Búginde elimizde turǵyndardyń baspanaly bolýyna arnalǵan memlekettik baǵdarlamalar jeterlik. Bul oraıda, ár óńirde qurylys qarqyn alyp, turǵyn úıler kóptep salynýda. Taraz qalasynda da jyl saıyn myńdaǵan sharshy metr baspana paıdalanýǵa berilip, qarapaıym halyq qonys toıyn toılaýda. Alaıda sońǵy kezde kóne shahardaǵy turǵyn úılerge jıi syn aıtylady. Árıne, kópshilik úshin úıdiń sanynan góri, sapasy mańyzdy. Talaı jyl tabanaqy, mańdaı terimen jınaǵan aqshasyna alǵan páteriniń sapasyz bolǵanyn eshkim de qalamaıdy.
Sońǵy jyldary Taraz qalasynan 15-shaǵyn aýdan boı kóterip, kóptegen turǵyn úıler salyndy. Mundaǵy baspanalar da tıisti memlekettik baǵdarlamalar arqyly túrli áleýmettik toptarǵa berildi. Bastapqy páterler berilgen kezde kóptiń qýanyshynda shek bolǵan joq. Sebebi barlyq talapqa saı salynǵan úıler talaı turǵynnyń túıtkildi máselesin sheshti. Kópke baspana baqytyn syılady. Keıinnen úılerdiń sapasyz salynǵany týraly shaǵym kóbeıdi. Bul negizsiz de emes edi. Munyń zardabyn áleýmettik az qamtylǵan otbasylar men múmkindigi shekteýli balasy bar kóptegen otbasy kórip keledi. Sol sııaqty atalǵan shaǵyn aýdandaǵy №1025 kópqabatty turǵyn úıdiń ıeleri de baspanalaryna kire almaı otyr. Kópshiliktiń kilti qolda bolǵanymen, kóńilderinde alań. Olaı bolatyn sebebi de bar. Bul úı turǵyndarǵa jańa jyl qarsańynda berilgen. Biraq úıde əli kúnge deıin jaryq pen jylý joq. Odan beri eki aıǵa jýyq ýaqyt ótkenin eskersek, turǵyndar bazynasynyń oryndy ekenin kóremiz. Budan bólek, úıdiń esik-terezeleri de durys salynbaǵan. Atalǵan úıdiń qurylysyn «Birlik servıs kompanı» JShS júrgizgen. Alaıda ákimdik bólgen qarajat mardymsyz bolǵan ba, álde atalǵan kompanııanyń jaýapkershiliginiń azdyǵynan ba, áıteýir nysannyń sapasy kóńil kónshitpeıdi. Al talaı jyl tabanynan tozyp, tıisti qarajatyn jınap, baspana alyp otyrǵan kópshilik buǵan narazy.
Sondaı turǵynnyń biri – Zýlfııa Kúlimbaeva. Múmkindigi shekteýli bala baǵyp otyrǵan jalǵyzbasty ana jylýdyń joqtyǵynan óz páterine ózi kire almaı otyrǵanyn jetkizdi. «Men osy úıdi kóp kúttim. Qalada on jyldan beri pəter jaldap turyp kelemin. Endi pəterli boldym ba degende óz baspanama kire almaı, pushaıman kúı keship otyrmyn. Alǵan pəterimizde kemshilik kóp. Páterdiń sýy da, jaryǵy da qosylmaǵan. Men densaýlyǵy joq balamdy munda qalaı alyp kelemin? Qalalyq əkimdikke de baryp shaǵymymyzdy aıttyq. Qurylysqa jaýapty Taraz qalalyq qurylys bólimi basshysynyń mindetin atqarýshy Shyńǵys Alıasqar degen jigit kelip, ýədeni úıip-tógip ketti», deıdi ol.
Sondaı-aq bes balanyń anasy Indıra Aıtbaeva da alǵash pəter alǵanyna qýanǵan jandardyń biri. Ol tipti súıinshi habardy estigen boıda osy kúnge deıin jalǵa alyp turyp kelgen pəterin ótkizip, kóshýge asyǵypty. Alaıda onyń da qýanyshy uzaqqa sozylmaǵan. Endi eki aıdan beri pəterine kóship kele almaǵan soń, 90 myń teńgege qaıtadan pəter jaldap ábigerge túsip otyr.
