Investorlardyń joǵary tehnologııayq kompanııalarǵa ınvestısııa quıyp, odan qysqa merzimdi perspektıvada tabys tabýǵa degen umtylysyn venchýrly ındýstrııa dep atasaq bolady. San túrli startap, ónertabys jáne tyń tehnologııalyq serpilisterdiń paıda bolýy, venchýrlyq naryqtyń da kórigin qyzdyryp jatyr.
Quest Ventures basqarýshy seriktesi Djeım Tan venchýrlyq ınvestısııany bes komponentke bólip jikteıdi. Alǵashqysy – startaptar, ıaǵnı, sapaly startap sanynyń kóbeıýi. Ekinshisi – talanttardy damytýdy, kadrlardy daıarlaýdy moınyna alatyn joǵary bilim oryndary. Úshinshisi – táýekel kapıtaly. Tórtinshisi – ujymdyq ınvestısııalaý, satyp alýlar qyzmetin usynatyn korporasııalar. Besinshisi – úkimetpen baılanysty vedomstvolar. Mine, osy komponenentter birikkende, startap bıznesi de túlep sala beredi.
«Qazir Qazaqstanda ınvestısııa salǵysy keletin álem elderiniń túrli qatysýshylaryna úkimettiń oń qabaq tanytyp jatqanyn kórip otyrmyz», deıdi ol.
White Hill Capital seriktesi Denıel Sıl startaptardy baǵalaý kezinde kásipkerler men ınvestorlar óte muqııat bolýy kerek deıdi. Sondaı-aq ol startaptardy damytý, joǵary tehnologııalarǵa aıryqsha nazar aýdarý turǵysynan Qazaqstandy «Ortalyq Azııadaǵy Sıngapýr» dep te baǵalap ótti.
«Venchýrlyq kapıtal – bul tek sıfr ǵana emes, bul – soma. Bul – aqyldy kapıtal. Venchýrlyq ınvestor – bizge kásipkerlik rýhty syılaıtyn adam. Venchýrlyq qarjylandyrý jańa startaptar jasaýǵa, jańa model qalyptastyrýǵa yqpal etedi. Biz shynymen de elde transformasııa jasaǵymyz keledi», dep pikir bildirdi AHQO ákimshiligi basqarma tóraǵasy Ernur Rysmaǵambetov.
MOST Ventures basqarýshy seriktesi Álim Hamıtovtiń aıtýynsha, tap qazir eldegi venchýrlyq naryq aınalymy 80 mln dollarǵa baǵalanady.
«Startap aýqymdy jobaǵa aınalýy úshin Ortalyq Azııa naryǵy tarlyq etedi. Biraq bizdiń óńirde óz gıpotezań men ádepki trekshnderińdi synaqtan ótkizip alýǵa tamasha múmkindik bar. Qazaqstanda birneshe bıznesti iske qosyp jatqan startaperler paıda bola bastady. 2019 jyldan beri bizdiń naryqta kóp joba shyqty jáne trend sannan sapaǵa qaraı aýysty. Esepteýimiz boıynsha, elimizde 5 myńnan astam startaper bar. Árıne, olardyń kóbi damýdyń alǵashqy kezeńderinde júr», deıdi Á.Hamıtov eldegi startap ahýalynyń jalpy kartınasyn birer aýyz sózge syıǵyzyp.
Bul rette ol Qazaqstan Izraıl tájirıbesin engizýi qajet dep sanaıdy. «Ol jerde memleket jeke ınvestısııalyq basqarýshy kompanııany taýyp, soǵan qarajat bólgende qarajat qory qurylady. Qorda alǵashqy resýrstardyń paıda bolýy mańyzdy. Mysaly, 10 mln dollardyń 5 mıllıonyn – memleket, 5 mıllıonyn jeke ınvestor beredi. Eń mańyzdysy – ol qordy jeke oıynshynyń basqarýy. Memleket birtindep qor kapıtalynan shyǵa bastaıdy da, sońynda ol tolyqtaı jeke qorǵa aınalady» dep túsindirdi.
Jalpy, mamandardyń basym bóligi Ortalyq Azııada startap-ekojúıeni damytý turǵysynan eleýli ilgerileý bar dep baǵalaıdy. Qazirgi basty mindet – venchýrlyq ınvestısııa dınamıkasyna qoldaý bildirý jáne óńirlik startaptar jańa deńgeıge shyǵýy úshin shyn talanttarǵa kómektesý.