• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Prezıdent 07 Qańtar, 2022

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna úndeýi

330 ret
kórsetildi

Qurmetti otandastar!

Elimizde lańkestikke qarsy operasııa jalǵasýda. Polısııa, ulttyq ulan jáne armııamyzdyń kúshimen Konstıtýsııaǵa sáıkes zańdylyq pen tártip ornatý maqsatynda aýqymdy ári kúrdeli jumys atqarylyp jatyr.

 

Keshe Almaty, Aqtóbe qalalary men Almaty oblysyndaǵy jaǵdaı qalpyna keltirildi. Engizilgen tótenshe jaǵdaı rejımi óz nátıjesin berdi. Búkil elimiz boıynsha konstıtýsııalyq zańdylyq ornatyldy.   

Biraq terrorıster memlekettik jáne jeke azamattardyń dúnıe-múlkine áli de zalalyn keltirip, azamattarǵa qarsy qarý qoldanýda.

Quqyq qorǵaý organdary men armııaǵa eskertýsiz oq atýǵa buıryq berdim.

Shetelde taraptarǵa kelissóz júrgizip,  problemalardy beıbit jolmen sheshýge shaqyrǵan sózder aıtylýda. Ne degen aqymaqtyq?! Qylmyskerlermen, qanisherlermen qandaı kelissóz bolýy múmkin?

Biz qarýlanǵan ári daıyndyqtan ótken jergilikti jáne sheteldik sodyrlarmen betpe-bet kelip otyrmyz. Naqty aıtqanda, sodyrlarmen jáne lańkestermen. Sondyqtan olardy joıý kerek. Bul jýyq arada júzege asyrylady.

Kúshtik qurylymdar bul mindetti moraldyq jáne tehnıkalyq turǵydan oryndaýǵa daıyn.

О́zderińizge málim, UQShU-nyń jarǵylyq qujattarynyń negizgi erejelerine sáıkes Qazaqstan konstıtýsııalyq tártipti retke keltirýge kómek berý úshin Uıymǵa múshe memleketterdiń basshylarynan birikken bitimgerlik kúshterin engizýdi surady.

Bitimgerlik kúshter elimizdegi strategııalyq nysandardyń qorǵalýyn jáne qyzmetin qamtamasyz etý úshin qysqa merzimge keldi.

UQShU-ǵa tóraǵalyq etip otyrǵan Armenııanyń Premer-mınıstrine, sondaı-aq Belarýs, Qyrǵyzstan, Tájikstan prezıdentterine shynaıy alǵys aıtamyn.

Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtınge erekshe rızashylyq bildiremin. Ol meniń úndeýime  jedel, eń bastysy, joldastyq nıetpen ún qatty.

Sonymen qatar Qytaı Tóraǵasyna, О́zbekstan, Túrkııa prezıdentterine, BUU-nyń jáne basqa da halyqaralyq uıymdardyń basshylaryna qoldaý kórsetkeni úshin alǵys aıtamyn.

Elimizdegi qaıǵyly jaǵdaı demokratııa men adam quqyǵy  máseleleriniń jańa qyryn ashyp kórsetti.

Demokratııa degenimiz – júgensizdik emes, ásirese blogosferada zańǵa qaıshy áreket etetin arandatýshylyq emes.  

Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵyna oraı sóılegen sózimde zań men tártip elimizdiń ıgiligi men berekesiniń negizgi kepili ekenin aıttym.

Bul tek Qazaqstanǵa ǵana emes, barlyq órkenıetti memleketke tán. Bul azamattardyń bostandyǵy men adam quqyǵyn shekteý degen sóz emes. Kerisinshe, Almatydaǵy jáne Qazaqstannyń ózge de qalalaryndaǵy qaıǵyly jaǵdaı zańnyń saqtalmaýy, shekten shyqqandyq jáne anarhııa adam quqyǵynyń buzylýyna ákep soqtyratynyn kórsetti.

Almatyda sodyr-lańkesterdiń qolynan ákimshilik ǵımarattar ǵana emes, beıbit turǵyndardyń múlkine de zalal keldi.

