El egemendiginiń eńseli otyz jylynda qazaq óneri men órkenıeti, ádebıeti men mádenıeti erekshe jandanyp, tyń serpin alǵany anyq. Ulttyq ónerimiz jańasha damyp, zamanaýı deńgeıge kóterildi. Táýelsiz elimizdiń talantty ul-qyzdary qazaqstandyq mýzyka mádenıetiniń búkil baılyǵyn óz bıiginde kórsetip, dúnıe júzine pash etýde. Bir Dımashymyz arqyly búkil bir urpaqtyń beınesin qalyptastyrdyq. Sondaı-aq Respýblıkamyzdyń iri megapolısterinde boı kótergen jańa mádenıet nysandary Úkimet tarapynan qoldaý taýyp, qarqyndy jumystar atqaryp, talantty ónerpazdarymyzdyń qalyptasýyna barynsha jaǵdaı jasaýda.
Aıtalyq, mádenıet pen órkenıettiń mekeni bolǵan Alataýdyń bókterinde jýyrda dúrkirep ótken óner sherýi óz qatysýshylaryna erekshe áser syılady. Byltyr birinshi ret Nur-Sultan qalasynan bastaý alǵan «Sálem, Elorda!» respýblıkalyq óner festıvali bıyl Almatyda jalǵasyn tapty. Sol úsh kúnniń umytylmas sátterin is-sharanyń basy qasynda júrgen mamandardyń sózimen jetkizýdi jón kórdik.
Ǵazıza ǴABDRAHYMOVA,
Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasy dırektorynyń orynbasary:
– El Táýelsizdiginiń 30 jyldyq mereıtoıy men jyr alyby Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵyn jalaý etken óner festıvalin bıyl Almatyda fılarmonııanyń bazasynda ótkizýdegi basty maqsat ne?
– Almaty jáne Almaty oblysy - jer jánnaty Jetisý óńiri óner men mádenıetke tunǵan kóptegen tarıhı-mádenı nysandardyń, rýhanı qundy jádigerlerdiń ornalasqan mekeni, jyr alyby Jambyl babamyzdyń týǵan topyraǵy. Sondaı-aq 85 jyldan asa baı tarıhy bar elimizdegi eń úlken mádenıet mekemeleriniń biri Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasy tutas bir dáýirdiń, qazaq óneriniń ótkeni men búgininiń aınasy. Quramynda Nurǵısa Tilendıev atyndaǵy akademııalyq folklorlyq-etnografııalyq «Otyrar sazy» orkestri, Memlekettik akademııalyq sımfonııalyq orkestri, B.Baıqadamov atyndaǵy memlekettik hor kapellasy, Memlekettik úrmeli aspaptar orkestri syńdy iri ári bedeldi ujymdar, álemge tanymal solıster, jeke oryndaýshylar, talantty mýzykanttar, sonymen qatar, dybys jáne jaryq qoıýshy tehnıkter, rejısser-prodıýserler, myqty menedjerler, kostıýmerlik seh jáne ákimshilik-basshylyq qyzmeti jumys jasaıdy. Bul degenińiz, bilikti mamandar shoǵyrlanǵan shoqtyǵy bıik qarashańyraqtyń óńirlerden kelgen qatysýshylarǵa kásibı deńgeıde úıreteri men bereri kóp degendi dáleldeıdi. Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń tikeleı qoldaýymen jobany úılestirýshi «Qazaqkonsert» memlekettik konsert uıymy» janyndaǵy «Respýblıkalyq konserttik-gastroldik qyzmet ortalyǵynan festıval jalaýyn úlken jaýapkershilikpen qabyldap, is-sharalardyń jaqsy ótýine fılarmonııa ujymy uıytqy boldy. Keleshekte Qazaqstannyń basqa qalalarynda ótkizý josparda bar.
– Osy festıvaldiń jalpy jón − jobasy týraly tolyq aıtyp berińizshi.
– Aýyldar men aýdandardaǵy mádenıet úılerinde ózińiz bilesiz, sahnany bezendirý, mýzykalyq aspaptardy jańartý, sahnalyq kıim tiktirý máselelerinen bólek sıfrly tehnıkanyń, jaryq jáne dybys qurylǵylarynyń tapshylyǵy bar nemese oblys ortalyqtaryndaǵy konserttik zaldarda qoıylǵan sońǵy úlgidegi qurylǵylardyń tilin jetik biletin mamandar jetispeı jatady. Osy úsh kúnge ulasqan óner sherýi eń aldymen Qazaqstannyń óńirlerinen kelgen mádenıet salasy qyzmetkerleriniń ózara tájirıbe almasýyna, rýhanı-shyǵarmashylyq turǵydan olardyń kásibı sheberligin damytýǵa, óńirdegi mádenıet uıymdarynyń ımıdjin arttyrýǵa jáne Almaty oblysynyń negizgi obektilerine at basyn tirep, shyǵarmashylyq sholý jasaýǵa mol múmkindik týdyrdy. Oblys, aýdan, qala deńgeıindegi oryndaýshylar men qyzmetkerlerdiń basyn biriktirgen osynaý óner sherýine elimizdiń barlyq oblystarynan júzge jýyq qatysýshy keldi. О́ńirlerden kelgen oblystyq fılarmonııa men aýdandyq mádenıet úıleriniń ónerpazdary, menedjerleri, jaryq jáne dybys qoıýshy tehnıkteri, rejısserleri, kórkemdik jetekshileri men ákimshilik qyzmetkerleri úshin arnaıy sheberlik sabaqtary ótkizildi. Jobanyń utymdy tusy da osy dep esepteımin. Jóni de, josyǵy da bólek bul festıvalge kelgen qonaqtardyń kózderindegi óz kásibine degen mahabbaty men jańashyldyqty úırenip-bilýge degen yqylas-nıetteri bizdi qatty tolqytty. Olardyń myqty mamandardyń sheberlik sabaqtarynan alǵan áserleri men tyń dúnıelerge degen tańdanystaryn eki aýyz sózben jetkizý múmkin emes.
