Kemeldik pen keńdik deımiz. Maqsat pen mindet kúlki emes, kórkem bolýy shart deımiz. Osy bir sharapaty mol túsinikterdi keıde men ultyma da teńegim keledi. Ult degenimiz – halyqtyń jetilgen, parasatty túri. О́zin-ózi saqtaýǵa, damytýǵa, qorǵaýǵa aıryqsha den qoıa alatyn qabilettiń túri.
Dostoevskıı «Qudaılar ultqa bólingende, olar óledi», deıdi. Demek ultty uıystyratyn – dúnıetanym. Al ony azdyratyn, tozdyratyn – alaýyzdyq. Aıaǵy úzeńgiden shyqsa da, tizesi jerge tımegen Alash jurty azapty ǵumyry men uzyna tarıhynda basynan nebir dáýir ótkizdi. Ashysyn da, tushysyn da sarqa tatty. Ashysy tusynda jasqanyp, tushysy tusynda mastanyp kórgen emes. Jeńip te kórdi, jeńilip te kórdi. Biraq osyny seziný – saıası ómirdiń eń bir qıyn sátterinde bizge bir berik rýhanı medet bolǵandaı.
Búgingi Aqordaly Qazaqstan keshegi Altyn ordalardyń tikeleı murageri. Táýelsizdik – yrys, damýdyń kepili. Al tiregi – birlik. Biraq búgin zaman basqa. Qarýdyń ornyna qalam, qalamnyń ornyna kompıýter kelgen zaman. Tehnologııanyń ózi kúnde ózgerip, ósip bara jatyr. Tolqyndy tolqyn qýady, tolqynnan tolqyn týady. Álem asyǵysta. О́mirdiń ózi kúnde ózgerip jatyr. Sondyqtan, ne ilgeri basasyń, ne keıin ketesiń. Basqa jol joq.
«Saıasat» degen termındi bizdiń dáýirimizge deıingi IV ǵasyrda Arıstotel engizgen eken. Ol ony «memleketti basqarý óneri» dep atapty. Mine, osy jerde aınalamyzdaǵy halyqaralyq, ishki saıası ahýaldy, jurtynyń muńyn tamyrshydaı tap basyp otyrǵan Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev ultynyń únine ún qosa, oı tastady.
2019 jyl. «Syndarly qoǵamdyq dıalog Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi», dep atady sol kezdegi Joldaýyn. 2020 jyl. «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan – is pen qımyldyń kezeńi» dep uran tastady. 2021 jyly «Halyq birligi jáne júıeli reformalar – el órkendeýiniń berik negizi» dep óreli oıyn jalǵastyrdy. Al 2022 jyldyń naýryzynda «Jańa Qazaqstan – jańarý men jańǵyrý joly» dep kórsetti. Osydan birneshe kún buryn, 2022 jyly 1 qyrkúıekte «Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam» dep úsh taǵandyq qaǵıdatty alǵa tartyp, halqyn birlikke shaqyrdy. Tujyrym – bul bes Joldaý Memleket basshysy halyq pen memleket jaǵynda ekendigin kórsetti.
Kúni keshe elimizde ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń jetinshi sezinde ádiletti álem máselesin qozǵady. Rım Papasyn qarsy alǵan kezde Memleket basshysy «Siz bizdiń elge adamzattyq betburys kezinde keldińiz», dep parasatty oıyn jalǵady. Bes Joldaýdyń ishinde halqynyń búkil muń-muqtajy qamtyldy. Biraq sonyń ishinde 1 qyrkúıektegi Joldaýdyń ataýynyń ózi kóńilge úlken senim uıalatady. «Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam». Iаǵnı ádiletti memlekette turatyn birtutas ult berekeli qoǵamǵa kepil. Árıne, Joldaýdyń ishinde shoqtyǵy bıik nebir sheshimder bar. Sonyń ishinde – halyq qorynan keleshek urpaqtarymyzǵa ashylatyn esepshot. Keshegi alpaýyttar pyshaq ústinen úlestirgen mıllıondaǵan gektar jer telimi memleketke qaıtaryldy. Qańtar oqıǵasy kezinde asa aýyr qylmys jasamaǵandarǵa keshirim jasaldy.
Sondaı-aq aldaǵy jarty jyl ishinde bıliktiń bar tarmaǵy – Prezıdent, Parlament, Úkimet túgeldeı saılaýdyń súzgisinen ótetin boldy. Eń ǵajaby – Memleket basshysy prezıdenttik ókilettik merzimin qysqartyp saılaýǵa túskeli otyr. Bir qarasań, ataly nar táýekel. Sheshimi – Qasym-Jomart Toqaev astyndaǵy taǵyn emes, halqynyń baıandy baǵyn oılaǵandyǵy dep bilemin. Kúni keshe qolyndaǵy bıligin sútti sıyrdaı qattap saýǵan zamanmen salystyrǵanda. Shákárim qajy aıtpaqshy, bul án burynǵy ánnen ózgerek bop shyqpaı ma?! Dál solaı!
Prezıdentimizdiń josparlary san salaly. Arman-murattaryn sapaly baspaldaqtarmen ákele jatyr. Árıne, munyń bárine ýaqyt kerek. Deı turǵanmen, pysyqtalǵan, qorytyndylanǵan dúnıelerdiń barlyǵyn júzege asyrýǵa múmkindik berýimiz qajet. Bizdiń mindetimiz – birtutas sanaly ult, berekeli qoǵam bolyp, sózinde pátýa, isinde tııanaq bar el basshysyna eń ıgilikti reformalaryn júzege asyrýyna mandat berýimiz kerek.
Osynyń barlyǵyn oılaı, salystyra kele, Prezıdent bıliginiń merzimin jeti jylǵa bir rettik etip jasaýdy usyndy. Birinshiden, jeti jyl – qazaqta qasıetti san. Qazaq «Jetige kelgenshe, jerden taıaq jeısiń» deıdi. Bul – baldyrǵannyń aıaq basyp ketý kezeńi. Al esti, sanaly pendege jeti jyl aqyl toltyrý, bar tájirıbeni ortaǵa salý, halyqtyń muń-muqtajyna qulaq asyp, sodan nátıje shyǵarý. Mine, osy oıdyń barlyǵy Memleket basshysynyń qaperinde. Sondyqtan, osy sheshimdi halyq bolyp barlyǵy qoldaýda. Sondyqtan, bul sheshim túbegeıli aqıqat sheshim dep oılaımyn. Sheshimniń erteńi – halqymyzdyń rızyǵy.
Joǵymyzdy bardaı etý, barymyzdy dardaı etý – elimizge syn. Naızanyń ushyn tat basar, shoqparlar shoqqa tastalar tolaıym zamanǵa da jetermiz. Táýelsizdigimiz baıandy, eldigimiz máńgilik bolǵaı. Tarıhtyń tar ótkelinen súrindirmeı ótkizgen babalar shapaǵaty bizge de tıgeı. Elimiz aman, jurtymyz tynysh bolsyn, aǵaıyn!
Dosqan JOLJAQSYNOV,
Qazaqstannyń halyq ártisi