Sondaı-aq  júzdegen beıbit turǵyn men áskerı qyzmetshiniń densaýlyǵy men ómirine qater tóndi.

Qaza tapqan azamattardyń otbasylary men jaqyndaryna qaıǵyryp kóńil aıtamyn.

Esterińizde bolsa, 2020 jyldyń mamyr aıynda meniń usynysymmen azamattardyń beıbit jınalystardy ótkizýi týraly zań qabyldandy.

Bul zań, shyn máninde, elimizde demokratııany ilgeriletý baǵytynda jasalǵan mańyzdy qadam. О́ıtkeni qujatta mıtıngiler men jınalystardy ótkizý úshin ruqsat alýdyń qajet emestigi, tek bılik organdaryna eskertý jetkilikti ekeni qarastyrylǵan. Jıyndy elimizdiń kez kelgen qalasynyń ortalyǵynda ótkizýge bolatyny kórsetilgen. Alaıda qaı jerde jınalyp, ne aıtsaq ta quqymyz bar dep sanaıtyn keıbir «quqyq qorǵaýshylar» men «belsendiler» ózderin zańnan joǵary qoıady.  

Osyndaı sholaq belsendilerdiń jaýapsyz áreketteriniń kesirinen polısııa qyzmetkerleri ózderiniń negizgi quqyqtyq tártipti saqtaý qyzmetine tolyq kóńil bóle almaıdy. Olarǵa kóbinese zorlyq-zombylyq kórsetip, til tıgizedi.

Osyndaı «belsendilerdiń» kesirinen ınternet buǵattalady. Nátıjesinde mıllıondaǵan azamat pen otandyq bıznes zardap shegedi.

Iаǵnı, ishki ekonomıkalyq, áleýmettik jáne saıası turaqtylyqqa orasan zor zııanyn tıgizedi.

Quqyqtyq tártipti buzýǵa ózderin «erkin» buqaralyq aqparat quraldarymyz dep sanaıtyndar men bizdiń kópultty halqymyzdyń negizgi múddelerinen alshaq «syrttaǵy qaıratkerler» yqpal etip, shyn máninde arandatýshylyq ról atqarady.

Osy jaýapsyz demagogtardyń barlyǵy Qazaqstanda qaıǵyly jaǵdaıdyń týyndaýyna sebepker boldy desek, asyra aıtqanymyz emes. Biz quqyqtyq vandalızmniń kez-kelgen túrine qatań shara qoldanamyz.

Bizdiń tarıhymyzdaǵy osy bir qıyndyqty tez arada eńseretinimizge eshqandaı kúmán joq. Eń bastysy, bolashaqta mundaı oqıǵalardyń qaıtalanýyna jol bermeý kerek.

Men qurǵan vedomstvoaralyq top sodyrlar men lańkesterdi izdeýmen jáne olardy ustaýmen aınalysady. Olardyń bári qatań qylmystyq jaýapkershilikke tartylady dep azamattarymyzǵa ýáde beremin.

Barsha qazaqstandyqtan ótinerim, saqtyq tanytyp, barynsha qyraǵy bolyńyzdar. Kúmándi adamdardyń qandaı da bir kúdik týdyratyn belsendi áreketin baıqasańyz, quqyq qorǵaý organdary men jedel jelilerge habarlańyzdar.

Quqyq qorǵaý organdary men armııanyń is-qımylyna, sondaı-aq olardyń vedomstvoaralyq úılesimine qatysty anyqtaıtyn másele kóp.

Arnaýly jasaqtyń, arnaýly qural-jabdyqtardyń jetispeıtini belgili boldy. Osy máselelerdi shuǵyl túrde sheshýimiz kerek.

Sodyrlardyń terrakt jasaý týraly jymysqy jospary men jasyryn daıyndyǵyn memleket qalaısha bilmeı qalǵanyn anyqtap, túsiný asa mańyzdy. Tek Almatynyń ózine 20 myń sodyr shabýyl jasady.

