Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Bas prokýratýranyń 1-qyzmet bastyǵynyń orynbasary Eldos Qılymjanov pen IIM Tergeý departamentiniń basshysy Sanjar Ádilov qaraly qańtar oqıǵalary kezinde jasalǵan qylmystardy tergeý jáne azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn qorǵaý is-sharalaryna qatysty resmı málimdeme jasady.
Bas prokýratýra ókiliniń málimdeýinshe, qazirgi tańda arnaıy prokýrorlar jetekshilik etetin vedomstvoaralyq tergeý toby jappaı tártipsizdik jáne terrorızm aktileri boıynsha 181 isti tergep jatyr. Sotqa deıin tergep-tekserý sany 3 096-ǵa jetken. Bul isterdiń basym bóligi menshikke qarsy, buzaqylyq jáne qarýdy jymqyrý qylmystaryna qatysty.
Qylmystyq kodeks boıynsha azamattarǵa kúsh qoldaný, bıznes obektileri jáne jeke múlikti qıratý, bılik ókiline qarýly qarsylyq kórsetý boıynsha da tergeý isteri bar ekenin aıtqan E.Qılymjanov keıbir adamdardyń is-áreketteri halyq arasynda úreı men qorqynysh týǵyzyp, memlekettik organdardyń qyzmetin toqtatýdy maqsat etkenin málimdedi. «Sol úshin olar memlekettik bıliktiń sımvoly retinde ákimdik ǵımarattaryna, sondaı-aq kúshtik qurylym obektilerine shabýyl jasady. Sondyqtan osyndaı is-áreketter Qylmystyq kodekstiń 255-babyna sáıkes terrorızm aktileri retinde saralanady», dedi. Onyń aıtýynsha, quqyq qorǵaý organdarynyń ǵımarattaryn basyp alýdyń negizgi maqsaty atys qarýyn ıemdený bolǵan. Al qańtar oqıǵalary kezinde Almaty oblysynyń polısııa departamentinen 53 avtomat, 367 tapansha, 1 granatomet, sondaı-aq 23 myńnan astam oq-dári urlanǵan. Máselen, bir ǵana Jambyl oblysynda 209 avtomat, 134 tapansha, 11 granatomet, bir pýlemet jáne 40 myńǵa jýyq oq-dári qoldy bolǵan.
«Almaty rezıdensııasynda qıratýlardan keıin 130 qarý men oq-dárilerdiń jetispeýshiligi anyqtaldy, onyń ishinde 80 granata, 17 tapansha, 11 avtomat, 21 granatomet jáne snaıper myltyǵy bar. Sondaı-aq 10 ańshylyq dúken tonalyp, ol jerlerden 1 629 myltyq urlandy. Jalpy alǵanda, osy oqıǵalar kezinde úsh myńnan astam qarý urlanǵan. Qoldy bolǵan qarýdyń tek úshten biri nemese 967-si ǵana tabyldy. Al 2 myńnan astamy, sonyń ishinde granatalar, pýlemetter, myltyqtar, tapanshalar men granatomet áli de qylmyskerlerdiń qolynda», dedi E.Qılymjanov.
Ol sondaı-aq osy jyldyń 16 aqpanynda Bas prokýratýra, IIM, UQK jáne Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl qyzmeti tergegen barlyq qylmystyq ister boıynsha 741 kúdikti sot sanksııasymen qamaýǵa alynǵanyn da habarlady. Olardyń ishinde buryn sottalǵan 113 kúdikti, tyıym salynǵan ekstremıstik uıymnyń 42 qatysýshysy jáne uıymdasqan qylmystyq toptyń 35 ókili bar. Brıfıngte Bas prokýratýra ókili qamaýǵa alynǵandardyń jeke basyna qatysty málimetter tyńǵylyqty zerttelgenin, olardyń Almaty qalasynda bolǵan jappaı tártipsizdikke qatysty portretteri jasalǵanyn da aıtty.
