Básekelestiktiń bási artsyn

Keshe Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Qarjy mınıstri Baqyt Sultanovtyń qatysýymen Básekelestikti qorǵaý agenttiginiń alqa májilisi bolyp ótti. Májiliste agenttiktiń tóraǵasy Ǵalym Orazbaqov 2013 jyldyń qorytyndylary týraly baıandap, vedomstvo aldynda turǵan jańa mindetter jóninde áńgimeledi. Alqa májilisine Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń ókilderi, Reseıdiń Federaldyq monopolııaǵa qarsy qyzmeti bastyǵynyń orynbasary P.Sý­botın, Belorýssııanyń Ekono­mıka mınıstrliginiń baǵa saıasaty departamentiniń dırektory I.Fomın, sondaı-aq birqatar memlekettik organdardyń basshylary men ókilderi jáne atal­ǵan agenttiktiń qyzmetkerleri qatysty. Elbasynyń «Qazaqstan joly – 2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýyndaǵy salaǵa baılanysty tapsyrmalar jóninde aıtqan agenttik tóraǵasy, mekemeniń ótken jyly atqarǵan jumystaryna toqtaldy. Atap aıtqanda 2013 jyly Bá­se­kelestikti qorǵaý agenttigi 171 tergeý jumystaryn júrgizipti. «2013 jyly agenttik 171 tergeý isin qolǵa alyp, olardy nátıjeli aıaq­tady. Olardyń qatarynda, abonentterdiń kelisiminsiz qo­sym­­sha qyzmetterdi olarǵa júk­­teý boıynsha «Kcell» AQ pen «MobaılTelekomServıs» JShS-ǵa qatysty ákimshilik qu­qyq buzýshylyqqa qatysty is qoz­­ǵaldy. Barlyq ister sottyń qa­raýyna jiberilgen. Al, «Shym­kent Sement» AQ pen «Standart sement» JShS, «Central Asia Cement» AQ, «Býhtarmınskaıa se­­­ment­naıa kompanııa» AQ jáne «Se­ment­nyı zavod Semeı» JShS áre­ketteri sementtiń baǵasyn kó­te­rý maqsatynda jasalǵan, bá­se­­kele­stikke qarsy áreket re­tin­de qaras­tyryldy», dedi Ǵ.Oraz­ba­qov. Munymen birge, naryqtyń 2 sýbek­tisi ákimshilik jaýap­ker­­shilikke tartylyp, bıýdjet­ke 1,6 mln. teńge aıyppul tó­lenip­ti. Basqa ister tigilgen mate­rıaldar sottyń qaraýyna jibe­ril­gen. Mem­lekettik organdar mono­po­lııaǵa qarsy zańnamanyń óte kóp buzylýyna alańdaýshylyq bil­dirip otyrǵan kórinedi. Byl­tyr 44 tergeý jumystary júr­gi­zilgen. Al, burnaǵy 2012 jyly bul kórsetkish 24 bolǵan eken. Osy dáıekti alǵa tartqan tóraǵa saladaǵy jumysty shıratý ke­rek­tigin qadap aıtty. Aıta keter­lik taǵy bir jaıt, 2013 jyly bıýdjetke monopolııaǵa qarsy zańnamany buzǵany úshin túsken aıyppul kólemi 250 mln. teńgeni qurapty. Agenttik turaqty negizde bá­se­kelestikti damytýdy tejeı­tin júıeli problemalardy anyq­taý jáne olardy joıý maqsa­tynda kóptegen sharalardy qolǵa alyp otyr. Ocy kezeńde taý­ar naryqtaryna 36 taldaý júr­gizildi. Nátıjesinde, temir­jol kóligi, azamattyq avıasııa, tele­kom­mýnıkasııa, otyn-ener­getı­ka­lyq keshen salalarynda mono­polııanyń beleń alǵany anyq­­taldy. Júrgizilgen taldaý qory­tyndysy boıynsha Úki­met jáne memlekettik organ­darǵa 30 usynys engizilip, onyń jartysy iske asty, dedi Ǵ.Orazbaqov. Sóıtip, jekele­gen taýar naryqtarynda báse­ke­les­tikti damytý jónindegi jasal­ǵan usynystarǵa toqtalyp ótti. «Qazaqstan