«Bolashaq» – qazaqtyń jumsaq kúshi

Táýelsizdiginiń otyz jyldyq tarıhy bar eldiń ulandarynyń, úsh júz jyldyq tarıhy bar memleketterden úıreneri árıne kóp. Búginde jastary ıntel­lektýaldyq vakýýmda tárbıe­le­nip jatqan memleketter de bar. Ondaı elder bolashaqta da pereferııada qala bermek.

Men «Bolashaq» baǵdarlama­sy arqyly AQSh-ta bilim aldym. Son­dyq­tan kózi qyraǵy jas­qa «myq­tylardyń myqtysy men­­min» dep urandatatyn eldegi ın­tellektýaldyq ári saıa­sı elı­tanyń pıǵylyn túsiný qıynǵa soq­paıdy. Onyń ústine Va­shıng­tonda kommýnıkasııadan bólek, AQSh-tyń syrtqy dıplomatııasy jóninde alǵan bilimnen keıin, ondaǵy akademııalyq ortanyń «jumsaq kúsh» taqyrybyna erekshe den qoıatynyn basa aıtqym keledi.

Qaı elmen bolsa da kommý­nı­­ka­sııany jumsartý, ózgeler­di tereńnen tanı túsý, bile túsýge úzdiksiz talpynys AQSh qar­jylandyratyn bilim baǵdar­lamalarynan anyq kórinip tura­dy. Tek AQSh qana emes, halyq­ara­lyq bilim baǵdarlamalary­na taldaý jasap kórseńiz, Kanada, Qytaı jáne Eýropanyń ózge de alyptary aldymen jastaryn shetke oqýǵa jiberýge jiti mán be­retinin kóresiz. Imperııalyq pı­ǵyly bar qaı memleket te bilim sala­syndaǵy halyqaralyq baılanystardy berik etýge kúsh salady. Onyń astarynda óz jastarynyń bilim kókjıegin keńeıtý ıdeıasy ǵana emes, jastary barǵan elderdi tereń tanı túsý nıeti de jatyr.

Menińshe, Elbasynyń eńbegi qazaq jastarynyń bir parasynyń keńes­tik dáýirden qalǵan ıntel­lektýaldyq vakýýmdy buzyp shy­ǵyp, keń perspektıvany kórýi­ne, túısinýine múmkindik ber­di. Otyz jylda birde Batys­tan, bir­de Shyǵystan soqqan ekono­mı­ka­lyq daǵdarystar kezinde de, toq­sanynshy jyl­dar­daǵy toqy­raý­lar tusynda da baǵ­darlama toq­tap qalmady. Qazaq jastary oqýy­n jalǵastyra berdi. On bes myń jas ózge eldiń bili­min aldy, má­de­nıetin kórdi, halyq­ara­lyq  kommý­nı­kasııalyq kópir qalyp­tasty. Sol kópir arqyly elge úzdiksiz bilim kelip jatyr jáne sol jastar ar­qyly bilim jańara bermek.

 Jaınagúl TО́LEMIS,

Djordj Vashıngton ýnıversıtetiniń túlegi,

Medıa jáne strategııalyq kommýnıkasııa magıstri