Barlyq oblysta áskerı, ákimshilik jáne áleýmettik nysandarǵa uıymdasqan túrde, joǵary jaýyngerlik daıyndyqpen jáne asqan qatigezdikpen shabýyl jasaý áreketi olardyń naqty josparynyń bolǵanyn kórsetti.

Sodyrlardan bólek, ıdeologııalyq dıversııa jasaýǵa ábden jattyqqan, jalǵan aqparattar men «feıkter» taratýdy sheber meńgergen jáne adamdardyń kóńil-kúıine yqpal ete alatyn mamandar jumys istegen.

Olardy daıyndaýmen jáne basqarýmen birtutas komandalyq pýnkt aınalysqanǵa uqsaıdy. Bul máselemen UQK men Bas prokýratýra aınalysyp jatyr.

Endi jaqsy jańalyqtar týraly.

Jaǵdaıdyń turaqtalǵanyna qaraı elimizdiń keıbir óńirlerinde ınternet-baılanysty belgili bir ýaqyttarda qosý týraly sheshim qabyldadym. Bul sheshim azamattarymyzdyń turmys-tirshiligine oń áser etetinine senimdimin. 

Alaıda, ınternetke erkindik berilgenimen oıyna kelgendi jazýǵa, jalǵan aqparat taratýǵa, bireýge til tıgizýge, arandatýshylyqqa jol berilmeıtinin eskertemin.

Ondaı materıaldar shyqsa, olardyń avtorlaryn taýyp jaýapkershilikke tartý sharalaryn qabyldaımyz. 

Lańkestikke qarsy operasııa jalǵasyp jatyr. Sodyrlar áli de qarýlaryn tastaǵan joq, qylmystaryn jalǵastyrýda nemese soǵan daıyndyq júrgizýde. Olarmen sońyna deıin kúresý kerek. Berilmegenderdi joıamyz.

Bolashaqta basymyzdan ótkergen qaıǵyly jaǵdaıdan sabaq alýymyz kerek. Bunyń áleýmettik-ekonomıkalyq aýyrtpalyǵy da bar.

Úkimet meniń 11 qańtarda Májiliste aıtatyn sózime qatysty naqty sheshimder qabyldaýy kerek.

Al ázirge aıtarym, qadirli otandastarym, men sizderdi maqtan tutamyn.

Osy kúnderi sabyr saqtap, turaqtylyq pen qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etýge kúsh salǵan Qazaqstan azamattaryna alǵys bildiremin.

Arandatý men destrýktıvti urandarǵa qaramastan zańǵa jáne óz elderińizge degen adaldyqty saqtap qaldyńyzdar.

Iri qalalardaǵy stýdentterge, eńbek ujymdarynyń múshelerine, ónerkásip jáne aýyl sharýashylyǵynyń jumysshylaryna azamattyq ustanymdaryńyz úshin alǵys aıtamyn.

Narazylyqtyń beıbit tártibin saqtaǵany úshin óńir turǵyndaryna rızashylyǵymdy bildiremin.

Beıbit sherýde qoıylǵan talaptardyń bárin eskeremiz. Dıalogtyń nátıjesinde kompromıske kelip, ótkir áleýmettik-ekonomıkalyq máseleler boıynsha sheshimder qabyldandy.

Sondyqtan jaǵdaı turaqtalǵan óńirlerde birtindep tótenshe jaǵdaı rejımin alamyz.

Qasterli Otanymyz – Qazaqstan álem kartasyndaǵy egemen el retinde qýatty memleketke aınalady, ekonomıkamyz anaǵurlym qarqyndy damıdy, azamattarymyzdyń áleýmettik jaǵdaıy jaqsara túsedi. 

Men muny zor senimmen aıtyp turmyn. О́ıtkeni, oǵan qol jetkizý úshin qajetti reformalar men naqty is-sharalar josparyn usynatyn bolamyn.

Barshańyzǵa zor densaýlyq, qut-bereke tileımin.

Tek qana amanshylyqta kezdese bereıik!      

Sońǵy jańalyqtar