ATBASAR ALQAPTARYNDAǴY MOLShYLYQ ShÝAǴY

Ádette jańa taǵaıyndalǵan ákim­­niń óńirlerdi aralap, aýdan­dar­dyń kúsh-qarymyn salystyrmaly túrde baǵamdap, jospar-jobalar túzetini qalyptasqan jaǵdaı. Aqmo­la oblysynyń tizginin ustaǵan Ser­geı Dıachenkonyń Atbasardaǵy aktıv jınalysynda júzi jadyrap, jalyndatyp sóılegenin kórdik. Onyń: “Men búgin aýmaǵy ǵana emes, atqaryp jatqan úlken ári óne­geli isteri bar aýdan turǵyn­dary­men emen-jarqyn áńgimeles­ke­nime qýanyshtymyn”, degen sóz­derin ózi uzaq jyldar qyzmet at­qarǵan Parlament minberinen aıtylǵandaı sezingenbiz. Sergeı Aleksandrovıchtiń munysy jarasyp ta turǵandaı edi. О́ıtkeni, memle­ket­tik máseleler el ishinen bastaý alady. Sol memlekettik máseleniń biri – agrarlyq sektordy jańasha da­my­tý. Atbasardyń bul baǵyttaǵy aty ozyq, ıaǵnı nazar salarlyq tá­ji­rıbeler jınaqtaǵan desek bola­dy. Ony byltyrǵy jyly osy aýdan­nyń aýmaǵynda eginshilik sa­lasyn ártaraptandyrý, maıly da­qyldar ónimdiligin arttyrý, qaıta óńdeý kásiporyndaryn jandandy­rý, jastardy aýylda turaqtandyrý, taǵy basqa ózekti máselelerdi tal­qyǵa salǵan oblystyq, aımaqtyq semınar-keńester ótkizilgeninen de ańǵarasyz. “Bastaý” jaýapkershiligi shek­teý­li seriktestiginiń kúrejolǵa taıaý alqabynan aýdan ákiminiń orynba­sa­ry Jolaman Qajenovtiń kóligin tanyp toqtaǵanbyz. Janynda aýyl sharýashylyǵy bóliminiń bastyǵy Jylqaıdar Ryskeldınov pen se­rik­testik dırektory Temirhan Mu­qyshev bar. Kóz tanystar “qutty qonaq kelse, qoı egiz tabady” dep ashyq-jarqyn amandasty. “Qoıma men qora yrysqa tolsyn” dep jatyrmyz. “Bastaýlyqtar” byltyr erlegen. Gektar túsimdiligin 21 sent­nerden aınaldyryp, aýdandyq báıgeniń tórinen kóringen Te­mir­­han­nyń qolyn yqy­lastana qys­qa­ny­myzben, tuıyqtaý jigit syr asha qoı­ma­dy. Biraq, basshy­lar­dyń býyrqanǵan kók­temgi dala demimen ty­nystap turǵany­nan-aq bıylǵy be­re­keniń olqy soqpaı­tynyn sezdik. Jylqaıdar da ashy­lyp-sha­shy­la qoımaıtyn jan. Ony-muny su­raqtarmen julmalap jatyrmyz. Pap­kasynan alyp naý­qandyq ju­mys josparyn, qos pa­raq­tyq je­del aqparatty qolymyzǵa ustatty. Endi burylyp alyp júre beretin shyǵar desek, olaı etetin túri kó­rin­beıdi. “Sizderdi ne qy­zyq­ty­ra­dy?” dep qoıyn kitap­sha­syn paraq­taı bastady. “Bizdi bári qyzyq­ty­rady”. Kózi alaıyp ba­ryp, sheshi­lip bersin. Qolymyzdaǵy qaǵazdy kóńilindegideı sóılete almaıty­ny­myzdy bilse kerek. – Aýdanymyzda 321 sharýashy­lyq qurylymy tirkelgen, onyń 53-i JShS, 268-i sharýa qojalyqtary, – dep qoıylǵan mindetti atqara alatyn qarymymyz bar degendi ańǵartyp bastady. Bıyl 452284 gektarǵa aýylsharýashylyq daqyl­dary egiledi. Kóp jylǵy tájirıbe men naqty suranysty eskerip, sala qurylymyn ártaraptandyrýdy jalǵastyramyz. Negizgi daqyl bı­daı 386,5 myń gektarǵa sebiletin bo­lady. Bul 2009 jylǵydan az. Esesine, burshaq daqyldary byl­tyrǵy 150 gektardyń ornyna 750 gektarǵa, maıly daqyldar 5796 gek­tardyń ornyna 12151 gektarǵa ul­ǵaıady. Bıylǵy erekshelik parly alqaptar kólemin 26236 gektarǵa kóbeıtip, 49648 gektarǵa jetkizýde bolyp otyr. Iаǵnı, sapany