Qysqy ýnıversıadaǵa daıyndyq qalaı?

Qysqy ýnıversıada 1960 jyldan beri úzdiksiz uıym­das­tyrylyp keledi. Alǵashqy jarys Fransııanyń Shamonı shaharynda ótti. Sodan keıingi básekelerdi Shveısarııanyń Vıllar (1962 jyly), Chehoslovakııanyń Shpınd­lerýv-Mlın (1964, 1978) men Shtrbske-Pleso (1987), Ita­lııanyń Sestrıere (1966), Lıvıno (1975), Bellýno (1985), Aýs­trııanyń Insbrýk (1968), Fın­lıandııanyń Rovanıemı (1970), AQSh-tyń Leık-Plesıd (1972), Ispanııanyń Haka (1981), Bol­garııanyń Sofııa (1983, 1989) jáne Japonııanyń Sapporo (1991) qalalary qabyldady.

Qazaqstannyń stýdentter quramasy atalǵan jarysta 1993 jyldan beri óner kórsetýde. Alǵash ret otandastarymyz Pol­shanyń Zakopanesinde boı kórsetti. Sol jarysta shaıbaly hokkeıshilerimiz ekinshi oryndy ıelendi. Kúmispen kúptelgen komandanyń sapynda Aleksandr Koreshkov, Andreı Troshınskıı, Vıtalıı Tregýbov, Maksım Komıssarov, An­dreı Pche­lıakov jáne taǵy basqa tanymal oı­ynshylar aıshyqty ónerlerimen kózge tústi.

1995 jyly Ispanııanyń Haka qalasynda shaıbaly hokkeıden Qazaqstan quramasyna teń keler komanda tabylmady. Mánerlep syrǵanaýshylardyń juptyq saıysynda Marına Hal­týrına men Andreı Krıý­kov altyn alsa, Elızaveta Strelnıkova men Dmıtrıı Kazarlyga qola me­daldi ıelendi. Osy nátıje arqyly jerlesterimiz jalpy esepte 8-orynǵa kóterildi. Odan keıingi úsh Ýnıversıadada jo­lymyz bolmady. Atap aıt­saq, 1997 jyly Ońtústik Koreıa­nyń Mýdjý, 1999 jyly Slo­va­kııanyń Poprad jáne 2001 jyly Polshanyń Zakopenesinen qur­qol qaıttyq.

2003 jyly Italııanyń sol­tústik-shyǵysynda ornalasqan Tarvızıo dep atalatyn shaǵyn qalada otandastarymyz Qazaq eliniń ánuranyn qaıta shyrqatyp, baıraǵymyzdy bıikte jelbiretti. Apennın túbeginde bizge buıyrǵan alty júldeniń barlyǵyn da shańǵyshylar oljalady. Nıkolaı Chebotko men Svetlana Malahova teńdessiz dep tanylsa, Andreı Golovko – eki jáne Oksana Iаskaıa bir kúmiske qol jetkizdi. Darııa Starostına qola alsa, 4h10 shaqyrymdyq estafetalyq saıysta dál sol mejeden kórindi.

2005 jylǵy Dúnıejúzilik ýnıversıadany Aýstrııanyń Ins­brýk qalasy qabyldady. Jer­lesterimiz bul joly jeti ret jeńis tuǵyryna kóterildi. Bul júldelerdiń barlyǵy da shań­ǵy­shylarǵa tıesili. Jekelegen saıysta Evgenıı Koshevoı men Svetlana Malahova aldyna jan salmady. Erlerdiń 4h10 jáne áıelderdiń 3h5 shaqyrymdyq estafetasynda qazaqstandyqtardyń qarqynyna eshkim shydaı almady. Nıkolaı Chebotko ekinshi orynǵa turaqtasa, Elena Kolomına men Maksım Odnodvorsev úshinshi satyǵa jaıǵasty.

2007 jyly Italııanyń Tý­rıninde qorjynǵa túsken alty júldeniń beseýin shańǵyshylar oljalady. Nıkolaı Chebotko jáne 4h10 shaqyrymdyq estafetada baq synaǵan stýdentterimiz altyn aldy. Elena Kolomına kúmispen kúptelse, Sergeı Che­re­panov pen hokkeıshiler qo­laǵa qol jetkizdi. 2009 jyly Qytaıdyń Harbıninen eńsemiz túsken kúıi oraldyq. 2011 jyly Túrkııanyń Erzýrým qala­synda jerlesterimiz alty már­te jeńis tuǵyryna kóterildi. Anadoly elinde frıstaılshy Darıa Rybalova altynnan alqa taqsa, Denıs Moıseev kúmis me­daldi moınyna ildi. Gennadıı Matvıenko, Aleksandr Osıpov, Denıs Volotka jáne estafetalyq saıysta shańǵyshylar qola júldeni ıemdendi. 2013 jyly Italııanyń Trentınosynda bes júldeniń tórteýi shańǵyshylar quramasyna tıesili. Altyn alǵandar – Tatıana Osıpova men erler estafetasy. Kúmisti en­shi­legender – Mark Starostın men shaıbaly hok­keıshiler. Qolaǵa qol sozǵan – estafetadan áıelder komandasy.

