Qalypqa túsken tirlik, eki etilmeıtin buıryq, ózgermeıtin ómir salty, kúndelikti birin biri aına-qatesiz qaıtalaıtyn áreket, kópke yńǵaılyny ǵumyrlyq qaǵıda etken kóńilshektik, ózgeniń qalaýyn jalǵannyń mánine aınaldyrǵan minezsizdik, basqanyń talabyna tabynǵan tabansyzdyq, eń aıaǵy jan qalaýyńdy, ishki ar-ujdanyńdy qalyń tobyrdyń kózqarasyna matap bergen sharasyzdyq... Tanys tirshilik pe? Iá, ıá, qatelesken joqsyz, bul – árqaısymyzǵa tıesili bir-birinen aýmaıtyn erekshelikten ada bizdiń ómir. Trafaretke túskenimiz, ınkýbatorlyq sıpatqa engenimiz sonshalyq, adam retinde daralanýdan qalǵanymyz qashan? О́ıtkeni, erekshelený aınalań úshin yńǵaısyz. Qoǵam belgilegen shekaradan shyqtyń ba – sharasyz kúıge tústiń! Demek ózgeler syzǵan erejege baǵynýǵa tıissiń. Basqa tańdaý joq! Al endi ómirińizdi zoobaqtaǵy ańdardan ózgeshe dep kórińizshi!..
Bas shahardyń Mýzykalyq jas kórermen teatry kúni keshe premerasyn ótkizgen Edýard Olbıdiń «Zoopark» psıhologııalyq absýrdyndaǵy qısynǵa qaıshy saraptaýlar erkisiz osyndaı oıǵa jeteleıdi. Shyǵarmada jeke adamnyń máselesi arqyly qoǵamnyń túıtkilderi sóz etiledi. Aınala qujynaǵan adamdar, biraq sol kóp ortasynda ózin kereksiz sezingen qos keıipkerdiń taǵdyry bir-birine múlde kereǵar bolǵanymen, olardy ortaqtastyratyn bir-aq jaǵdaı bar, ol – jalǵyzdyq. Jaı jalǵyzdyq emes, jan jalǵyzdyǵy. Áıtpese, tastandy jigit, ata-ananyń aıaly alaqanyn, jylýyn sezinip kórmegen kósheniń jalań aıaǵy Djerrı men turaqty jumysy, úıi, súıikti jary, eki balasy, tipti mysyǵy men qos totyqusy bar baqytty otaǵasy Pıterdi áleýmettik qana emes, rýhanı álem, tárbıe men tanym-túsinik turǵysynan da ortaq áńgimege jetkizer sebep múldem joq dese de bolǵandaı. Salystyryp qarasaq, ekeýi eki álemniń adamy. Alaıda ekeýin ortaqtastyryp turǵan bir kesel bar, ol – taǵy da jalǵyzdyǵy. Birinde baqytty bolý úshin bári bolsa, ekinshisinde osy ómirde tiri pendeni baqytty eter dúnıelerdiń biri de joq. Biri shynaıy jarly bolsa, ekinshisi betperdemen shyn bolmysyn kómeskilendirgen rýhanı jarlynyń jan jarasyn jetkizedi. Sol arqyly kúlli qoǵamnyń boıamasyz bet beınesi, adamzat ataýlynyń baýyrmaldyqtan bezinip, nemquraılylyqqa, qatigezdikke bet burǵan kelbetin jan-jaqty qyrynan ashady. Osylaısha qujynaǵan kóp adamnyń ishinde sanaly adamnyń nege jalǵyzsyraıtyny da óz ózinen túsinikti bola túsedi.
Bostandyqtaǵy ań erkinen aıyrylyp, temir torǵa qamalyp qınalady. Al adam bolsa, ózindik ereksheligin joǵaltyp, ómir talabyna baǵyna otyryp, ózin-ózi erikti túrde torǵa qamaǵan, álemin shym-shytyryq shekaralarmen shyrmaǵan. Sonda kimniń taǵdyry aıanyshty? Sanaly bola tura sanasyz áreket ádebin ádetke aınaldyrǵan adamnyń temir torǵa qamalǵan ańdardan ne aıyrmasy bar? Tipti tordaǵy haıýandardyń minez-qulqyndaǵy erekshelikter de túrli tıptegi adam bolmysyn dóp sýretteıtindeı: kún ysyp sýǵa toımaı jatqan meshkeı begemottar, aıbat shegip, kúlli zoobaqty óz ámirine baǵyndyrǵysy kelgen adýyn arystardar, ań patshasyna jaǵý úshin jolyna jastyq bolyp jaıylýǵa ázir jaǵympaz shı bóriler nemese aǵashtan aǵashqa sekirip sypsyń sóz tasyǵan ósekshi maımyldar – osynyń barlyǵy da búgingi bizdiń qoǵamnyń kórinisi emes pe?!.
