısına derekteri boıynsha mıkrotııanyń 3 túri tirkelgen. Onyń 90 paıyzynda balanyń bir qulaǵy ǵana jetilmeı týady. Kóptegen zertteýlerde osyndaı patologııalyq jaǵdaılarda qurylymy, anatomııalyq jáne genetıkalyq turǵyda baılanys bolatyndyǵy dáleldengen.
Bilikti maman sońǵy on jyldan astam ýaqyttan beri týabitti patologııalardy emdep, osy baǵyttaǵy tájirıbesin ári qaraı jetildire túsýde. Operasııa barysynda adam qabyrǵasynan alynǵan materıaldan qulaq qalqany jasalady. Elimizde mundaı patologııasy bar balalardyń birazy birjaqty atrezııaǵa shaldyqqandar, ıaǵnı ekinshi qulaǵy estıtinder. Atrezııa estý tútigin ashýmen baılanysty bolsa, mıkrotııa jaǵdaıynda qulaqtyń syrtqy bóligine ota jasalady. Dáriger atap ótkendeı, mundaı otalardy bir ret jasaýǵa bolady. О́kinishke qaraı, elimizde tehnıkalyq turǵydan óte kúrdeli otany jasaý ádisin oqytýdyń shyǵyndary qarjylandyrylmaıdy. Qazirgi kezde mıkrotııa men atrezııaǵa shaldyqqan qazaqstandyq balalardy ata-analary (týa bitken nemese qulaq kanaldarynyń keıinnen bitelip qalýy) shetelderde emdetýge májbúr bolyp júr. Qazaqstanda bul baǵyt jaqsy damymaǵandyqtan, qulaqsyz júrgen eresekter de kezdesedi eken. Al bilikti hırýrgtiń balalar men eresekterge operasııa jasaý úshin tıisti lısenzııasy bar. Mundaı operasııalar Amerıkada – 100 myń, al Eýropada shamamen 60-70 myń dollar turady.
Qulaqsyz ómirge kelgen balalarǵa úmit otyn jaǵyp, zamanaýı ádisterin qoldanyp júrgen N.Satylǵanov qyrýar qarajatty shetelge shashqannan góri, balalardy elimizde emdetip, kerisinshe shetelden keletin naýqastardy qabyldaıtyn deńgeıge jetý kerektigin aıtady. Sonymen birge erin jyryǵy, tańdaı isigi sııaqty týa bitti ózge de patologııalardy emdep júrgen ol mundaı ota túrlerin jasaý jaýapty is bolǵandyqtan, bul baǵytty zerttep, biliktiligin arttyryp otyrýdyń ózindik qıyndyǵy bar ekenin de alǵa tartty.
Qazirgi kezde N.Satylǵanovtyń esimi shetelderde qoldanylatyn ozyq tásilderdi ıgerip, otandyq medısınaǵa jańa lep ákelgen bilikti maman retinde tanylyp keledi. «Júre kele qulaq tesigine de ota jasaýdy qolǵa almaq oıymyz bar», degen tájirıbeli hırýrg qulaq patologııasymen ómirge kelgen balalarmen qatar eresekterge de qabyrǵa shemirsheginen qulaq jasaý ádisin qolǵa alǵan. Mundaı kúrdeli otalardy jasaý úshin sheberlik saǵattary, semınarlar men kýrstardan ótip, qajetti oqýlyqtar, vıdeolar paıdalanýdyń mańyzy zor.
Eýropa tájirıbesinen mashyqtanǵan maman qabyrǵadan alynǵan materıaldyń ázirge kosmetıkalyq turǵyda jasalatyndyǵyn aıtady. Jańadan jasalǵan qulaq áýelde bas múshesine jabystyrylyp, bir jyldan keıin ajyratyp, qaıta qulaq etip tigiledi. Al qabyrǵada eshqandaı ózgeris bolmaıdy. Búginde mundaı operasııa túri kórshi Reseıde de keńinen qoldanys taba bastady. Al AQSh pen Eýropa hırýrgteri bul baǵytta Qazaqstannan kósh ilgeri ketken.
On jyldan bergi aralyqta Taldyqorǵan Shymkent, Aqtóbe, Atyraý Oralda týa bitti jyryq erin men tańdaısyz týǵan balalardy emdeýge baılanysty keńester berip júrgen bilikti maman moıyn men jaqty túzetý operasııalarymen qatar qaterli emes isik túrlerin emdeýde jylyna ártúrli baǵytta 200-den astam ota jasaıdy. Aldaǵy ýaqytta ústińgi jáne astyńǵy jaq súıekterine ortognatıkalyq ota jasaýdy josparlap otyrǵan hırýrg dentaldy ımplantasııa boıynsha Shanhaıda, Koreıada bilim alyp, Latvııada ótken ortognatıkalyq hırýrgııa sımpozıýmyna qatysyp qaıtqan. Reseıde gemangıomany lazermen emdeý tájirıbesin meńgergen. Ol ári balalar bas súıek dárigeri, ımplantolog.
Qoly shıpaly, júregi darqan aq halatty abzal jandy qala turǵyndary ǵana emes, elimizdiń barlyq óńirinen de izdep keletinder sany artyp keledi. Qazirdiń ózinde bilikti dárigerdiń keńesi aldy Qytaı, jaqyny Qyrǵyzstan, О́zbekstan elderinen kelgen syrqattarǵa shıpa bolýda. Al elimizde týabitti patologııamen kezekte turǵan balalar otandyq dárigerlerdiń osy baǵyttardaǵy zamanaýı jetistikterine úmit artady.
ALMATY