arttyrý arqyly azdan kópke qol jetkizý mindeti qoıylyp otyr. Ár sıfrǵa maǵyna-mán beretin mamannyń sózine qaraǵanda, dıqan­dar jyldyń eń jaýapty naýqanyna tyńǵylyqty daıyndyqpen kirisip otyr. Qysqy ýaqytta 213,4 myń gektarǵa qar toqtatylyp, 51638 ton­na tuqym baptaldy. Onyń 93 paıyzy 1 jáne 2 klastyq óngishtik standartqa jetkizilgen. Kún qy­zy­symen tuqym qory dárilenip, ashyq aspanda jeldetilýde. Kóktem­gi dala jumystaryna 872 traktor, 137 topyraq qopsytqysh, 126 kýl­tıvator, 1458 tuqym sepkish jáne 78 qýatty sebý kesheni qatysty­ry­lady eken. Osy oraıda, sońǵy úsh jylda aýdannyń tehnıka parki anaǵurlym jańarǵanyn aıtýymyz kerek. Iаǵnı, jalpy quny 7 mıl­lıard teńgege 87 traktor, 78 sebý kesheni, 180 astyq kombaıny, 17 tyń­aıtqysh shashyratqysh jáne basqa quraldar satyp alynǵan. Jumys jospary boıynsha naý­qan­dyq jumystardy alańsyz at­qarýǵa 6805 tonna dızel otyny qa­jet bolsa, onyń 65 paıyzy qoı­malarǵa jetkizilipti. Qalǵany ke­pil­dik kestege saı tasymaldanyp ja­tyr. Aýdanǵa 600 tonna mıne­ral­dy tyńaıtqysh bólingen. Onyń syr­tynda, sharýashylyqtar 789 ton­na tyńaıtqyshqa tapsyrys berip, aqshasyn tólep qoıdy. Onyń 600 tonnasy tasymaldanyp alyn­ǵan. Sondaı-aq, tuqym sebý aldyn­da 20500 gektar alqap hımııalyq jolmen óńdelmek. Barlyq mehanızatorlar medı­sı­nalyq baıqaýdan ótkizilgendigi de mańyzdy. Olar dala qostaryna shyǵyp, agregattaryn qurastyryp, jabdyqtaý jumystaryn aıaqtap jatyr. Jekelegen sharýashylyqtar iriktep ylǵal jabýdy bastap ta ketti. Baqbergen AMALBEK, Aqmola oblysy, Atbasar aýdany. QARASAILYQ DIQANDARDYŃ UTYMDY ISTERI Kóktem – dıqan qaýymy úshin jaýapty shaq. О́ıtkeni, bir kúngi tynymsyz tirlik erteńgi mol­shy­lyq­qa negiz qalaıtynyn olar túsi­ne­di. Sondyqtan da egistikti agro­tehnıkalyq sharalarǵa saı óńdeý jumystary jalǵasqan. Aýdandaǵy 13 aýyldyq ákimdik aýmaǵyndaǵy 44770 gektarǵa egiletin daqyl­dar­dyń tuqymy zerthanada saraptama­lyq tekserýden ótken. Endi az kúnde 1036 tonna masaqty dándi daqyl, 15600 tonna kartop, 6 tonna kókónis, 21 tonna jońyshqa jerge sińiriletin bolady. Bul jumys­tar­dyń belgilengen merzimde aıaqta­lýyna 833 traktor men 1221 aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary, 667 agregat qatystyrylýda. Jyl saıyn salanyń tabysty qorytyndylanýynan sharýa qo­ja­lyqtarynyń ózderin jańa tehnı­ka­men qamtamasyz etýi jaqsarǵan. Aǵymdaǵy jyly ǵana olar 11 mln. teńge turatyn jańa traktorlar alyp, máshıne-traktor sheberhana­syn jańartsa, naýqanǵa qajetti ja­nar-jaǵarmaımen tolyq qamta­masyz etilipti. Memleket tarapynan sýbsıdııa­lan­dyrylǵan arzan baǵamen 310 tonna mıneraldy tyńaıtqysh aly­nyp, sharýalarǵa bólip beriletin bolypty. Desek te keıbir aýyldyq ákimdikterdegi egistik jer tolyq paıdalanylmaı, bos jatqandyqtan, bıyl bul kemshilikten qorytyndy shyǵarý máselesi jan-jaqty qolǵa alynypty. Sonymen qatar Jan­dosov aýylyndaǵy alma baǵynyń kó­lemin qalpyna keltirý, kútý, ónim mol­shylyǵyn jasaý jóninde de naq­ty ister qolǵa alynǵany qýantady. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.