Maýjyraǵan Altaıdyń aýyly. Mal jaıǵap, ot jaǵar ýaqytta joǵarǵy jaqtan «skandınavııalyq serýenge» shyǵatyndardy baıqap júrmiz. Qala bolsa birsári, aýyldyq jerdiń kúıki tirligi kúıip turǵan ýaqytta taıaq súırep serýendegeni nesi dep sókkiń keledi. Taıaqpen serýendeýdiń paıdasyn uqpaǵan soń shyǵar... Sóıtsek, «skandınavııalyq serýende» dene bulshyq etiniń 90 paıyzy qımyldap, qan aınalymy durystalady eken.
О́skemende, Ertistiń jaǵalaýynda taıaqtaryn tyqyldatyp árli-berli sabylyp júrgen qarııalardy jıi kóremiz. Alaıda bul sport aýyldyq jer úshin tańsyq. Sport emes, erikkenniń ermegi sııaqtanatyny ras.
Aýyldy aınalyp, Sarymsaqty ózeniniń boıymen quldılap kele jatqan sportshylardyń birimen sóılesip edik, densaýlyǵynyń jaqsarǵanyn, kúni boıy sergek júretinin aıtyp, áńgimelese jóneldi. Tipti, kúnniń aıazy men boranyna qaramastan, ózderi belgilep qoıǵan shaqyrymdy júrip ótedi eken. Aralarynda zeınetkerler ǵana emes, jastary da bar.
– «Skandınavııalyq serýennen» halyqaralyq jarystar ótip turady. Biz jarysqa qatysaıyq dep emes, shynyǵaıyq, shymyr bolaıyq dep serýendeımiz. Taý-tasqa shyqsaq ta, taıaqty tastamaımyz. Qazirgi tańda kóp kezdesetin hondroz, ostehondroz, skolıoz sekildi aýrýlardyń aldyn alatyn bir sport qaısy dese, osy serýendi aıtar edim. О́ıtkeni nátıjesin az ýaqyttyń ishinde sezine bastadym, – deıdi kúzden beri skandınavııalyq ádispen serýendep júrgen Zarına Mastıkbaeva.
Kózge qarapaıym kóringenimen, paıdasy orasan bul ne degen sport dep, «skandınavııalyq serýendeý» týraly jazǵan dárigerlerdiń, jattyqtyrýshylardyń jazbalaryn paraqtap kórdik. Shynymen de, jas-kári dep bólmeı aınalysatyn sport sekildi.
«Skandınavııalyq serýendeý» – uzaq yrǵaqty júktemesi bar aerobıka dep túsinik beredi mamandar. Júıeli túrde aınalyssa, súıekterdi, qan tamyrlaryn, ókpeni nyǵaıtady. Strestik jaǵdaılarǵa jol bermeıdi, depressııadan arylýǵa kómektesedi. Keıingi jyldary tanymal bolyp ketken bul sportpen álemde 10 mıllıondaı adam aınalysady. Kópshilik qyzyǵa bastaǵan bul sporttyń tarıhy qalaı deımiz ǵoı. Sóıtsek, 1940 jyldary Fınlıandııada shańǵy quramasynyń jattyqtyrýshysy Iýhe Mıeto jattyǵýdy úzbeý úshin jaz aılarynda sportshylardy taıaqpen júrgizgen. Velosportpen, júzýmen aınalysýǵa bolar edi, biraq shańǵynyń júktemesin «skandınavııalyq serýendeýden» basqa sport túri bere almaıdy desedi. Sóıtip, jattyǵýdy úzbegen fınlıandııalyqtar jeńis tuǵyrynan kóringen. Ýaqyt óte bul tájirıbeni basqa da qurama komandalar paıdalana bastaǵan. Búginde «skandınavııalyq serýendeý» buqaralyq sport túrine aınalyp keledi.
Shyǵys Qazaqstan oblysy