Ishki turaqtylyq hám ornyqty damý

Egemen eli­mizdiń 30 jyldyq tarıhyn tar­qa­typ, jetken jetis­tikterimizdi tú­gen­dedik. Áli de atqarylar sharýa men jos­par kóp, baǵyt, maqsat-min­det­ter aıqyn. El irgesin beki­tip, táýel­sizdikti nyǵaıta túsý jo­lyndaǵy baǵyt-baǵdarlar, qa­dam­­dar naq­tylandy.  

 Májilis jańardy

Jyl basy Qazaqstan Parla­menti Máji­lisi men jergilikti ókildi organ – más­lıhattardyń saılaýymen bas­­taldy. Nátı­jesinde, Parlament Má­jilisiniń VII shaqyrylymyna 7 paıyz mejeni baǵyndyrǵan úsh saıası partııa ótti. Olar Nur Otan partııasy, Qazaqstannyń «Aq jol» demokratııalyq partııasy jáne Qazaqstan halyq partııasy. Par­la­menttik tájirıbede alǵash ret par­tııalyq tizimge áıelder men jas­tar úshin 30 paıyzdyq kvota engi­zildi. Máslıhat saılaýy da bi­rinshi ret partııalyq tizim boıyn­sha ótti. Bul sheshimder eldegi saıa­sı partııalardyń básekesin arttyryp, oń ózgeristerge bastaıdy degen senim mol.

Jalpy, saılaý naýqanynyń tar­tysty bolǵanyn, saıası par­tııa­lardyń belsendiligin atap ótý kerek. Muny Prezıdent Qa­sym-Jomart Toqaev ta rasta­dy. Memleket basshysy VII sha­qy­­ry­lymdaǵy Parlamenttiń birin­shi ses­sııasynyń ashylýynda sóılegen sózinde saılaý naýqany karantın shekteýlerine qaramastan, tartys­ty ári báse­kege toly bolǵanyn jet­­kizdi.

Elimizde júrip jatqan refor­ma­lardyń mańyzdy bóligi saıası jańǵyrýǵa baǵyttalǵany belgili. Al osy tusta el Parlamentine ar­tylǵan senim zor. Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde uzaq mer­zimdi jetistikke jetýdiń bas­ty sharty – reformalardy sapa­ly zańdar arqyly júrgizý degen edi. 

 Alǵash ret aýyl ákimderi saılandy

Júrgizilip jatqan saıası re­for­malar «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrym­da­masyn júzege asyrýda úlken ról oınamaq. Sebebi ózgeris jer­­gilikti oryndarda, aýyl, aý­dan­­­­darda bastal­ýy kerek degen pikir bar. Sol se­bepti de eli­miz­de alǵash ret aýyl ákimde­rin ti­ke­leı saılandy. Bul bıyl­ǵy saı­laý júıesine engen jańa­shyl­dyqtardyń biri boldy. Sebe­bi eldegi demokratııany ny­ǵaı­tý úshin árdaıym ózgeris pen damý qajet ekeni anyq. Aýyl ákimin aýyl halqy tań­daý kerek degen sheshim jaqsy qabyl­dandy. Jalpy, bul bastamany el Prezıdenti byltyrǵy halyqqa Joldaýynda kótergen-di. Qasym-Jomart Toqaev bul saıası shara, eń aldymen, aýyl turǵyndarynyń múddesi úshin jasa­lyp jatqanyn jetkizdi. Bul – eldegi saıası reformalarǵa ser­pin berip qana qoımaı, shalǵaı eldi meken turǵyndaryn el bas­qarý jáne sheshim qabyldaý úde­­­ri­sine tartýdy kózdegen sha­ra. Qazirgi aýyl ákim­de­riniń 50 paıy­zy jańadan saılan­dy. Mem­leket basshysy VII sha­qy­rylymdaǵy Parlamenttiń bi­rin­shi sessııasyndaǵy sózinde aýyl ákim­derin saılaǵannan keıin aýdan ákimderin saılaýǵa kóshýge bo­la­dy degeni esimizde.

Saıası reformalar legi mu­ny­men toqtamaıtyn sekildi. Ja­qyn­da Prezıdent kómekshisi Erlan Karın bul úrdis kelesi jyly da jal­ǵa­satynyn jetkizdi. «Jalpy, Pre­zıdent usynǵan barlyq saıası jańashyldyqtar bo­ıynsha aýqymdy ári josparly jumystar júrgizilip jatyr. Sondyqtan saıasat jáne quqyq qorǵaý salalarynda naqty ózge­ris­terdi júzege asyrý baǵyty 2022 jyly da saqtalady», – dep jazdy E.Karın Telegram kanalynda.

Sondaı-aq Saılaý týraly zańǵa engizilgen ózgeris­ter qa­tarynda saılaý bıýlleten­derinde «Bárine qar­symyn» degen baǵannyń beki­til­ýi de bar. Bul saıası partııa­lar­ǵa ǵa­na emes, Úkimet, saıasatker­ler men áleýmettanýshylar úshin elektorattyń kózqarasyn anyq­taý­ǵa kómektesetin tetikterdiń biri bolsa, el turǵyndary úshin aza­mattyq ustanymyn bil­­­di­­rýge múm­kindik bermek. Sondaı-aq osy­ǵan deıin saı­laý­ǵa nemquraıdy qaraǵan azamat­tardyń saılaý ýchas­ke­sine kelýine, saılaýshylar arasynda belsendilikti arttyrýǵa da sep bolmaq.