«Shirkin taýyq shyr aınalar, jemiń bolsa qolyńda» dep muny Sáken aqyn qalaı dóp basyp sýrettep ketken. Al anaý arystandar she? Shı bórilerdiń «shoýynan» jalyǵyp, qyzdy-qyzdymen kókjaldardyń da «konsertinen» dámeli. Noqtaǵa basy syımaǵan tekti ań ondaıda bulqynyp baryp, óz bolmysyn qorǵaǵysy-aq keledi. Biraq qolynan jem berip, erkindigine ıelik etip otyrǵandardy jeńý múmkin be? Qansha myqty bolǵanymen, rýhyń tusaýly. Sebebi zamanyńnan, qoǵamyńnan asyp eshqaıda kete almaısyń. Maǵjan aqynnyń «sum ómir abaqty ǵoı sanalyǵa» deıtini de osyndaı sharasyzdyqtan týǵan jan shýmaǵy emes pe eken?!.
Siz ben biz ómir súrip jatqan qoǵamnyń qatparly shyndyǵyn berýde basty róldegi qos akter, teatr mektebiniń talantty túlekteri, esimderi elimizge belgili sahnagerler – halyqaralyq festıvalderdiń laýreaty Danııar Bazarqulov (Djerrı) pen Mádenıet salasynyń úzdigi Almas Shomannyń (Pıter) tamasha tandemi kóńilge qurmet ornyqtyrdy. Negizinen sóz áreketine qurylǵan qoıylymǵa jan bitirýde ártisterdiń tabysty izdenis nátıjesin kórsetkenine tántimiz. Keıipkerlerin kontrasty planda sóıletken qos akterdiń sahnadaǵy oı aıqasy shyn mánindegi absýrdtyq atmosferany sheber jetkize bildi. Sonymen qatar til men oı áýezin áreketke laıyqtap tárjimalap, dramatýrg E.Olbıdiń názik te ótkir dıalogtaryn qazaq tilinde tabysty sóıletken aýdarmashy Q.Tóleýishov, kostıým sýretshisi I.Kárimova, dybys rejısseri J.Ábdirahman jáne jaryq qoıý boıynsha sýretshi Aıdyn Dosaev izdenisterin de qoıylymnyń kórkemdik turǵydan birtutastyq deńgeıge shyǵýyna sátti septeskenin atap ótkimiz keledi.
Al spektaklge rejısserlik etip qana qoımaı, sahna sýretin de dóp syzyp, jansyz dekorasııaǵa jan bitirgen qoıylym rejısseri Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Ashat Maemırovtiń astary kóp aýqymdy shyǵarmany sýretkerlik kózqaras turǵysynda sátti saraptaýy da aıryqsha qoshemetke laıyq. Rejısser «Zoopark» psıhologııalyq absýrdy arqyly úlken qaladaǵy jalǵyzdyqty, adam janynyń jalǵyzdyǵyn shynaıy sýretteıdi.
Qoryta aıtqanda, qoıylym qoǵamdaǵy adamnyń ómiri zoobaqtaǵy ańnyń ómirindeı shekteýli degen oıǵa jeteleıdi. Sheshimi joq ómirmen odan ármen kúreser shamasy bolmaǵan Djerrı ózin ajalǵa qısa, Pıter temir tordaǵy ómirine esh qarsylyqsyz kóndikkenin, tipti sol ómirine rıza ekenin aıtady. Eki keıipkerdiń dıalogy arqyly sýretteletin kúlli qoǵamnyń kelbeti sondaı qoqynyshty. Kózben kórmeı, keıipker aýzymen baıandalyp otyryp-aq janyńdy titirkendiredi. Erkinmin dep kelgen sharasyzdyǵyńdy oılap janyń tilim-tilim bolady. Sebebi «Zoopark» – bizdiń qoǵam.