Kásipkerge qysym azaıady

Bas prokýratýra usynǵan resmı derekterge súıensek, ótken jyldan beri elimizde kásipkerlerge qa­tysty qozǵalǵan 1,5 myńǵa jýyq qylmystyq is toqtatylǵan eken. Al qylmystyq is kezinde olardyń keń­selerinde 2 myń tintý men alý júrgizilip, 60 kásip­ker­diń múlki tár­ki­lengen.

Prokýrorlar jekelegen tergeý organdarynyń, ıaǵnı tergeýshilerdiń qorytyndylary negizinde bıznes­ke qarsy is qozǵaý praktıkasynyń ke­ńinen qoldanǵanyn anyqtap otyr. Sonyń saldarynan qylmystyq or­bı­taǵa júzdegen kásipker tartyl­ǵan.

Bul rette mamandardyń tujy­rym­dary jetkilikti málimet­termen beki­tilmegenin jáne de sot sarapshy­lary tarapynan jıi teriske shy­ǵa­rylǵanyn da aıta ketken jón. Osyǵan baılanysty, adal bız­nes­ti qylmystyq orbıtaǵa tartý fak­tilerin azaıtý maqsatynda Bas pro­kýratýra qylmystyq qýdalaý organ­darynyń zańsyz is-áreketteri men sheshim­deriniń jolyna jedel tos­qa­ýyl qoıý úshin qosymsha sharalar ázirledi.

Atap aıtqanda, Bas prokýror Berik Asylov barlyq qylmystyq qýdalaý organdaryna kásipkerlik sýbektilerine qatysty sotqa deıingi tergep-tekserýlerdi tirkeý tártibin qatań reglamentteıtin nusqaý joldady. Nusqaýǵa sáıkes endi azamattyq-quqyqtyq sıpattaǵy aryzdar men habarlamalardy sotqa deıingi tergep-tekserýdiń biryńǵaı tiziliminde (SDTBT) tirkeýge tikeleı tyıym sa­­lyndy.

Jańa talap retinde tekseris, re­vı­zııa nemese aýdıt aktilerine shaǵym jasaý merzimderiniń qol­danylý kezeńinde kásipkerlik sýbek­tisine qatysty sotqa deıingi ter­gep-tekserýdi tirkeýge tyıym salý qaǵı­daty engizildi. Sondaı-aq kásip­kerdiń qarajatty únemdeý nátı­jesinde paıda tabý faktileri, eger bul oryndalǵan jumystyń sapasyna teris áser etpese, tergep-tekse­rý­ge jatpaıdy. Bul birinshi kezekte memlekettik satyp alý jáne kvazı­memlekettik kompanııalardyń ten­derleri boıynsha jumystarǵa qa­tys­ty.

Sondaı-aq qylmystyq qýda­laý organdaryna krımınalıst ma­man­dar­dyń resmı qory­tyn­dylaryn tergeýdi bastaýǵa negiz re­tinde paı­dalanbaý tapsyryldy. Mundaı jaǵdaılarda keltirilgen zalal týra­ly málimetter qylmystyq qýda­laý organdaryna rastaýshy qu­jat­tarǵa negizdelgen jáne buzyl­ǵan quqyqtyń normalaryn kór­setetin mem­lekettik organdar maman­da­ry­nyń qorytyndylarymen be­ki­ti­lý­ge tıis.

Prokýrorlarǵa bir táýlik ishinde árbir qylmystyq is boıynsha sot­qa deıingi tergep-tekserýdiń bas­talýy­nyń zańdylyǵyn tekserý jáne osy kezeńde buzýshylyqtar anyqtalǵan kezde qylmystyq qýdalaýdy dereý toq­tatý tapsyryldy. Budan bólek, pro­kýrorlar turaqty túrde bıznes sýbek­tisine qatysty jasyryn tergeý áreketterine bastamashylyq jasaýdyń jáne olardy júrgizýdiń, sondaı-aq múlikke bılik etýge ýaqyt­sha shek­teýler qoıýdyń negizdiligin dereý tekserýge mindetti.

Eger zańdylyqtyń buzylǵany anyqtalsa, prokýrorlar zańsyz she­shim­derdiń kúshin joıýdan basqa, bar­lyq kináli laýazymdy tulǵalardy qyl­mystyq jaýapkershilikke tartý týraly da másele qoıa alady.