Almatyny damytý árdaıym basty nazarda

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń tóraǵa­lyǵymen Almaty qalasyn damytý jóninde keńes ótti, dep habarlady Prezıdenttiń baspasóz qyzmeti. Keńes barysynda qalanyń 2013 jylǵy áleýmettik-eko­no­mıkalyq damýynyń qory­tyn­dylary, sondaı-aq, aldaǵy ke­zeńge arnalǵan josparlar qaraldy. О́z sózinde Nursultan Nazar­­baev megapolısti damytý máse­­­le­leri memlekettiń árdaıym basty nazarynda bolatynyn atap ótti. – Almaty – elimizdegi iri megapolıs. Onyń damýy Astanamen birdeı deńgeıde bolýǵa tıis. Naq osyndaı megapolıs qana ǵylym, ınnovasııa jáne bilimdi damytýdyń ortalyǵy bolyp tabylady. Almaty ekonomıka, shaǵyn jáne orta bıznes, qala qurylysy salalarynda kóshbasshylyq rólin saqtap keledi. Turǵyndarynyń sany bir jarym mıllıondyq mejege taıaǵan qalada biz ekolo­gııalyq tazalyq jaıyn oılaýymyz kerek. Avtomobılder sany artýda, bul kólik qozǵalysyn uıymdastyrýdyń jańa tásilderin qajet etedi. Sońǵy jyldary aınalma kólik joldary kóptep salynýda, sonyń arqasynda kólik qozǵalysynyń jaı-kúıi aıtarlyqtaı jaqsardy. Sondaı-aq, qalany damytýdyń ózekti máseleleri bilim men ǵylym salalaryn, jańa týrıstik jáne mádenı nysandardy qurý isin qamtıdy. Bizdiń jumysymyzdyń basty baǵyty – halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý, – dedi Mem­leket basshysy. Qazaqstan Prezıdenti kólik qozǵalysyn basqarý, sondaı-aq, sáýletkerlik talaptardy saqtaý jóninde álemdik úzdik tájirıbeni qoldaný qajettigine nazar aýdardy. Atap aıtqanda, qalanyń seısmıkalyq ereksheligin eskerip, estetıkalyq tartymdylyqty saq­taý jáne arhıtektýralyq esep­teý­ler júrgizý qajettigi atap ótildi. Memleket basshysy qalanyń krımınogendik jaǵdaıyna qatys­ty 53 myń qylmys tirkelgenine, onyń 80%-y ashylmaǵanyna, biraq bul rette jasóspirimder qylmy­sy kóbeıgeni baıqalatynyna toq­taldy. Osyǵan baılanysty, ákimdiktiń ótinishimen ishki ister departamentiniń shtaty edáýir keńeıdi, alaıda, 500 oryn áli de bos tur. Qazaqstan Prezıdenti Alma­tynyń turǵyndary men qonaq­­tarynyń qaýipsizdigin qamta­masyz etýdi tapsyrdy. Ol jol-kólik oqıǵalarynyń sany 3 ese artyp, 7 myńǵa jetkenine nazar aýdardy. – Osy oraıda, jol-kólik oqıǵalaryna tanymal adamdardyń balalary men týystarynyń jıi qatysy bolatyny týraly derekterdiń de az emes ekenin erekshe atap ótkim keledi. Zań aldynda barlyǵy birdeı, sondyqtan mundaı jaǵdaılarda balalardy da, ata-analaryn da barynsha qatań jazalaý kerek, – dedi Memleket basshysy. Nursultan Nazarbaev Almaty búkil elimizde júzege asyrylyp jatqan «Qazaqstan-2050» Stra­te­gııasyn iske asyrýǵa qomaq­ty úles qosýǵa tıis ekenin atap kórsetti. – Qalada ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý, jumyspen qamtý, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyqty jańǵyrtý, den­­­saýlyq