Nurlan Ábdirovtiń tóraǵalyǵymen Ortalyq saılaý komıssııasynyń kezekti otyrysy ótti. Jıynǵa saıası partııalardyń, múgedek jandardyń saılaý quqyqtaryn qorǵaý jónindegi qoǵamdyq birlestikterdiń, jergilikti atqarýshy organdardyń ókilderi, OSK janyndaǵy múgedek azamattardyń saılaý quqyqtaryn qamtamasyz etý jónindegi jumys tobynyń músheleri, onlaın rejimde oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń jáne elordanyń aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń músheleri qatysty.
Otyrysta eń áýeli prezıdent saılaýynda múmkindigi shekteýli azamattardyń daýys berýin qamtamasyz etý máseleleri aıtyldy. Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi Anastasııa Shegorsova «Saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańda múgedek azamattardyń saılaý quqyqtaryn qamtamasyz etý jóninde birqatar norma bar ekenin eske saldy.
– Ortalyq saılaý komıssııasynyń 2018 jylǵy qaýlysy múgedek jandardyń saılaý quqyqtaryn iske asyrý jónindegi usynymdaryn bekitti. 2021 jyldan bastap komıssııa otyrystarynyń translıasııasy men aqparattyq beınematerıaldary sýrdoaýdarmamen qamtamasyz etiledi. Ortalyq saılaý komıssııasynyń saıtynda «Múmkindikteri shekteýli azamattardyń saılaý quqyqtary» bólimi jumys isteıdi.
2017 jyldan bastap BUU-nyń múgedekterdiń quqyqtary týraly Konvensııasyn iske asyrý maqsatynda Ortsaılaýkom janynda múgedekterdiń saılaý quqyqtaryn qamtamasyz etý jónindegi Jumys toby jumysyn jalǵastyrýda. Jumys tobynyń 19 múshesiniń 17-si – múgedek jandardyń qoǵamdyq birlestikteriniń ókili, – dedi Anastasııa Shegorsova.
Jıynda saılaý naýqany kezinde múgedek azamattardyń saılaý quqyqtaryn qamtamasyz etý boıynsha birqatar tapsyrma berildi. Máselen, jergilikti atqarýshy organdarǵa: múgedek jandarǵa daýys berýge arnalǵan ýchaskelerdiń qoljetimdiligin tekserýdi; daýys berý kezinde erekshe jaǵdaılardy qajet etetin múgedek jandardyń sany týraly málimetter daıyndaý jáne azamattardy tirkeý orny boıynsha daýys berýdiń naqty ýchaskesinde olar úshin tıisti jaǵdaılardy qamtamasyz etý máselelerin qosymsha pysyqtaý; daýys berý ýchaskelerinde Ortsaılaýkomnyń qaýlysymen bekitilgen saılaý ýchaskesinde daýys berýge arnalǵan úı-jaıdy, daýys berýge arnalǵan pýnkti jaraqtandyrý jónindegi nusqaýlyqqa sáıkes múgedek jandarǵa arnalǵan buryshtardy jaraqtandyrýdy qamtamasyz etý, tutqalardyń, pandýstardyń, sondaı-aq basqa da qajetti qurylǵylardyń bolýyn qarastyrý; múgedek jandarǵa daýys berýge arnalǵan úı-jaılardy barynsha qoljetimdilikpen qamtamasyz etý máselelerin nazarǵa alý kerektigi aıtyldy.
Al daýys berýge arnalǵan oryndarda ártúrli taktıldi kórsetkishter (múmkindiginshe) bolýǵa tıis. Tirek-qımyl apparatynyń fýnksııalary buzylǵan, onyń ishinde kreslo-arbalardy paıdalanatyn saılaýshylardyń qoljetimdiligin eskere otyryp, jasyryn daýys berýge arnalǵan kabına, múgedek jandarǵa arnalǵan arnaıy jabdyqtalǵan oryn, monıtory bar kompıýter bolýǵa tıis. Qulaqqaptar, qosymsha jaryqtandyrý, lýpalar da qarastyrylmaq.
Jıynda komıssııa múshesi Asylbek Smaǵulov qol qoıý paraqtaryn daıyndaý, berý merzimderi, sondaı-aq saılaýshylardyń qoldaryn jalǵan dep taný týraly baıandady.
– «Saılaý týraly» Zańǵa sáıkes prezıdenttikke kandıdatty qoldap qol jınaýdy senim bildirilgen adamdar uıymdastyrady. Al kandıdattyń Konstıtýsııa jáne «Saılaý týraly» Zańda belgilengen talaptarǵa sáıkestigin tekserýden keıin bes kún merzimnen keshiktirmeı komıssııa beretin qol qoıý paraqtarymen resimdeledi. Prezıdenttikke kandıdatty oblystar, respýblıkalyq mańyzy bar qalalar jáne respýblıka astanasynyń kem degende úshten ekisiniń atynan teńdeı ókildik etetin saılaýshylardyń jalpy sanynyń kem degende bir paıyzy qoldaýǵa tıis. Elimizdegi saılaýshy azamattarynyń biryńǵaı elektrondyq tizilimine sáıkes 2022 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı boıynsha respýblıka saılaýshylarynyń jalpy sany 11 mln 827 myń 277 adamdy quraıdy. Osylaısha, prezıdenttikke úmitkerdi keminde 118 myń 273 saılaýshy qoldaýy kerek, – dedi A.Smaǵulov.
«Saılaý týraly» Zań jáne OSK qaýlysyna sáıkes, qol qoıý paraǵynyń úlgisi bekitilgen. Árbir qol qoıý paraǵynyń rettik nómiri bolady jáne saılaýshylardyń qoldaryn jınaýǵa arnalǵan 20 joldan turady. Prezıdenttikke kandıdatty qoldaýǵa qol jınaý jónindegi toltyrylǵan qol qoıý paraqtary aýmaqtyq saılaý komıssııasyna tapsyrylady, ol 10 kún merzimde pasport qyzmetti qyzmetkerlerin tarta otyryp, qoıylǵan qoldardyń durystyǵyn tekserýdi júzege asyrady, Prezıdenttikke kandıdatty qoldap qoıylǵan qoldardyń rastyǵyn tekserý nátıjeleri týraly tıisti hattamany resimdeıdi jáne ony Ortalyq saılaý komıssııasyna joldaıdy.
Saılaýshylardyń qoıǵan qoldary saılaýshynyń derekteri tolyq bolmasa, qaryndashpen qoıylsa, túzetilse, saılaýshy atynan basqa adam qoısa jalǵan bolyp tanylady.