2015 jylǵy jarystyń jalaýy Ispanııanyń Granada jáne Slovakııanyń Shtrbske-Pleso men Osrble qalalarynda jelbiredi. Bul jarysta qazaqstandyq sport­shylardyń juldyzy jar­qyraı jandy. Jerlesterimiz 5 altyn jáne 6 kúmisti ıelenip, jalpykomandalyq esepte úshin­shi orynǵa kóterildi. Top jar­ǵandar qatarynda shańǵyshy Anas­tasııa Slonova (eki ret), frıs­taılshy Iýlııa Galysheva men Petr Kolmakov jáne bıat­lonshy Alına Raıkova syndy stýdentter boldy. Eki altynnan bólek, Slonova taǵy bir kúmisti enshiledi. Sol sekildi Vıktorııa Lanchakova (shańǵy) men Dmıtrıı Reıherd (frıstaıl) jáne shańǵy, bıatlon men shaıbaly hokkeıden Qazaqstan quramasy úzdik úshtikti qorytyndylady.

2017 jylǵy Dúnıejúzilik qysqy ýnıversıadanyń alaýy ásem qala – Almatyda tutan­dy. Alataý baýraıynda uıym­dastyrylǵan dúbirli dodada 56 mem­leketten kelgen 2 myńǵa jýyq úmitker baq synady. Olar sport­tyń 12 túri boıynsha saıysqa túsip, 85 júlde jıyntyǵyn sarap­qa saldy. Básekeler «Almaty Arena», «Medeý», «Shymbulaq», «Ala­taý», «Halyq Arena», «Ta­baǵan», «Suńqar» keshenderi men Balýan Sholaq atyndaǵy sport saraıynda ótti. О́z elimizde ótken jarysta Qazaqstannyń sportshylary tolaǵaı tabysqa qol jetkizip, jalpy esepte ekinshi oryndy oljalady. Qorjynymyz 36 júldemen tolyqty. Onyń 11-i – altyn, 8-i – kúmis jáne 17-si – qola. Komandalyq saıysta jer­lesterimiz Reseıden ǵana qalyp qoıdy.

 Almatyda jalaýy jelbiregen jarysta bıatlonshy Galına Vıshnevskaıa, frıstaılshy Iýlııa Galysheva men Dmıtrıı Reıherd eki retten altyn tuǵyrǵa kóterilse, Alına Raıkova (bıatlon), Ivan Lıýft, Anna Shevchenko men Ol­jas Klımın dýeti (shańǵy), De­nıs Ten (mánerlep syrǵanaý) jáne Janbota Aldabergenova men Baǵlan Ińkárbek dýeti (frıs­taıl) dál sondaı qurmetke bólendi. Galına Vıshnevskaıa, Roman Eremın, aralas estafeta (bıatlon), erlerdiń 4h7,5 jáne áıelderdiń 3h5 shaqyrymdyq estafetasy, Jibek Arapbaeva (frıstaıl), Abzal Ájiǵalıev (short-trek), shaıbaly hokkeıden erler quramasy kúmis medaldi moıyndarynda jarqyratty. Shańǵyshy Anna Shevchenko úsh márte jáne short-trekshi Denıs Nıkısha men frıstaılshy Pavel Kolmakov eki retten qolaǵa qol sozdy. Sondaı-aq Roman Eremın men Anton Pantov (bıatlon), Anna Stoıan men Sergeı M?????? (?????alyshev (shańǵy), Janbota Aldabergenova (frıstaıl), Ekaterına Aıdova (konkı), Nurbergen Jumaǵazıev jáne short-trekten elimizdiń erler men áıelder qurama komandalary sol mejeden kórindi.

2019 jylǵy Ýnıversıadany Reseıdiń Krasnoıarsk qalasy qa­byldady. Sibirdiń qaqaǵan aıa­­zynda Qazaqstanyń sport­shy­laryna bas júlde buıyrmady. Bul joly shańǵyshy Áset Dúı­senov, mánerlep syrǵanaýshy Elızabet Tursynbaeva jáne frıstaılshy Pavel Kolmakov ekinshi oryn alsa, Janbota Al­dabergenova úshinshi satyǵa ta­­ban tiredi. Sondaı-aq shańǵyshylardyń estafetasynda kúmis jáne short-trektiń komandalyq saıysynda qos qolany qanjyǵaǵa baıladyq.