Kóshi-qon derekterine sáıkes bıyl Reseıdiń 15 myńnan astam dáýletti azamaty elinen birjola kóship ketpek. Olar Vladımır Pýtınniń Ýkraınaǵa qatysty áreketin qoldamaıtyndaryn alǵa tartady. Qaltalylar qaı elderge turaqtamaq? Jalpy, qaı memleket turaqty qonystanýǵa qolaıly bolyp otyr?
Álem sarapshylarynyń aıtýynsha, sońǵy onjyldyqta Reseı aýqattylarynyń elinen kóship ketý kórsetkishi qarqyn alyp otyr. Londondaǵy Henley&Partners kompanııasynyń kóshi-qon derekterine negizdelgen jobaǵa sáıkes aktıvteri 1 mıllıon dollardan (820 000 fýnt sterlıng) asatyn reseılikterdiń shamamen 15%-y 2022 jyldyń sońyna qaraı basqa elge qonys aýdarady dep kútilýde. «Mıllıonerlerdiń jappaı qonys aýdarýy eldegi jaǵdaıdyń turaqsyzdyǵyn kórsetedi. Tarıhtan biletinimizdeı iri elderdiń ydyraýy ádette baılar emıgrasııasynyń jedeldeýimen baılanysty boldy, olar qarajaty bolǵandyqtan elden birinshi bolyp ketedi», deıdi New World Wealth zertteý ortalyǵynyń basshysy Endrıý Amoıls. Sonymen qatar sarapshylardyń boljamy boıynsha Ýkraına da joǵary tabysy bar tulǵalardan (HNWIs/high net worth individuals) «aıyrylyp» qalmaq, jyl sońyna deıin 2 800 mıllıoner (Ýkraınadaǵy barlyq HNWIs-tiń 42%-y) elden ketpek oıda.
Osyǵan deıin dúnıe júziniń túkpir-túkpirinen aýqatty adamdar dástúrli túrde AQSh pen Ulybrıtanııaǵa qonys aýdardy, al endi Henley&Partners málimeti Birikken Arab Ámirlikteri mıllıonerler úshin nómiri 1-shi baǵyt ekenin kórsetti. «Ulybrıtanııa endi aýqattylardyń eli emes, AQSh ta álemdegi baılar úshin mańyzyn joǵaltyp barady, al Birikken Arab Ámirlikteri 2022 jyly búkil álem boıynsha mıllıonerlerdiń at basyn tirep, turaqty qonysyna aınalýda, bul kórsetkishimen BAÁ atalǵan eki eldi artta qaldyrmaq», delingen Henley&Partners baıandamasynda (Henley Global Citizens Report). Jyl sońyna deıin shamamen 4 myńǵa jýyq aýqatty azamattyń BAÁ-ǵa kóshýi kútilýde, osylaısha, bul el shamamen jylyna 3 500-ge jýyq mıllıonermen tolyǵatyn Aýstralııany, Sıngapýrdy (2 800) jáne Izraıldi (2 500) basyp ozbaq.
Sondaı-aq mıllıonerlerdiń úlken legi úsh «M» – Malta, Mavrıkıı jáne Monakoǵa turaqtanady dep boljaıdy sarapshylar. Malta sońǵy onjyldyqta mıllıonerler kóshi-qony turǵysynan ǵana emes, sonymen birge jalpy eldegi kapıtaldyń ósýi boıynsha álemdegi eń baı eldiń birine aınaldy. «2011-2021 jyldar aralyǵynda Maltanyń baılyǵy AQSh dollarymen sanaǵanda 87 paıyzǵa ósti. Araldaǵy memlekettiń ómir súrýge qaı jaǵynan da qolaılylyǵy (Jerorta teńiziniń ortasynda ornalasqan Malta óziniń tamasha klımaty, meıirimdi adamdary, qylmys deńgeıiniń tómendigi jáne tamasha ómir sapasy úshin suranysqa ıe bolyp otyr. Sonymen qatar áýe baılanystary sapaly ári tıimdi) onyń kapıtalyn arttyrdy, sonymen qatar, eldegi qarjylyq qyzmetter, IT jáne jyljymaıtyn múlik sııaqty birneshe sala jyldam ósti. Osy jyly 300-ge jýyq mıllıoner Maltaǵa qonys aýdarady dep kútilýde», dedi Endrıý Amoıls.
Al Úndi muhıtyndaǵy araldy memleket Mavrıkııdi sarapshylar «baılyqtyń magnıti» retinde sıpattaıdy, óıtkeni ondaǵy halyqaralyq qarjy ortalyǵy aıtarlyqtaı salyq jeńildikterin usynady. Bul elde kapıtal ósimine, muraǵa salyq salynbaıdy, al sheteldik kompanııalar úshin eń joǵary salyq mólsheri 3%-dy quraıdy. Sondyqtan da suranystaǵy elderdiń biri. Africa Wealth Report 2022 málimetterine sáıkes Mavrıkııde qazir 4 800 aýqatty adam turady, bul on jylǵy kórsetkishpen salystyrǵanda 2 700 adamǵa kóp. Bıyl Mavrıkııge 150-ge jýyq mıllıoner kóshedi dep kútilýde, olardyń kópshiligi Ońtústik Afrıka men Eýropa elderinen. Monako bolsa uzaq ýaqyt boıy álemniń sýper baılaryn ózine magnıt sekildi tartqan el, óıtkeni onda tabys salyǵy, kapıtalǵa salynatyn salyq jáne múlik salyǵy joq. Monakoda turatyn on adamnyń jeteýi kapıtaly dollardan quralǵan mıllıoner.
Baılardyń turaqtanatyn eli bolǵan Ulybrıtanııada qazir aýqatty adamdardyń sany 1500-ge azaıyp, múlki 1 mıllıon dollardan ǵana asatyn adamdardyń sany 738 000 bolady dep boljaıdy sarapshylar. Búgingi tańda álemde 15 mıllıonnan sál astam qaltaly adam tirkelgen.