«2021 jyl elimiz úshin kezekti reformalar jyly boldy. Áýel bastan saıası blok pen quqyq qor­ǵaý problematıkasy qarqyndy ózge­risterdiń salasyna aınaldy», dedi E.Karın.

Joǵaryda depýtattyq mandattardy bólý kezinde áıelder men jastar úshin 30 paıyzdyq kvota zańnamalyq túrde beki­til­genin atap óttik. Memleket bas­shysy sondaı-aq erekshe muq­taj­dyqtary bar adamdardy qosa otyryp, partııalardyń saılaý tizimderindegi azamattardyń kvo­­ta­sy sanattarynyń tizbesin keńeı­týdi usyndy. Atalǵan nor­ma­lar boıynsha zań jobasy da ázirlendi.

Bıylǵy Joldaýda sondaı-aq jergilikti bıliktiń jumysyn jaqsartý men halyqpen baılanysyn arttyrýǵa baǵyttalǵan birqatar usynys aıtyldy. «Ha­­lyq únine qulaq asatyn mem­le­kettiń» basty qaǵıdaty – mem­lekettik apparat azamattar múd­desi úshin jumys isteýge tıis. Bul birinshi kezekte jergilikti bılikke qarata aıtylyp otyr», dep atap ótti Memleket basshysy.

Prezıdent ákimdikterdiń ha­lyq­­pen qarym-qatynasyna, olar­­dyń máselesin sheshýge qatys­ty syn da aıtqan edi. «Turǵyn­dar­men tikeleı qarym-qatynas jasap, olardyń problemalaryn shuǵyl sheshýmen dál osy ákimdikter aı­na­lysady. Biraq árdaıym osy­­­­laı bolyp jatqan joq. Jo­ǵa­­ry basshylyqtyń óńirlerde qabyldanǵan sheshimderdi tú­ze­týin­e, tipti keıde solardyń ornyna sheshim qabyldaýyna týra keledi», dedi Prezıdent halyqqa Jol­daýynda. Bıyl eldiń naza­ryn aýdarǵan keıbir óńirlik máse­le­lerdiń Prezıdenttiń pikir bil­dirip, tapsyrma bergeninen keıin ǵana sheshilýi bul máseleniń ózekti ekenin jáne sheshimin bir jylda tabý múmkin emes ekenin kórsetkendeı. Sol sebepti óńirlik saıasatty jetildirý boıyn­sha ma­ńyz­dy qadamdar kelesi jyly da jalǵasyn tabýy zańdy. Memleket basshysynyń «Túrli deńgeıdegi ákimderdiń batyl ári derbes qadam jasaýǵa qabileti jetpeı jatady. Olar or­talyqqa jaltaqtap jumys is­teıdi», deýi jergilikti bılik ókil­­de­­rine qa­tysty aıtylǵan mańyz­dy synda­rynyń biri boldy.

 Saıasattaǵy sabaqtastyq

Eldegi aıtýly saıası oqı­ǵa­lar­dyń biri Nur Otan par­tııa­synyń tóra­ǵalyǵyna qa­tys­ty boldy. Qa­zaq­stannyń Tuń­ǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev Nur Otan partııasy tóraǵasy óki­let­tigin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevqa berý týraly sheshim qabyldaǵanyn jarııalady. Partııanyń negizin qalap, 30 jyl boıy tóraǵalyq etken Elbasynyń bul sheshimi qoǵamda jaqsy qabyldandy.

«Nursultan Nazarbaev alda­ǵy 30 jyldyń ishinde kópte­gen jetistikke qol jetkize alatyn­dy­ǵymyzǵa senim bildirdi. Sol jetis­tik­termen qatar eldegi beı­­bitshilik pen turaqtylyq ta qatar damýǵa tıis. Elbasy atap ótken basty tezıs­terdi júze­ge asyrýdyń qada­my retinde saıa­­sı bılik tranzıtiniń beıbit túrde ótýine kýə bolyp otyrmyz. Onyń dəleli Elbasy Nur Otan partııasynyń tóraǵalyǵyn Prezıdentke berip otyr. Partııa tizginin Prezıdenttiń alýy – el bıleý saıasatynyń birizdilikpen jalǵasýynyń belgisi», dep atap ótti Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstan strategııa­lyq zertteýler ınstıtýty Áleý­mettik-saıası zertteýler bóliminiń basshysy Indıra Rystına.

Qazaqstan ustanǵan saıası jań­ǵyrý baǵyty boıynsha bıyl atqarylǵan jumystyń bir­qa­taryn atap óttik. Elimizdiń saıa­sı qurylymyn jetil­di­rý boıyn­sha jumys kelesi jyly da jalǵasatynyn Memleket basshy­sy Qasym-Jomart Toqaevtyń ha­lyq­qa Joldaýynda naqty aıtty. Bul baǵyttaǵy jumystardyń bir bóligi Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi sheńberinde júrgiziletini belgili. Bıylǵy jańashyldyqtar demokratııa qun­dylyqtaryn ny­ǵaı­týdy kózdeıtin jasampaz memlekettiń, saıası júıe­niń aıqyn baǵyt-baǵdaryn kór­se­t­kendeı.