– О́ńirlerden kelgen qatysýshylar iri ujymdarmen bir sahnada jumys jasady, daıyndyq barysyndaǵy erekshe sáttermen bólisseńiz.
– Nurǵısa Tilendıev atyndaǵy akademııalyq folklorlyq-etnografııalyq «Otyrar sazy» orkestri men Memlekettik akademııalyq sımfonııalyq orkestriniń súıemeldeýimen fılarmonııanyń úlken sahnasynda festıvaldiń qorytyndy konserti ótti. О́ńirlerden kelgen ónerpazdar tanymal tulǵalarmen, Fılarmonııanyń jáne Qazaqkonserttiń beldi solısterimen birge án shyrqady, kúı tartty. Buǵan deıin iri orkestrlermen jumys jasap kórmegen jeke oryndaýshylar ózderi úshin kóp jańalyq ashty der edim. Sebebi jeke daýysta óz erkindigimen notasyz óner kórsetip júrgen oryndaýshy úshin bútin bir orkestrdiń súıemeldeýinde dırıjerdiń jetekshiligine baǵyna otyryp óner kórsetý ońaı bolǵan joq. Kóp daıyndyq jasaldy, sahna jáne suhbat berý mádenıetinen sabaqtar berildi, ujymmen jumys jasaý joldary úıretildi, rejısserdi tyńdaý, túsirilim barysynda tus-tustaǵy kameralarǵa jumys jasaý, orkestrdi seziný, dırıjerge baǵyný - festıval qatysýshylarynyń kópshiligi úshin úlken tájirıbe boldy. Orkestrdiń dybys úndestiginiń ereksheligi óńirlerden kelgen ónerpazdardyń delebesin qozdyryp, shabytyn sharyqtatqanyn kórermenniń ystyq yqylasynan-aq baıqaýǵa bolady. Jalpy qyzyǵy men shyjyǵy qatar júretin bul salanyń tizbektep aıtar tustary óte kóp qoı. Eń bastysy eńbegimiz esh ketpegenin, qatysýshylardyń alǵysyn alǵanymyzdy maqtanyshpen aıta alamyn. Sheberlik sabaqtarynyń qorytyndysy boıynsha barlyq qatysýshylarǵa biliktilik sertıfıkattary tabystaldy.
Jandos OMAROV,
Kenen Ázirbaev atyndaǵy Jambyl oblystyq fılarmonııasy dırektorynyń orynbasary:
– Buǵan deıin oblystyq fılarmo-nııalar arasynda shyǵarmashylyq baılanys az boldy. Úlken ujymdarmen, tanymal tulǵalarmen bir sahnada óner kórsetý ekiniń birine buıyrmaıtyn edi. Osy festıval aıasynda yntymaqtastyq pen áriptestik qarym-qatynasty jandandyrý joldaryn keńinen talqylap, elimizdegi mádenıet mekemeleri ózara ortaq memorandýmǵa qol qoıdy. Birqatar konferensııalar barysynda talqylanǵan ózekti máseleler bizderge ár óńirdiń jumys jasaý ádis-tásilderin, zamanaýı tájirıbelerdi utymdy paıdalaný joldaryn bilýge septigin tıgizdi. Konserttik baǵdarlama qurý jáne ssenarıı men rejıserlik jumystardyń artyq ne kem tustaryn ajyratý boıynsha kóp dúnıelerdi kókeıimizge túıdik. Bizge osyndaı múmkindik jasaǵan uıymdastyrýshylarǵa rızashylyǵymdy bildiremin.
Qarlyǵash ÁJIEVA,
rejısser, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri:
– Kásibı rejısser retinde óz kózqarasymdy bildiretin bolsam, bul jobany uıymdastyrý óte ózekti der edim. Nege deseńiz, kóptegen óńirlerdegi konserttik mádenı mekemelerde rejısser qyzmeti joq, bar bolsa onyń baǵasyn bilmeıdi, talabyna baǵynbaıdy. Kez-kelgen ujymda mindetti túrde bul maman bolýy kerek dep sanaımyn. Sondaı-aq ár oblystyń óz qorjynynda mol repertýary bar. Solardy qoldana otyryp, budan da joǵary dárejede konserttik baǵdarlama jasaýǵa bolady.
Festıval qatysýshylary, osy úsh kúnniń ishinde meniń balalarymdaı bolyp ketti, olar óz jumystaryndaǵy qıynshylyqtardy aıta otyryp, olardan shyǵý joldaryn talqyladyq, keleshekke kóptegen josparlar qurdyq. Almatynyń tynys-tirshiligin, pandemııa jaǵdaıyndaǵy shyǵarmashylyq adamdardyń jańasha baǵyt alyp qalaı jumys jasap júrgenin jáne qaladaǵy kóptegen óner keńistikterin kórsetýge tyrystyq. Jalyndap turǵan jas ári talantty áriptesterimmen tanysqanyma baqyttymyn jáne osy alǵashqy tanystyǵymyz sońǵy bolmaıtynyna senemin.
ALMATY