«Ustalǵandardyń basym bóliginiń joǵary bilimi men turaqty jumysy joq. Sondaı-aq olardyń deni 30 jasqa deıingi jastar. Almaty qalasynda anonımdi saýalnama júrgizý barysynda árbir úshinshi qıratýshy osy jaǵdaıdy paıdalanyp, bótenniń múlkin urlaý arqyly paıda tabýdy kózdegenin moıyndady», degen E.Qılymjanov qazirgi tańda prokýratýra organdary men azamattyq uıymdar ókilderiniń tize qosyp jumys istep jatqanyn alǵa tartty. Olar qamaýǵa alynǵandar men ustalǵandardyń jaǵdaıyn kúndelikti tekserip, búginge deıin qoldanǵan bultartpaý sharalaryn jeńildetý boıynsha jumystar júrgizýde.
«Jeke bastaryn, densaýlyq jaǵdaıyn jáne ózge de materıaldardy eskere otyryp, 157 adamǵa qoldanylǵan qamaýǵa alý sharasy eshqaıda ketpeý týraly qolhatqa, kepil, úıqamaq jáne jeke kepilgerlikke aýystyryldy», dedi spıker. Alaıda ol bul derekterdiń aldaǵy ýaqytta ózgerýi múmkin ekenin aıtty. Sebebi aımaqtarda bultartpaý sharalaryn qaıta qaraý jumystary áli de jalǵasyp jatyr. Sonymen qatar prokýrorlar jappaı tártipsizdikke qatysy joq 103 adamdy ýaqytsha ustaý ızolıatorynan shyǵarǵan.
Al IIM Tergeý departamentiniń basshysy Sanjar Ádilov tergeý ızolıatorlaryna túsetin adamdardyń mindetti túrde medısınalyq qaraýdan ótetinin málimdedi. Dene jaraqattary anyqtalǵan jaǵdaıda beınetúsirilim jasalyp, jedel medısınalyq kómek kórsetiletinin málimdegen polısııa polkovnıgi: «Jaraqat alýǵa qatysty árbir fakti prokýratýra organdaryna habarlanady. Mekeme jaǵdaıynda bilikti medısınalyq kómek kórsetý múmkin bolmaǵanda, olar azamattyq densaýlyq saqtaý mekemelerine jetkiziledi jáne arnaıy kúzetiletin palatalarda em qabyldaıdy», dedi. S.Ádilov barlyq tergeý áreketteri arnaıy jabdyqtalǵan beınebaqylaý kameralary ornatylǵan mekemelerde júrgiziletinin de atap ótti.
Mınıstrlik ókiliniń málimdeýinshe, qazirgi tańda ishki ister organdary tergeýshileriniń óndirisinde 2565 qylmystyq is bar bolsa, olar boıynsha 271 adam kúzetpen ustalǵan. Ustaý jáne bultartpaý sharasyn tańdaý týraly barlyq sheshimder qylmystyq-prosestik zań talaptaryna qatań sáıkes ári mindetti túrde prokýratýramen kelisý boıynsha jáne sot sanksııasymen kelise otyryp qabyldanady. Sonymen qatar ulttyq aldyn alý tetigi men qoǵamdyq baqylaý komıssııalarynyń ókilderi barlyq arnaıy mekemelerge kedergisiz kire alady. Mekemelerdiń barlyq turǵyn, kommýnaldyq-turmystyq úı-jaılary qoǵamdyq ókilderdiń qatysýymen komıssııalyq tekserýden ótkizilýde.
S.Ádilovtiń sózinshe, ustalǵan adamdarǵa qatysty zańsyz is-áreketter týraly árbir ótinish boıynsha Ishki ister mınıstrliginiń О́zindik qaýipsizdik departamenti tekserý júrgizedi. «Qazirgi ýaqytta quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń bılikti asyra paıdalanǵany týraly 59 ótinish qaraldy. Olar boıynsha qylmystyq ister qozǵalyp, Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmetke berildi. 18 ótinish boıynsha azamattardan túsinik alynyp, beınejazbalardy zertteı otyryp, muqııat qyzmettik tekserý júrgizildi, bılikti asyra qoldaný faktileri rastalǵan joq», dedi IIM ókili.
IIM-niń málimdeýinshe, qazirgi kezde Qylmystyq kodekstiń 274-baby – kórineý jalǵan aqparat taratý boıynsha 13 qylmystyq is tirkelgen. Osy bapqa qatysty eki adam qamaýǵa, taǵy ekeýi úı qamaqqa alynǵan.