áýejaılarynyń tranzıttik tartymdylyǵyn ul­ǵaıtý, sondaı-aq olardyń tabysyn arttyrý maqsatynda agenttik áýejaılar úshin ózge qyzmetten tabys alý quqyǵyna 5%-dyq shekteýdi alyp tastaý jóninde bastama kóterdi. Qazirgi ýaqytta bul istiń oń nátıjeleri kórine bastady. Mysaly, Astana qalasy áýejaıynyń ózge qyzmetten alatyn tabys úlesi 2013 jylǵy tamyz, jeltoqsan aılarynda 2012 jyldyń sáıkes kezeńindegiden 6%-ǵa artqan. Budan basqa, avıa­sııalyq emes qyzmetti damytýmen baılanysty Astana qalasynyń áýejaıy qosymsha jańa qyz­met­terdi engizýdi kózdep otyr. Osyn­daı sharalardy Pavlodar jáne Qyzylorda qalalarynyń áýejaı­larynda da qabyldaý jos­par­lanýda. Eger osy tektes ju­mys­ty ekonomıkanyń basqa salalarynda da júrgizetin bolsaq, onda bul tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń tarıfterin turaqtandyrýǵa kómekteser edi», dedi tóraǵa. Vedomstvo basshysy al­da­ǵy mindetter týraly da aıtty. «Memleket basshysynyń jekeshelendirýdiń ekinshi tol­qy­nyna baılanysty bergen tapsyrmasyn oryndaý aıasynda biz qazir qandaı kásiporyndar básekelestik ortaǵa shyǵarylýy tıis, qandaı kásiporyndar memleket ıeliginde bolýy tıis ekendigin anyqtap ja­tyrmyz. Osy oraıda, agenttik ju­mys toby aıasynda belsendi ju­mystar júrgizýi qajet. Sebebi, naý­ryz aıynda baǵdarlamany usy­nýymyz kerek», dep aıaqtady sózin sala jetekshisi. Májiliste Ulttyq kásipkerler palatasy tóraǵasynyń orynbasary J.Ertilesova, Respýblıkalyq taý-ken óndirý jáne ken-metal­lýrgııa kásiporyndary qaý­ym­das­tyǵynyń atqarýshy dırek­tory N.Radostoves, Eýra­zııa­lyq ekonomıkalyq komıs­sııanyń ókili B.Parsegov saladaǵy túıtkili bar máseleler jóninde sóz sóılep, olardy sheshýge baılanysty óz usynystaryn bildirdi. Baıandamashylardyń pikirine den qoıǵan Úkimet basshysynyń orynbasary Elbasynyń bıylǵy Joldaýynda básekelestikke qa­tys­ty aıtylǵan usynystar men tapsyrmalardy táptishtep shyq­ty. Sóıtip, aldaǵy ýaqytta atqa­rylýǵa tıis mindetterdi naq­tylady. «Vedomstvo júrgizgen taldaý ekonomıkanyń birqatar segmentterinde básekelestiktiń tıisti deńgeıde damymaı otyr­ǵanyn kórsetýde. Bul isti tek agenttik qana emes, barlyq mem­lekettik organdar jumyla júr­gizýi kerek. Osy baǵyttaǵy ju­mystardy bir júıege úılestirý qajet», dedi B.Sultanov. Ol báse­kelestiktiń damýyn tejep tur­ǵan ákimshilik kedergilerge de toq­talyp ótti. Sóıtip, zańnamalyq negizde básekelestiktiń básin arttyra berý kerektigin aıtty. Taýar naryǵyna teń qol­je­timdilikti qamtamasyz etý mańyzdy mindetterdiń biri bolyp tabylady. О́ıtkeni, onyń búgingi yqpaldastyq prosesteri aıasynda ózektiligi artyp otyr. Sondyqtan, memlekettik organ­dar­dyń ishinde, memleket pen bıznes, sondaı-aq úkimettik emes sek­torlardyń arasyndaǵy ózara is-áreket quraldaryn jańartý qajet. Osyǵan baılanysty báse­kelestikti qorǵaý júıesin jetil­dirýge arnalǵan jumystardy tııanaqty jalǵastyrýdy tapsyramyn, dedi B.Sultanov. Nurbaı ELMURATOV, «Egemen Qazaqstan».