Sózderdiń týýy, ómir súrýi, ólýi – ózinshe bir sıkl. Ár dáýirdiń óz sózi, sol zamannyń syny men sıpatyn ashatyn, sana aǵyny men kóńil kúıin beretin sózder bolady. Belgili bir sózder óz kezeńimen birge paıda bolyp, sol kezeńmen birge qumǵa sińgendeı, qurdymǵa ketkendeı joǵalyp jatady. Jańa ıdeıalar, jańa tehnologııalar jańa uǵymdardy týdyrady.
Ár sózden sony týdyrǵan dáýirdiń úni estilip turatyndaı. Ár sóz óz dáýiriniń tańbasyna aınalatyndaı.
1879 jyly Peterborda jaryq kórgen «Kırgızy. Istorıcheskıı ocherk ı narodnyı harakter» degen kitapta sol zamandaǵy qazaqtyń amandasý, esendik surasýy da jazylady. Sonda erekshe bir sózge ushyrastyq. Ol – laý (kólik) sózi. Árıne, bul sóz ótken ǵasyrlarda (HIH, HH) qoldanysta boldy, kórkem ádebıetke endi. Mysaly, «Abaı jolynda» «Artynda qalyp, maıyrǵa ergen laýshydaı qashanǵy tekirekteımiz» dep qoldanady Muhtar Áýezov. Biraq bizdi qyzyqtyrǵany laý sóziniń qos sózdiń quramyna enip, amandyq surasýda qoldanylýy edi. Joǵarydaǵy tarıhı ocherkte qazaqtardyń «Mal-jan aman ba?», «Bala-shaǵa aman ba?», «At-laý aman ba?» dep hal-jaǵdaı surasatyny jazylady. Biz bul sózdi qazir «At-kólik aman ba?» degen formada qoldanyp júrmiz («At-kólik aman ba? Qaıdan júrsiń?» (Sábıt Muqanov «Botagóz»).
Al laý, at-laý sózderiniń Keńes ókimetiniń alǵashqy jyldarymen birge alysqa uzap ketkenin ańǵaramyz.