Aqtóbe qalasyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń 11-synyp oqýshysy Jadyra Amangeldıeva grek jańǵaǵynyń untaqtalǵan qabyqtarynan ydys jasap shyǵardy. Tabıǵı taza ónimnen jasalǵan jańalyǵy úshin oqýshy avtorlyq quqyq kýáligin de aldy.
Oqýshynyń mektep qabyrǵasynda birneshe jyl boıy tájirıbe júrgizip, jaqsy nátıjege jetýine hımııa pániniń muǵalimi Gúljan Bazaevanyń da kóp kómegi tıgen. Shákirti men ustazy tabıǵı taza ónimnen bir rettik qoldanystaǵy ydystar shyǵaratyn ártúrli elderdiń tájirıbesin zerttegen. Máselen, Reseı Federasııasynda júgeri krahmalynan, Izraılde apelsın qabyǵynan, Meksıkada avokada jemisi súıeginen bir rettik qoldanystaǵy ydystar men qasyq-shanyshqylar satylymǵa shyǵarylyp keledi.
– Jańǵaq aǵashtary elimizdiń ońtústigine jaqsy beıimdelgen. Alaıda biz adam aǵzasyna óte paıdaly osy ónimniń dánin tutynamyz da, jaramsyz bolǵandyqtan qabyqtaryn laqtyryp tastaımyz. Osy máseleniń sheshimi retinde jańǵaq jemisiniń qabyqtaryn kádege asyryp, shıkizat túrinde qoldanyp kórmek boldym, – deıdi jas hımık.
Zııatkerlik mektep oqýshysy balǵa, jańǵaq usatqysh, kádimgi ettartqyshty qoldanyp, hımııalyq qospa arqyly birtekti untaqtalǵan jańǵaq qabyqshalaryn ydys qalybyna keltirip, onyń ydyraýyn baqylaý úshin topyraqqa kómip qoıǵan. Topyraqqa kómgen jańǵaq ydystyń salmaǵy 3,413 g bolsa, bir jyldan keıin odan 1,090 gramm ǵana qalǵan. Sóıtip oqýshy men muǵalimi jańǵaq qabyqtarynan jasalǵan ydystyń plastıkalyq materıalǵa qaraǵanda eki myń ese tez ydyraıtynyn anyqtaǵan.
Búginde Jer sharynda plastık qaldyqtarynan jasalǵan qoqystardy joıý ǵalamdyq úlken máselege aınaldy. О́ıtkeni álemdegi qoqystyń kóp bóligi tabıǵı ydyraýy nashar plastık ydystar men qutylar, paketterden quralady. Salystyra qaraǵanda, dúnıe júzindegi jańǵaq óndirisi jylyna 2,5 mıllıon tonnadan asqanymen, onyń 1 mıllıon tonnadan asatyn qabyqshalary paıdaǵa aspaı jatady. Jadyra Amangeldıeva zertteý jumystaryn aldaǵy ýaqytta da jalǵastyryp, taýaryn bir rettik qoldanystaǵy ydystar óndirisimen aınalysatyn kásipkerlerge usynbaqshy.
AQTО́BE