saqtaý jáne bilim berý salalarynda barlyq negizgi mem­­­­­­lekettik baǵdarlamalar iske asyrylýda. Almaty osy baǵyttardyń bárinde basty ról atqarýǵa tıis, – dedi Memleket basshysy. Qazaqstan Prezıdenti qalada kóp ult ókilderi turatynyna oraı Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jumysyna nazar aýdarýdyń mańyzdylyǵyn aıtty. – Bizdiń barlyq baǵdarla­ma­larymyzda Almatynyń orny erekshe. Bul qala – Táýelsizdigimizdiń besigi. Almatyǵa Astana sııaqty básekelestiń paıda bolýyn ja­ǵymdy faktor dep sanaımyn. Qala memlekettiń bıýdjetine zor úlesin qosyp keledi jáne qazirgi kezde memleket te túrli nysandardyń qurylysy men ınfraqurylymdar úshin mol qarajat ınvestısııalaýda. Qosqan úles osylaı qaıtarylady jáne ol jyl saıyn artyp otyrýǵa tıis. Qala zor perspektıva men áleýetke ıe, ony iske asyrý qajet. Negizgi megapolıs bola otyryp, onyń aldaǵy ýaqytta da damı beretinine senimdimin, – dedi Nursultan Nazarbaev. О́z baıandamasynda A.Esimov barlyq kórsetkishter boıynsha, atap aıtqanda, ónerkásip, kólik, saýda jáne qyzmet kórsetý salalarynda ósim baıqalatynyn atap ótti. – Sońǵy 5 jylda óńirlik jalpy ónim 2 ese ósip, 6,4 trln. teń­ge­ge deıin artty, bul – jan basyna shaqqanda shamamen 27 myń dollar. Salyq túsimderi – 1 trln. 360 mlrd. teńge, bul 2012 jylmen salystyrǵanda 13%-ǵa joǵary, – dedi Almaty qalasynyń ákimi. A.Esimov qalany damytýdyń perspektıvalyq úsh baǵyty – Inno­vasııalyq tehnologııalar parkindegi erkin ekonomıkalyq aımaq, Alataý aýdanyndaǵy ındýs­trııalyq aımaq jáne týrızmdi damytý baǵyttary belgilengeni jóninde habardar etti. Ákim qalanyń ekologııalyq ahýalyn jaqsartý jáne aýanyń las­tanýyn azaıtý jónindegi tapsyrma erekshe baqylaýda turǵanyna toqtaldy. – Metropolıten qurylysy jalǵasýda, bıyl 2 jańa stansa iske qosylady. 2013 jyly 6 aınalma jol paıdalanýǵa berildi, bıyl 3-eýi salynady, sondaı-aq, taǵy 4 aınalma joldyń jobalyq-smetalyq qujattamasyn daıyndaý isi aıaqtalady. Qalada 2017 jylǵy Ýnıversıadaǵa daıyndyq jumystary qyzý júrip jatyr. Bıyl 12 myń orynǵa arnalǵan muz saraıynyń, 3 myń adamǵa arnalǵan stadıonnyń jáne atletter qalashyǵynyń qurylysy bas­talady. Mindet – barlyq nysandy 2016 jyldyń tamyzynda aıaqtaý. Sizdiń tapsyrmańyzǵa sáıkes biz 2022 jylǵy Qysqy Olımpıadany Almatyda ótkizýge ótinim berdik. Memlekettegi turaqtylyq pen ekonomıkalyq damýdyń arqasynda ony ótkizýge qalamyzdyń naqty múmkindikteri bar, – dedi A.Esimov. Sońynda Almaty qalasynyń ákimi Memleket basshysynyń qoldaý kórsetýi arqasynda qalanyń ekonomıka jáne áleýmettik sa­la­nyń is júzinde barlyq baǵy­ty boıynsha damýy jaqsy qar­qyn alǵanyn, sondaı-aq, osy qarqynnyń saqtalýy úshin barlyq kúsh-jiger jumyldyrylatynyn aıtyp ótti. ----------------------------------------- Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.