«Qolymyzǵa pəter kiltin ustatqan kúnniń erteńine-aq biz kóshýge daıyndalǵan edik. Biraq bizdi úıdiń sapasy, odan keıin jaryq pen jylý ustap otyr. Jaryqqa barsaq «qujat ótken joq» deıdi, jylýǵa barsaq «jylý kelip tur, biraq sorǵy joq» deıdi, əıteýir syltaýlary bitpeıdi. Úıdiń sapasy tómen. Esik-terezeleri de qalaı bolsa solaı salynǵan. Bizde ortaq chat bar. Ol jerde 40 adam tirkelgen. Bári de úıdiń sapasyna narazy. Biz basshylardyń bárin qostyq sol jerge. Keledi dep bári bir-birine silteıdi. Olar kelgenmen eshteńe bitirmeıdi. Shydamnyń da shegi bar», deıdi Indıra Aıtbaeva.
Eń sońynda osy úıden páter alǵan Ádil degen santehnık «kináli» bolyp shyqqan. Ol bolsa jalǵyz óziniń qolynan eshteńe kelmeıtinin aıtyp, sharasyz kúıde otyr. Al santehnıktiń bir ózi búkil úıdiń jumysyn taǵy isteı almaıtyny aıtpasa da túsinikti.
Jańa turǵyn úıdegi jurtshylyqtyń janaıqaıy osy. Qarapaıym turǵyndardy jaýapty shendiler tyńdaýdan qalǵan. Al kópshilik máseleniń sheshilmeı kele jatqanyna kúıinedi.
«Mundaǵy kópbalaly analar men az qamtylǵan otbasylar pəterlerine kilttiń joqtyǵynan emes, jaryq pen jylýdyń, sý men gazdyń berilmegendiginen kire almaı otyr. Sonymen qatar sapasyz qurylys jumystaryna narazylyqtaryn bildirýde. Bul məseleni əleýmettik jelide qozǵap, bılikke de jetkizdik. Taraz qalasynyń əkimdigi mundaǵy kemshilikterdi bastapqyda 15 aqpanǵa deıin qalypqa keltiremiz dep ýəde bergen. Endi 28 aqpanǵa uzartyp otyr. Pəter kilti tapsyrylǵannan beri qala bıligi qurǵaq ýəde berýden asa almaýda», deıdi oblystyq qoǵamdyq keńestiń múshesi Islambek Dastan.
Al Taraz qalalyq qurylys bólimi basshysynyń mindetin atqarýshy Shyńǵys Alıasqar qurylys kompanııasyna kemshilikterdi joıý týraly tapsyrma berilgenin, atalǵan kemshilikter retke keltiriletinin aıtty.
«Qalanyń 15-shaǵyn aýdanyndaǵy 80 pəterli №1025 turǵyn úıdiń qurylysy aıaqtalǵan. Joba aıasynda 5 qabatty turǵyn úıdegi pəterlerdiń jalpy alańy 4 625,30 sharshy metrdi quraıdy. Úıdiń bir bólmelisi 15, eki bólmelisi 45 jáne úsh bólmelisi 20 páter. Onyń qurylys jumysyn merdiger segiz aıda támamdaǵan. Turǵyndardan túsken aryzǵa sáıkes, «Birlik servıs kompanı» JShS-ǵa atalǵan turǵyn úıdegi kemshilikterdi tez arada qalpyna keltirý boıynsha eskertý hat joldandy. Qazirgi tańda, seriktestiktiń on jumysshysy iske kiristi», deıdi ol.
Qazirgi tańda atalǵan másele Taraz qalasynyń ákimi Erjan Jylqybaevtyń baqylaýynda. Ol atalǵan shaǵyn aýdandaǵy №992 jáne №997 kópqabatty turǵyn úılerdiń jaǵdaıymen de tanysyp, turǵyndarymen kezdesken. Ákim óz kezeginde jaýapty tulǵalarǵa kópqabatty turǵyn úılerdiń jóndeý jumystaryn belgili merzimde aıaqtaýdy tapsyryp, jeke óz baqylaýyna alatyndyǵyn aıtqan. Kúrmeýi qıyn kúrdeli másele aldaǵy ýaqyttarda ońynan sheshiledi degen úmit bar...
Jambyl oblysy